T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/423 Esas
KARAR NO : 2025/132
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 05/06/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... (TC ... ) müvekkili kurum bünyesinde davalı şirketler çalışanı olarak ... personeli göreviyle çalıştığını, dava dışı işçinin emekliliği hak etmesi ve müvekkili kuruma kıdem tazminatı ödemesi yapılması hususunda iş davalarında zorunlu arabuluculuk yasal yolu ile başvurması üzerine arabuluculuk görüşmeleri anlaşma ile neticelenmiş (Antalya Arabuluculuk Bürosu .../... dosya numaralı dosya) ve müvekkili kurum tarafından adı geçen işçiye ... tarihinde ... TL Kıdem Tazminatı, arabulucuya ise yine aynı tarihte ... TL arabuluculuk ücreti ödemesi olmak üzere toplam ... ödeme yapılmak durumunda kalındığını, ödemeye ilişkin dekontlar ekte yer aldığını, müvekkili idare yukarıda belirtilen hususta asıl işveren sıfatında yer aldığından ödeme yapmak durumunda kaldığını, dava dışı işçinin işverenleri olan diğer davalı firmalar ise müvekkili kurum ile aralarındaki hizmet alım sözleşmeleri gereğince alt işveren sıfatına sahip olduklarını, dava dışı işçiye yapılan ödeme işçinin korunması ilkesi çerçevesinde işçinin alacağına kavuşmasının sağlanmasına yönelik yasal düzenlemelerin bir tezahürü olup, müvekkili idare ile davalı firmalar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine halel getirmeyeceğini, yüklenici firmalarla müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmelere göre istihdam ettiği işçilerin işvereni, muhatabı ve sorumlusu yüklenici firmalar olduğunu, söz konusu sözleşmeler hükümlerine göre davalı firmalar, müvekkil idarenin ödemiş olduğu miktarlardan sorumlu olduğunu, davalıların bu miktarları rücuen müvekkili idareye ödemeleri gerektiğini, TBK'nın 62. ve 167. maddelerine göre de davalı firmalar müvekkili idarenin ödediği işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, nitekim davalı firmalarla akdedilen sözleşmelerde işçilere ödenen kıdem tazminatından ve diğer her türlü ödemeden yüklenici firmaların sorumlu olduğu ve müvekkili şirketin rücu hakkını bulunduğu imza altına alındığını, müvekkili idare ile taşeron firmalar arasında akdedilen sözleşmeler ve eki niteliğinde şartnameler gereğince işçinin, işvereni sorumlusu ve muhatabı yüklenici firmalar olduğunu, dava dışı 3. kişi olan davalı firmalar işçisine işçilik alacakları için müvekkili idarece ödenen miktarın davalı firmalardan rücuen tahsili gerektiğini, bu nedenlerle öncelikle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak şartıyla toplam ... TL'nin müvekkili kurum tarafından ödenme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı firmalardan (davalı firmaların bilirkişi incelemesi sonucununda belirlenecek sorumlulukları ile sınırlı kalmak üzere) rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. Davalılara dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği bu sebeple H.M.K. 128. maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı kabul edilmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Davacı tarafından yapılan ödemelere dair evraklar, dava dışı işçinin SGK kayıtları, taraflara arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri celp edilmiş, bilirkişi raporu düzenletilmiştir.
İşçi alacaklarında uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalıların sorumluluğu hesap edilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; işçilik alacakları nedeniyle dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin rücuen alt yüklenicilerden tahsili talebinden ibarettir.
Alınan ... tarihli rapor denetime açık, mevzuata uygun olmakla hükme esas alınmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 22/d maddesine göre doğrudan temin yoluyla hizmet alımına ilişkin sözleşme tasarısı başlığı ile tip sözleşmeler olarak düzenlendiği, bu tip sözleşmelerin 24.3 maddesinde " Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir. ... Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu değildir." şeklinde düzenlenen ve birtakım davalılarla yapılan sözleşmelerde 27.1 maddesinde " Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri çerçevesinde yükleniciye aittir. ... Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin muhatabı ve sorumlusu değildir." şeklinde düzenlenen ve diğer hususlar başlıklı 35. Maddesinin 35.4 bendinde " 6331, 5510, 4857, 1475 ve 6552 Sayılı Kanunlar ile diğer Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklerde yükleniciye yüklenen tüm sorumluluklar, yüklenici tarafından eksiksiz , tam ve zamanında yerine getirilecektir. Yüklenicinin bu sorumlulukları yerine getirmediği takdirde mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde İdarenin yükleniciye rücu hakkı saklıdır." şeklinde düzenlenen maddelerinde açıkça işçilere karşı iş mevzuatından doğan ödevlerden ...' nin sorumluluğunun bulunmadığı, alt yüklenicilerin sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı görülmüştür. Buna göre davacının ilama dayalı yapılan takip nedeniyle ödemiş olduğu işçilik alacağı bedellerini davalılardan, dava dışı işçiye çalıştırdıkları dönem ile sorumlu olmak kaydıyla, talep edebileceği anlaşıldığından hükme esas alınan rapor doğrultusunda davanın hüküm fıkrasında belirtildiği şekliyle kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Eldeki dava asıl alt işveren ilişkisi nedeniyle rücu davasıdır. Davacı vekili davalıların da dava dışı işçinin işçilik alacaklarından çalıştırdıkları dönem kapsamında sorumlu olduğunu öne sürmüş davalılar ise asıl alt işveren ilişkisi olmadığını işçinin davacının işçisi olduğunu öne sürmüştür.
Davacının dosyaya sunduğu belgelere göre dava dışı işçi ...'ya Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .../... E. .../... K. ... tarih sayılı kararı ile kesinleşen Antalya ... İş Mahkemesi .../... Esas sayılı dosyasında ... Tarih .../... K. Sayılı kararıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyasına toplam ... TL emekliliğe hak kazanmasından ötürü icra giderleri ile birlikte ... TL için işçilik alacaklarının ödendiği sabittir. Bir borcun birden fazla borçlusundan borcun kendi payından fazlasını ödeyen taraf diğerlerine rücu edebilir. Bu konuda bir düzenleme yoksa rücu eşit oranda yapılacaktır. Ancak, işçilik alacaklarına ilişkin davalarda sorumluluk ancak işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olduğundan farklı bir rücu hükmü getirilmiştir. Bu sebeple davalılar ancak dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme denk gelen tazminat miktarından sorumlu olacaktır. Bu husus ile ilgili rapor alınmış hüküm kurmaya elverişli görülen rapora göre davalıların sorumluluk miktarı belirlenmiştir. Neticeten, davalılar yönünden bilirkişi raporunda hazırlanan hesaplama tabloları uyarınca davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yargılama giderleri yönünden; davalı ... yönünden kabul edilen miktarın toplam dava değerinin %20,96,davalı ... yönünden kabul edilen miktarın toplam dava değerinin %27,46, davalı ... yönünden kabul edilen miktarın toplam dava değerinin %51,58 olup, yargılama giderleri buna göre taksim edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
*...-TL kıdem tazminatı alacağına dair rücu alacağı, ...-TL arabuluculuk ücretine dair rücu alacağı olmak üzere toplam ...- TL rücu alacağının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
*...-TL kıdem tazminatı alacağına dair rücu alacağı, ...-TL arabuluculuk ücretine dair rücu alacağı olmak üzere toplam ...- TL rücu alacağının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
*...-TL kıdem tazminatı alacağına dair rücu alacağı, ...-TL arabuluculuk ücretine dair rücu alacağı olmak üzere toplam ...- TL rücu alacağının ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın; ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den tahsiline, hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL'nin; ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin; ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri); ... TL'sinin davalı ...'den, ... TL'sinin ...'den, ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır