T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/466 Esas
KARAR NO : 2025/419
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/06/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araca, davalıya ait ... plakalı aracın ... tarihinde çarpması sonucunda maddi hasar verdiğini, kazanın kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere ... plakalı araç sürücüsü kusuru ile meydana geldiğini, davalılar tarafından bugüne değin zararımızın giderilmesi amacıyla herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk başvurusu yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, müvekkilin aracında boyanan/değişen/onarılan parçalar olduğunu, bu nedenle 2. El piyasasında satımı kolaylaştıran önemli bir avantajı kaybettiğini, müvekkilinin aracında yaşanan değer kaybının eksper tarafından incelendiğini ve müvekkilinin aracında bugünkü hali ile hasarsız hali arasında toplam ... TL fark tespit edildiğini, değer kaybının tespitine yönelik KDV dahil ... TL ekspertiz ücreti ödediğini, davanın kabulüne, değer kaybı tazminatı için şimdilik ... TL'nin , araç mahrumiyeti tazminatı için şimdilik ... TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen olay tarihinden işleyen avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ;
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın sigortalı olduğu şirketlerine davacının yazılı başvuruda bulunmadan ve arabuluculuk başvuru yolunu tüketmeden dava açmasının hukuka aykırı olduğu, davanın usulden reddi gerektiği, Mülkiyeti müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın üç ayrı sigorta şirketi tarafından sigortalandığı, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ...., genişletilmiş kasko poliçesi ..., dar kasko poliçesi .... tarafından düzenlendiği, açılan davanın anılan sigorta şirketlerine ihbar edilmesi gerektiği, dava konusu trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin olup ... plakalı aracın sigortalı olduğu şirketlere herhangi bir yazılı başvuruda bulunmadan ve arabuluculuk başvuru yolu tüketilmeden işbu davanın açılması hukuka aykırı olup davanın usulden reddi gerektiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka uygun olmadığı, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiği, mahkemenin aksi kanaatte dava değeri olarak davacı yanın likide ettiği bedelin davaya esas harç olarak olarak kabul edilip eksik harcın tamamlanmasından itibaren esasa girilmesi gerektiği, davanın pasif husumet yokluğu gerekçesiyle müvekk ... ...'ın ... tarihinde mülkiyeti müvekkil şirkete ait ... plakalı aracı, dönüş tarihi ... olmak üzere kiraladığı, taraflarca kira sözleşmesinin imza altına alındığı, araın uzun süreliğine kiralandığı, bu nedenle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davayı kabul etmemekle birlikte gerektiği takdirde aracı kiralayan ve kazaya karışan araç sürücüsü ...'a, aracı sigortalayan sigorta şirketleri olan ...., ...., ....'ye rücu hakları da dahil tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, dilekçede belirtilen hususlar doğrultusunda davanın öncelikle usulden reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise öncelikle usule ilişkin eksikliklerin tamamlanması akabinde davanın esası hakkında tahkikata geçilmesini, davanın esasına ilişkin tahkikata geçilmesine karar verilmesi halinde davanın ...., ...., ....'ye ihbarını ve taraf teşkilinin sağlanmasını, kazanın oluş şeklini ve maddi vakıaları dikkate alarak doğru ve isabetli bir değerlendirme yapabilecek nitelikte uzman bilirkişi kurulundan kusur oranlarının tespiti ve tazminatın olup olmadığının ve varsa miktarının belirlenmesi için keşif, uzman bilirkişi incelemesi yapılması ve dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesine karar verilmesini, tüm beyanlar doğrultusunda davacının davasının ve taleplerinin müvekkili şirket yönünden esastan reddini, mahkeme aksi kanaatte ise sorumlu sigorta şirketlerinin sorumluluğu kapsamında zararın tazminini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... şirketinin ... tarihli davaya ve ihbara cevap dilekçesinde özetle; talep sahibinin belirsiz alacak davası açma hakkının bulunmadığını, bu nedenle davanın husumetten reddi gerektiği, müvekkili şirketin ödeme ile tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığından haksız davanın reddi gerektiği, müvekkili şirketin poliçe limitinin üstündeki değerlerden sorumlu olmadığı, kaza tarihinin ... olduğu, bu tarih itibarıyla poliçe teminatının ... TL ile sınırlı olduğu, müvekkili şirket tarafından ilgili poliçe kapsamında toplamda ... TL ödeme yapıldığı ve poliçe limitinin tükendiği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı genel şartlarda yer alan formüle göre hesaplanmacı gerektiği, araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddi gerektiği, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi gerektiği, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 21 gün olacağı kanaatine varılmıştır. Araç mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilmiştir. Yapılan araştırma neticesinde, kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre dava konusu araç için araç kiralama bedelinin 21 gün (onarım süresi) x ... TL (Günlük Araç Kiralama bedeli) — ... TL olduğu tespit edilmiştir. Kiralama bedeli üzerinden amortisman bedeli (lastik, motor vs) % l0 oranında uygulanmıştır. Buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin ... TL olduğu tespit edilmiştir. Aracın kusuru durumunun tespit edilen araç mahrumiyet bedelinden düşülmesi Sayın mahkeme heyetine bırakılmıştır." şeklindedir.
... tarihli trafik bilirkişisinin düzenlediği ek raporda özetle; A) ... Plakalı ... aracı sürücüsü ..., 2918 Sayılı Yasada belirtilen 47/ 1-0, ST/ 1-A, 84/ H, Mad. ile Yön. 95. 101. Ve 109. Maddelerini ihlal ettiğinden, oransal/ yüzdelik olarak ta; % 75 ( Yüz de Yetmiş Beş ) Oranında kusurlu olduğu. B) ... Plakalı ... araç sürücüsü ... ise; Aynı Kanunda belirtilen; 47/ 1- D, 52/ 1-A Maddesi ile Yön. 95. VE 101. Maddelerini ihlal ettiğinden, oransal/ yüzdelik olarak ta; % 25 ( Yüz de Yirmi Beş ) Oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığı" şeklindedir.
Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden sunmuş olduğu dava değeri arttırım dilekçesi ile değer kaybı tazminatını ... TL ye, araç mahrumiyet tazminatını ... TL ye çıkarttığını bildirmiştir.
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısı, sürücüsü ve malikinden tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında, .../ .../ ... Mah... Sokak ile ... Sokak kavşağında Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı aracın ... Sokak üzerinden, ... Sokak kavşağı istikametine seyri sırasında, DUR levhasına uymaksızın kavşağa giriş yaptığı esnada aracının ön kısımlarından, yolun solundan ... Sokaktan gelerek kavşaktan, doğru yönde seyir eden sürücü ... idaresindeki ... Plakalı aracın sağ yan orta kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği anlşaılmaktadır.
Meydana gelen kazanın oluşumunda dur levhasına uymayan ve karşı araca yol vermesi gerekirken kavşağa hatalı giriş yapan davalı Sigorta Şirketince ZMMS ile sigortalanan tarafından sigortalanan araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı kamyonetin %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Sürücü ... idaresindeki ... Plakalı aracın kazadan sonra durduğu noktadan ve hasarlı parçaların mahiyetinden bu sürücünün hızını yol şartlarına uydurmadığı kabul edilerek kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... ve ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, bunun %25 kusur tenzili ile ...-TL'sinin talep edilebileceği belirlenmiş, bu bedelle değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi için makul onarım süresinin 21 gün (yirmi bir gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise oluşa en uygun emsal kabul edilen bilirkişi raporu doğrultusunda günlük ...-TL olduğu, %10 amortisman gideri düşümü ve %25 kusur tenzili ile toplam ...-TL araç mahrumiyet zararı oluşabileceği anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-...-TL değer kaybı tazminatının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-... araç mahrumiyet bedelinin haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Alınması geçerli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL ile tamamlama harcı olarak alınan ... TL alınan toplam ... TL nin mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç, ... TL tamamlama harcı ve ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı Vekili ... (e-duruşma), Davalı ... ve davalı ... Vekili ... 'in yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.18/06/2025
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı