T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/394 Esas
KARAR NO : 2025/615
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/05/2024
KARAR TARİHİ : 08/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Kurumun ... ... ... bünyesinde ... - ... tarihleri arasında ... olarak çalışan ...' nun ... tarihinde; emeklilik için koşullarını tamamlaması ve SGK'dan gerekli belgeyi alarak davacıya yaptığı başvuru ile kıdem tazminatının ödendiği, kıdem tazminatı tutarın 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine ve yerleşik Sayıştay Kararlarına göre ödeme konusu zararın doğmasında yüklenici firmaların sorumluluğunun olduğundan yüklenici firmalardan tahsili gerektiği, ...,'nun aşağıda belirtilen personel alımına dayalı olmayan veya personel alımına dayalı olan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında ilgili firmalar tarafından ... tarihinden ... tarihine kadar ... personel olarak davacı kurumda ... ... ... bünyesinde çalışmak üzere görevlendirildiği, İş Kanunu m.53 ve m.59 gereği ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 24. maddesi uyarınca işçi statüsüne geçirilen işçilerin ücret ile diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacak toplu iş sözleşmesi hükümleri gereği hesaplama yapılarak, alt işveren tarafından çalıştırılan ... personel ...'ya kıdem tazminatı olarak ...-TL ödendiği, işçiye ödenen bedellerin işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ...-TL kıdem tazminatı tutarlarının rücuen tahsili gerektiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ihale gereği hizmet alım ihalesi bir bütün olarak ihale edildiği, ihaleyi alan davalı şirketlerden ihale konusu hizmetin yapılması satın alındığı, davalıların işçi alımı yaparak kendi işçileri eliyle ihale konusu işi yaptığı, davacının sorumluluğu ihale dokümanındaki hak edişi yani ihale bedelini ödemek olduğu, davalıların sorumluluğunun ise ihale konusu işi yapmak olduğu, aksi takdirde davacı Kurum zarara uğratılmış olacağı, taraflar arasındaki ihale sözleşmesinin ekinde teknik şartnamede açıkça; “...işçilerin İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Mevzuatı gereğince doğacak tüm hak ve yükümlülüklerinden yüklenici firma sorumludur” Hükmü bulunduğu, Yargıtay Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/633 E.2020/819 K. Sayılı ilamı bulunduğu, taraflar arasında ... İşi'ne ait .../... ve .../... sayılı sözleşmelerinin imzalandığı, işbu sözleşmeler kapsamında işçi haklarının ödenmesi hususunun yükleniciye ait olduğu, asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını talep hakkı bulunduğu, işçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması nedeniyle talep etme hakkı bulundu, davacının 4734 sayılı kanun kapsamında ihale yaptığı, hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında ...'nun; ... - ... tarihleri arasında, hizmet alımı marifeti ile Mülga ...'nde çalışmış olup, 6360 sayılı yasa ile ..'ne tüm haklarıyla devir olduğu, ... - ... tarihleri arasında, .../... ihale kayıt numarası ile “... İşi” hizmet alımı işini kazanmış olan ..., ..., ... firmaları ... tarafından ... - ... tarihleri arasında, .../... ihale kayıt numarası ile “... İşi” hizmet alımı işi ihalesini kazanmış olan ... firması tarafından, ... - ... tarihine kadar, 24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete ile yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve “Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta Olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına Veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23 ve Geçici 24'üncü maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul Ve Esaslar” ... (Kurumlar vergi dairesi ...) ... firması tarafından “... İşi” kapsamında ... - ... tarihine kadar, ... (Kurumlar vergi dairesi ...) ... firması tarafından “... İşi” kapsamında Kurumumuzda ... personel olarak ... ... ... emrinde yüklenici firmalar tarafından görevlendirildiği, kıdem tazminatının fesih tarihindeki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplandığı, bu hususta Yargıtay ... Hukuk Dairesi .../... E.... /... K. sayılı ilamı bulunduğu, Hizmet Alımı Genel Şartnamesinde tüm sorumluluğun yüklenicide olduğunu, Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı emsal dava dosyası bulunduğundan bahisle işçiye ödenen bedellerin, işçinin davalılar nezdinde çalışmış olduğu dönemler yönünden ilişkin sorumlulukları ... TL kıdem tazminatı tutarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ..., ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Aynı talebin Mahkemenin .../... E. sayılı dosyasından da istendiğinden bahisle derdestlik itirazlarının bulunduğu, zamanaşımı itirazının bulunduğu, dava konusu hizmet sözleşmesinde teklif birim fiyat arasında kıdem tazminatı bulunmadığı, 21.02.2019 tarih ve 7166 sayılı kanunun 11. maddesi rücu keyfiyetine açıklık getirmekle sözleşme hükmünü önde çıkardığı, İş kanunu m.112 kıdem tazminatının kimin tarafından ödeneceğini düzenlediği, buna göre hizmet alımı ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının asıl işveren kamu kurumunca ödenmesi gerektiği, kıdem tazminatının maliyet unsuru olduğu, sözleşme teklif birim fiyatı içinde gider olarak yer almaması halinde alt işverenlerin kıdem tazminatından sorumlu olmayacağı, Ordu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası bilirkişi raporunun emsal olduğu, devam eden davaların da yeni yasal durum göz ardı edilmeden değerlendirilmesi gerektiği, hizmet alımı kamu ihalelerinde sözleşme süresi biten firmanın yeni ihaleye girmemesi veya girdiği halde kazanamaması nedeniyle aynı kamu işyeri ihalesinin yeni bir firma tarafından kazanılmasının işyeri devri olarak kabul edilemeyeceği, bunun için ihale sonucu yapılan sözleşmenin işin devrine izin veren nitelikte olması ve ihaleyi kazanan firmanın bu izne istinaden, mevcut işi başka firmaya devretmesi şeklinde olması gerektiği, ancak hizmet alımı kamu ihaleleri bu tip sözleşmeleri böyle devir hükümleri içermediği, ihaleyi kazanan firmanın işyerinde biten ihale kapsamında çalışan işçilerle yeniden hizmet sözleşmesi yapması, SSK girişlerinin yeniden yapılması bu suretle aynı işçilerle işe bu şekilde devam edilmesi şeklinde olduğu, alt işverenin değişmemesi yada yeni ihaleyi mevcut önceki firmanın yeniden kazanması halinde kendi döneminin devam edeceği, aynı işçilerle işe devam edilmesi işçilerin iş yerini tanımaları yapılacak işi bilmeleri ve bu suretle işte tecrübeli olmaları esasına dayandığı, kabul anlamına gelmemekle Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. HD., 2020/206E., 2022/190K kararında 'sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, tacir olan davalı alt işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları ancak, davacı kurumun'da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerekir! görüşü benimsendiği, Yargıtay 13. HD., 2014/28125 E., 2015/35876 K. ve Yargıtay 13. HD., 2012/22824 E., 2013/3851 K. kararında da taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmaması halinde asıl işveren ve alt işverenin 1/2 'şer oranda sorumlu olacaklarına karar verildiğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi kök raporunda özetle:
Çalışma sürelerinin birlikte alınması durumunda ... — ... tarihleri önünden:
3 Yıl : ... TL (Giydirilmiş Brüt) * 3 = ... TL
3 Ay: ... TL (Giydirilmiş Brüt) / 12 * 3 = ... TL
0 Gün : ... TL (Giydirilmiş Brüt) / 365 * 0 = ... TL
TOPLAM (Brüt) = ... TL
Davacının Net Kıdem Tazminatı Alacağı Damga Vergisinin tenzili ile (Binde 7,59)
Damga Vergisi ... TL * 0,00759 = ... TL
Net Kıdem Tazminatı ... TL - ... TL = ... TL " olarak hesaplanmıştır.
Bilirkişinin ... tarihli birinci ek raporunda özetle:
... TL. Kıdem Tazminatı * ... TL. Yıllık izin ücret alacağı =... TL.
ödemenin
3891 günlük çalışmanın 730 Gün çalışmanın davalılar ... “nda olduğu, buna göre %18,76'sının bu davalılar nezdinde ... TL. olduğu,
3891 günlük çalışmadan 455 Gün çalışmanın davalı ...'de olduğu, buna göre %11,69 'unun bu davalı nezdinde ... TL. Olduğu, Davacının emsal olarak bildirdiği Yüksek Mahkeme Kararı kapsamında davalıların dava dışı işçinin tüm çalışma döneminden kaynaklanan kıdem tazminatı tutarından oransal olarak sorumlu olup olmadığı veya kök raporda yapılan hesaplama doğrultusunda davalıların dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı hususlarında takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişinin ... tarihli bilirkişi ikinci ek raporunda özetle:
... TL. Kıdem Tazminatı ödemenin;
* 3891 günlük çalışmanın 730 Gün çalışmanın davalılar ... “nda olduğu, buna göre ... “sının bu davalılar nezdinde ... TL olduğu,
* 3891 günlük çalışmadan 455 Gün çalışmanın davalı ... nde olduğu, buna göre 9611,69'unun bu davalı nezdinde ... TL olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Davanın taraflar arasında mevcut asıl-alt işveren ilişkisinden doğan asıl işveren ...nin, davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin, iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ödemek zorunda kaldığı tazminatın rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Somut davada dava dışı işçinin SGK özlük dosyası getirtilmiş, davacının sunduğu şartname ve sözleşmeler incelenmiş, alanında uzman bilirkişiden rücu alacağına ilişkin hesap raporu/ ek hesap raporu aldırılmıştır.
Davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı yanca üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye işçilik alacaklarının ödendiği sunulan dekontlar uyarınca sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde, yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu yazılıdır.
Hizmet işleri genel şartnamesinin 6.bölüm 38.maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tesbit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tesbit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale dökümanı olarak sayılmıştır. İşçiye karşı işçilik alacaklarından dolayı davacının sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davalı şirket ile davacı kurum arasında ödenen kısmın rücuuna ilişkin konuda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir. Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin 6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur.
Bu sebeple davalı şirketler, dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferilerinden dolayı davacıya karşı sorumludur. Sözleşme hükümleri dikkate alındığında TBK 167 uygulanması mümkün görülmemiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dosya kapsamından sabittir. Davacı, işçilik alacağı olarak ödediği miktarın, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı döneme tekabül eden kısmını davalı şirketlerden talep edebilir.
Dava dışı işçinin hak kazandığı ücret alacakları yönünden iş mahkemesi kararı bulunmamaktadır. Davacı, dava dışı işçiye emekliliği nedeniyle başvuru üzerine ödeme yapmıştır. Bu nedenle davacı öncelikle dava dışı işçinin bu alacaklara hak kazandığını, işçiye hak kazandığı tutarda ödeme yaptığını ispatlamalıdır. Zira davalılar esasen davacının ödediği tutardan değil, davalıların ödemesi gerekirken davacının onlar adına ödeme yaptığı tutardan sorumlu bulunmaktadır.
Mahkememizce bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporuna ve ek raporuna itiraz edilmesi nedeniyle bilirkişiden ... tarihli ek rapor aldırılmış, ek raporda davacı tarafça talep olunmayan ve zaten son işverenin sorumlu olduğu yıllık izin ücretinin dışlanarak hesap yapıldığı görülmüş, ... tarihli ek rapor gerekçeli denetime elverişli, iş mevzuatına taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak hazırlanmakla isabetli görülerek hükme esas alınmış, dava dilekçesinde netice kısmında ... yerine ... yazmasının açık maddi hata olması karşısında davalının derdestlik itirazı yersiz görülerek davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE; ... TL 'nin ... tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ..., ... ve ...'den alınarak davacıya verilmesine,
... TL'nin ... tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ...'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Alınması gerekli ... TL harçtan başlangıçta peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın; ... TL sinin ..., ... ve ...'den, ... TL sinin ...'den alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcı olmak üzere toplam ... TL nin ... TL sinin ..., ... ve ...'den, ... TL sinin ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre ... TL sinden ... TL sinin ..., ... ve ...'den, ... TL sinin ...'den alınarak davacıya verilmesine, geri kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir ve hesap olunan ... TL vekalet ücretinden; ... TL vekalet ücreti bedelinin ..., ... ve ... den, ... vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 md. Uyarınca takdir ve hesap olunan ... TL. vekalet ücretinin davacıdan alınarak ... TL sinin ..., ... ve ...'ne, ... TL sinin ...'ne verilmesine,
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul ve red oranına göre; ... TL sinden; ... TL sinin ..., ... ve ...'den, ... TL sinin ...'den alınarak Hazineye gelir kaydına, ... TL sinin ise davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile bir kısım davalılar vekilinin yüzüne karşı, bir kısım davalılar ..., ... ve ... kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere, diğer taraflar yönünden bedel dikkate alındığında istinaf kesinlik sınırı altında kalan karar KESİN olmak üzere verilip açıkça okunup, anlatıldı. 08/09/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı