T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/379 Esas
KARAR NO : 2026/423
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/05/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin işletmesi marinada davalıya ait tekne için bağlama/çekme atma/Kara Park ücretlerine ilişkin faturalar keşide edildiğini, ilgili faturalar davalının kabulünde olmasına ve tüm yazılı/sözlü ihtaratlara karşın, davalı tarafından taraflar arasındaki cari hesaba göre bakiye borcun ödenmemesi dolayısıyla; davalı aleyhine Kaş İcra Dairesinin ... /... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun bu icra takibi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine ... tarihinde itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin Kaş Mahkemeleri olduğunu, yargılamaya muhtaç olan (likit olmayan) alacak iddiasına dayanılarak ilamsız icra takibi yapılması yasal bulunmadığından; davacının inkar tazminatı taleplerinin reddini talep ettiklerini,
Kaş Sulh Hukuk Mahkemesinin ... /... E. Sayılı dosyasının Bekletici mesele yapılmasını ve ... isimli tekneyi kiralayan, kiracı ... ... dosyaya dahil edilmesini talep ederiz.
davamıza konu borcun sorumluluğu tamamen dava dışı 3. kişi ve ... isimli tekneyi kiralamış bulunan ... ... ait olduğunu, hazırlanan ekspertiz raporunda da açıkça belirtildiği üzere teknede meydana gelen hasarın kaynağının teknenin bakım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi olduğunu, müvekkili ile dava dışı 3. Kişi ... ... arasında imzalanan Tekne Kira Sözleşmesi'nin 5. Maddesi kapsamında kira süresince teknenin kullanımından dolayı bozulma veya yıpranma meydana gelmesi halinde masrafların kiracıya ait olacak şekilde onarımının yükümlülüğü kiracı ... .... ait olduğunu, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ... , emekli liman başkanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
1.... ... bağlı iken, su almak suretiyle batma tehlikesine maruz kalan ve ... ... şletmesince tamamen (tam ziya) batmaktan kurtarılan ... yatı ilgili olarak, Marinanın ve yat donatanın/işleteninin meydana gelebilecek olası daha büyük zararının önlendiği, yatın su alması nedeniyle şifting yapılarak iskele değiştirmesi ve daha sonra karaya çekilmesinde Marina işletmesinin yaptığı işten dolayı zarar meydana geldiği iddiası ile ilgili olarak, dosyada somut bir bilgi, belge ve bulgu olmaması hususları birlikte gözetildiğinde; ... ... , yaptığı iş nedeniyle bir zarara neden olmadığı kanaatindeyiz.
2. ... yılında akdedilen tekne bağlama sözleşmesinin devam ettiği kabul edilmiş olsa dahi, (Yargıtay, yerleşik kararlarında, yenilenmeyen bağlama sözleşmelerinin devam ettiği yönün karar vermiştir) Yatın batma tehlikesi nedeniyle botla çekilerek (şhifting) yerinin değiştirilmesi ve daha sonra karaya çekilmesi işlemi, sözleşmenin mali yönüyle devamı niteliğinde olmadığı, kurtarma ve yardım kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Bu nedenle, ... tarihinden itibaren, (... - ... dönemi dahil) doğan talep konusu alacağın, sözleşmeden bağımsız olarak, teknenin maruz kaldığı tehlikeden kurtulmasına ve emniyete alınmasına yönelik nitelik taşıdığından, bağlama bedeli dahil bu hizmet bedellerinin TTK'nin 1352.maddesinde sayılan bir deniz alacağı teşkil ettiği, faizleri hariç asıl alacak olan ... Tl'lik deniz alacağının doğduğu açıktır. Deniz alacağı aynı zamanda, alacaklısına gemi alacaklısı hakkı verdiğinden ve bu alacak gemiyi takip ettiğinden, geminin kiracısına, malikine veya gemi ilgililerine karşı ileri sürülebilecektir.
Sonuç olarak; TBK ve Mahkeme kararına istinaden, (Kaş Sulh Hukuk Mahkemesi) kira ilişkisi kapsamında, borç doğduğu dönemde yata zilyed ise ... ... , kiracının gemi kira sözleşmesine bağlı olarak gemiye zilyetliği devam etmiyorsa ise gemi maliki ... ... , bu borç nedeniyle sorumlu olduğu " sonucuna varılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi ... ... ... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; '' ... -... ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı, birbiri ile uyumlu olup olmadığı, uyumsuzluk var ise neden kaynaklandığı: Davacının takip ve davaya konu faturaların kesildiği ve kaydedildiği defterlerin e defter olduğu, e defter beratlarının usulüne uygun olarak GİB’e gönderildiği, defterlerin birbiri ile uyumlu olduğu, davalının 2023 yılı defter beyan sistemine tabi olduğu,
Takip konusu cari hesap ilişkisinin ve faturaların tarafların defterlerinde yer alıp almadığı: Takip konusu faturaların her iki tarafın ticari defter kayıtlarında yer aldığı,
Ticari defter ve belgelere göre davacı tarafın takip dosyası ile talep edebileceği asıl alacak ve faiz miktarı: Davacının alacak talebi cari hesaptan kaynaklı alacak talebidir.
Davacı ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan olan alacak tutarı: Davacı ticari defter kayıtlarına göre davacının davalıdan olan asıl alacak tutarı takip ve dava konusu edilen asıl alacak tutarı olan ... TL dir.
Davalı kayıtlarına göre davalının davacıya takip tarihi itibariyle borç tutarı: Davalının incelenen 2023 yılı ticari defter kayıtlarına göre davalının davacıya olan borç tutarı ... TL dir. Davalı cari hesap şeklinde defter tutmadığı için önceki yıldan gelen ... TL lik cari hesaptan kaynaklı borç tutarı ile ilgili davalı kayıtlarına göre bir tespit yapılamamıştır.'' şeklinde sonuca varılmıştır.
Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava, deniz alacağından kaynaklanan cari hesaba dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalı borçlunun itirazı nedeniyle İİK 67.maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.
6100 sayılı TTK 1352. Maddede deniz alacakları düzenlenmiş olup takip konusu kara-park, çekme atma ve bağlamaya ilişkin faturaların ''geminin donatılması, işletilmesi, bakımı, barınması ve korunması'' na yönelik deniz alacağı olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Somut davada davalı gemi maliki donatan olmadığını, dava konusu gemiyi 3. Kişiye kiraya verdiğini beyan ederek kiracı olduğunu iddia ettiği şahsa davanın ihbar edilmesini istemiş, ihbar olunanın kiracılık sıfatını kabul etmediği anlaşılmıştır.
Davalı tarafın beklenmesini talep ettiği Kaş SHM'nin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı gemi malikinin, ihbar olunan ...'a kira ilişkisinden bahisle tazminat davası açtığı, mahkemesince ''taraflar arasındaki kira ilişkisinin devam etmesinden ve kira sözleşmesi devam ettiği sürece tazminat istenemeyeceğinden bahisle'' davanın reddine karar verildiği, dosyanın kesinleşmediği istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı tarafça Kaş SHM'nin .../... esas sayılı dosyasının beklenmesi talep olunmuş ise de Sulh Hukuk Mahkemesinde kira ilişkisine dayalı görülen davada dosyamız davacısının feri müdahil sıfatı nedeniyle davaya bir etkisinin ve kira ilişkisinin olmadığına yönelik bir ispatının mümkün olamayacağı, Kaş SHM'nin dosyasında davalının kira ilişkisinin bittiği savunmasında bulunduğu, gerçekten de yargılamada bizzat gemi maliki tarafınca dayanılan kira sözleşmesinin ... ... tarihli ve 1 yıl belirli süreli olduğu, kira sözleşmesinin 818 sayılı BK yürürlükteyken imzalandığı, eski 818 sayılı BK 263. Madde gereğince belirli süreli kira sözleşmelerinde sürenin dolmasıyla kira ilişkisinin kendiliğinden sona ereceğinin, tarafların örtülü kabulü ile kira ilişkisini sürdürmeleri halinde kira ilişkisinin belirsiz süreli hale geleceğinin düzenlendiği, 6098 sayılı TBK 327. Maddesinde yine taşınır kiraları için benzer düzenlemenin yer aldığı, tarafların örtülü kabulü ile kira ilişkisinin sürdürüldüğüne dair gemi maliki tarafından bir delil sunulmadığı, ... başlangıç tarihli kira sözleşmesinin kiracı olduğu iddia olunan ... tarafından kabul edilmediği, aksine gemi malikinin davaya konu geminin batma tarihi olan ... tarihini ve önceki yılları kapsar sigorta poliçelerini donatan sıfatıyla yaptığı, ... ... dönemini kapsayan poliçedeki klozda gemi malikinin 3 kişiye geminin kiraya verilmesini yasaklar maddesine rağmen poliçenin imzalandığı, gemi malikinin davaya konu kaza görüntülerini ... ... tarihinde ''.... '' sıfatıyla talep ettiği anlaşılmış, davalının, davacının taraf olmadığı kira dosyasının bekletici mesele yapılması talebinin reddine karar verilerek mevcut delil durumu gözetildiğinde davalının dava konusu geminin maliki ve donatanı olduğu anlaşılmıştır.
Deniz alacaklarına yönelik düzenlemelerin 6102 sayılı TTK'da düzenlenmesi nedeniyle eldeki davada mahkememizin görevli olduğu, Kaş ilçesinin mahkememiz yetki alanında olduğu anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK.nun 222.maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Madde 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.
Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin TTK 64 ve HMK 222/2.maddesi uyarınca eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, bu nedenle delil vasfını taşıdığı, davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarına göre davalıdan ... TL alacaklı olduğu, davalının defter beyan sistemine tabi olduğu, takip konusu 3 faturanın davalı defterlerinde yer aldığı, davalı defterlerinde yer alan takip konusu fatura alacaklarının toplamının ... TL olduğu, böylece ... TL alacak yönünden davacının davasını ispatladığı ancak ... TL lik cari hesap alacağını davacının ispat edemediği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne hükmolunan alacağın likit-belirlenebilir olması nedeniyle hüküm altına alınan alacak üzerinden hesap edilecen %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; Kaş İcra Dairesi'nin ... /... E sayılı takibine davalı tarafça yapılan itirazın ... TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu tutar üzerinden DEVAMINA,
Hükmolunan alacağın %20'si oranında hesaplanan ... TL icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam ... TL'nin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin davalıdan alınarak davcıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine,
8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin davalıdan, ... TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.
11/05/2026
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
Full & Egal Universal Law Academy