T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/395 Esas
KARAR NO : 2025/318
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 24/05/2024
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ...'ın müvekkili kurumun ... bünyesinde ...-... tarihleri arasında ... olarak çalıştığını, ...'ın başvurusu ile kıdem tazminatı olarak ... TL ödendiğini, ödenmiş olan kıdem tazminatı tutarının ödeme konusu zararın doğmasında yüklenici firmaların sorumluluğunun olduğunu, ... TL ödemenin birinci taksiti olan ... TL tutarın ... tarihinde ikinci taksiti olan ... TL tutarın ise ... tarihinde ödendiğini, hizmet alım ihalesinin bir bütün olarak ihale edildiğini ve ihaleyi alan davalı şirketlerden ihale konusu hizmetin yapılmasının satın alındığını, davalı şirketlerin bu işi yapabilmek için işçi alımı yaparak kendi işçileri eliyle ihale konusu işi yaptıklarını, müvekkili kurumun sorumluluğunun ihale bedelini ödemek olduğunu...” beyanla dava dışı işçiye müvekkili kurum tarafından ödenen bedellerin işçinin davalı şirketler nezdinde çalışmış olduğu dönemlere ilişkin sorumlulukları olan ...-TL kıdem tazminatı tutarının rücuen tahsilini talep etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalılar ..., ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirketlerden ne kadar talep ettiğinin açıklattırılmasının gerektiğini, zamanaşımına uğradığını, arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığını, dava konusu hizmet sözleşmesinde teklif birim fiyatı unsurları arasında kıdem tazminatının yer almadığını, kıdem tazminatının bir maliyet unsuru olduğu göz önünde bulundurulduğunda sözleşme teklif birim fiyatı içinde gider olarak yer almaması halinde alt işverenlerden kıdem tazminatını kısmen veya tamamen üstlenmesinin beklenmemesini, 6552 sayılı yasa ile yapılan değişiklik sonucunda hizmet alımı ihalelerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatlarının asıl işveren olan kamu kurumunca ödenmesi esası getirildiğini, yeni ihaleyi kazanan firmanın işyerinde biten ihale kapsamında çalışan işçilerle yeniden hizmet sözleşmesi ve SGK girişlerinin yeniden yapılması bu suretle aynı işçilerle işe bu şekilde devam edilmesi şeklinde olduğunu, yeni firmanın bu işçilerin kendinden önceki dönemlere ilişkin kıdem tazminatlarından sorumlu tutulmasının söz konusu olmadığını, alt işverenin değişmemesi halinde kendi döneminin devam edeceğini beyanda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Dava dışı ...' ın hizmet dökümü ve işyeri tescil dosyası SGK' dan celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
... Şirketininin ... TL, ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ) ... TL, ... Şirketinin ... TL, ... Şirketinin ... TL olmak üzere toplam ... TL....sorumluluk miktarları olacağı rapora edilmiştir
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava dışı işçinin SGK özlük dosyası getirtilmiş, davacının sunduğu şartname ve sözleşmeler incelenmiş, alanında uzman bilirkişiden rücu alacağına ilişkin hesap raporu aldırılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava üst işveren davacının dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatın alacağının alt işveren davalılara rücuuna ilişkin alacak davasıdır.
Davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, davacı yanca üst işveren sıfatıyla dava dışı işçiye işçilik alacakları ödendiği sunulan dekontlar uyarınca ödendiği sabittir.
Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde, yüklenicinin çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlendiği, yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu yazılıdır.
Hizmet işleri genel şartnamesinin 6.bölüm 38.maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işi yapmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tesbit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tesbit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.” hükmü yer almaktadır.
Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde hizmet işleri genel şartnamesi öncelikle uygulanması gereken ihale dökümanı olarak sayılmıştır. İşçiye karşı işçilik alacaklarından dolayı davacının sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur. Davalı şirket ile davacı kurum arasında ödenen kısmın rücuuna ilişkin konuda ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir. Taraflar arasındaki sözleşmelerin 22.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin 6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenici çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumludur.
Bu sebeple davalı şirketler, dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemle sınırlı olmak üzere, davacının ödediği işçilik alacakları ve ferilerinden dolayı davacıya karşı sorumludur. Sözleşme hükümleri dikkate alındığında TBK 167 uygulanması mümkün görülmemiştir.
Dava dışı işçinin davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dosya kapsamından sabittir. Davacı, işçilik alacağı olarak ödediği miktarın, davalı şirketlerin işçiyi çalıştırdığı döneme tekabül eden kısmını davalı şirketlerden talep edebilir.
Dava dışı işçinin hak kazandığı ücret alacakları yönünden iş mahkemesi kararı bulunmamaktadır. Davacı, dava dışı işçiye emekliliği nedeniyle başvuru üzerine ödeme yapmıştır. Bu nedenle davacı öncelikle dava dışı işçinin bu alacaklara hak kazandığını, işçiye hak kazandığı tutarda ödeme yaptığını ispatlamalıdır. Zira davalılar esasen davacının ödediği tutardan değil, davalıların ödemesi gerekirken davacının onlar adına ödeme yaptığı tutardan sorumlu bulunmaktadır.
Mahkememizce işçilik alacakları hesabı konusunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporu dava dışı işçinin davacının ödediği alacaklara hak kazanıp kazanmadığını ayrıntısı ile irdelemiş, tavan ücret üzerinden hesaplama yapılması dava dışı işçinin taraf olduğu toplu iş sözleşmesi uyarınca isabetli bulunmuş, gerekçeli denetime elverişli, iş mevzuatına taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak hazırlanmakla isabetli görülerek hükme esas alınmıştır. Fakat bilirkişi tarafından hesaplanan miktar davacının talebinden fazla olduğundan ve dava ıslah edilmediğinden davacı vekili tarafından sunula ... tarihli beyan dilekçesi ekindeki tabloya göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE;
Taleple bağlı kalınarak toplam ... TL rücu alacağının;
... TL sinin ... tarihinden ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
... TL sinin ... tarihinden ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
... TL sinin ... tarihinden ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans faizi ile davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... )den alınarak davacıya verilmesine,
... TL sinin ... tarihinden ... TL sinin ... tarihinden işleyecek avans avans faizi ile davalı ... Şirketin'den alınarak davacıya verilmesine,
2- Alınması gerekli ... TL. harçtan peşin alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL. harçtan ...-TL'sinin ...'nden, ...-TL'sinin ...'nden, ...-TL'sinin davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ), ... -TL'sinin ... Şirketin'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan ... TL Başvuru harcı, ... TL Peşin harç olmak üzere toplam ...-TL'nin ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ), ... -TL'sinin ... Şirketin'den tahsili ile davacıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan ...-TL Bilirkişi ücreti, ... TL. Tebligat posta gideri olmak üzere toplam ...-TL yargılama giderinin, ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ), ... -TL'sinin ... Şirketin'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ), ... -TL'sinin ... Şirketin'den tahsili ile davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...-TL'sinin ... Şirketi'nden, ...,-TL'sinin davalı ... (Eski Ünvanı ..., daha önceki ünvanı ... ), ... -TL'sinin ... Şirketin'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ile bir takım davalılar vekilinin yüzlerine karşı, diğer davalı ... Şirketi' nin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 07/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır