T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/469 Esas
KARAR NO : 2025/133
DAVA TARİHİ : 26/06/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin unlu mamuller üretim işi ile uğraşan eşi için ... tarihinde ... ve ... isimli şahıslar ile satış sözleşmesi yaparak .... TL karşılığında .... işlet. Motor no.... .... Marka ve model motorun bağlı olduğu ( birbiri ile birleştirilmiş 4 parçadan oluşan) Krom sanayi tipi ... marka ray sistemli yufka açma makinesi, Üst üste paralel sıralı 22 kat fileden oluşan .... Marka ve model motorun bağlı bulunduğu krom sanayi tipi yufka ıslatma makinesi, ... Model, ... seri numaralı krom renkli 20 kat tepsi kızaklı (1 adet kızak) konveksiyonlu fırın ,... marka ... imalat tarihli ... seri numaralı tip ... ..marka açık ve koyu gri renklerden oluşan mantı makinesi, ... makine seri no: ... açık ve koyu gri renklerden oluşan erişte makinesi, Krom sanayi tipi kesme ... , ...renk 100 kg kazan kapasiteli .... makinesi, .... Seri No'lu Krom 3 motorlu hamur yoğurma ve kızaklı ( 1 adet kızak) hamur açma makinesi , ... Marka ... Seri numaralı 6 adet krom ayaklı her biri çift gaz girişli doğalgaz bağlantılı yufka pişirme sacları, .... motordan oluşan krom un eleme makinesi, .... satın aldığını, .... tarihinde ... TL ve .... tarihinde .... TL ödeme yaparak borcun bir kısmını, ... tarihinde ....TL ödeme yaparak borcun tamamını ödediğini, müvekkilinin eşi ...'ın yanında hamur ustası olarak çalışan davalı ...'İ bu sebeple tanıdığını, müvekkilinin eşinin şirketinde hamur ustası olarak çalışan davalı, 2022 yılının son aylarında müvekkile ait mallara müvekkilin izni olmadan, geçerli hiçbir hukuki sebebe dayanmadan, haksız bir şekilde el koyduğunu ve o tarihten itibaren kendisine ait .... adı altında kendi uhdesinde malları hala haksız bir şekilde bulundurmaya ve kullanmaya devam ettiğini, müvekkilin söz konusu malları davalıya sattığına veya rızası dahilinde verdiğine dair bir sözleşme veya bir belge bulunmadığını, müvekkilinin birçok kez mallarını almak istediğini, ancak davalının kendisini çeşitli bahanelerle oyladığını, hiçbir şekilde kendisine ait olmayan bu malları müvekkile iade etmediğini, yaklaşık olarak 1,5 yıldır müvekkile ait malları kendisine ait şirkette kullanarak ile haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin davalıdan mallarını iade alamayacağını anladıktan sonra davalı tarafa, .... Noterliğinden .... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek edimini yerine getirmesi istenmiş ancak davalı şu ana kadar ne ihtara cevap vermediğini ve edimleri yerine getirmediğini, malların aynen iadesi, iadesi mümkün değil ise fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...TL alacağın davalıdan, ihtar tarihinden itibaren işleyecek temerrüd faizi ile birlikte tahsiline, davalının, müvekkile ait malları kullandığı süre zarfınca elde etmiş olduğu haksız kazanç miktarı hesaplanarak, müvekkile bu bedelin ödenmesine, teminatsız olarak davalının mal kaçırmasını önlemek amacıyla davalı uhdesindeki yukarıda belirtmiş olduğumuz ve dava konusu olan mallar üzerine, taşınır, taşınmaz mal varlığına, alacaklarına/hak edişlerine teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesine , bu mümkün olmayacaksa, davalı adına kayıtlı ... nezdindeki taşınır, taşınmaz mallara, alacaklarına/hak edişleri üzerine teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevli mahkemede açılmadığını, tarafların tacir olmadığını, görevli mahkemenin .... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup , zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı dava dilekçesinde dava konusu menkullerin ..... uhdesinde bulundurduğunu kabul etmiş olduğundan müvekkilinin husumet ehliyeti bulunmadığını, bu nedenle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı bir dönem dava dışı ... .Şti'nin bankaclılık işlemleri ile ilgili davalı müvekkile yardımcı olduğunu ve dava dışı şirket yetkilisi de davacıya güvenerek muhasebe ve banka işlemlerine yapması için kendisine bankadan yetki verdiğini, ancak davacı kendisine verilen yetkiyi kötüye kullanarak kendi adına ve ailesi adına şirketin hesabından birçok para göndererek haksız kazanç elde ettiğini, bu durumu fark eden müvekkilinin de davacının yetkisini geri aldığını ve taraflar arasında husumet oluştuğunu, oluşan husumet nedeniyle de davacı haksız ve hukuka aykırı yollara başvurarak dava dışı şirketin işlerini bozmaya ve şirketi çalışmaz hale getirmeye çalıştığını, davacının bir dönem işyerinde bulunduğu ve işyerindeki tüm makine ve ekipmanları bildiği için sonradan üçüncü bir kişiyle sözleşme imzalayarak sanki menkuller kendisininmiş gibi kötüniyetli olarak iş bu davayı ikam ettiğini, davalının 2021 yılının son aylarından 2023 yılı ağustos ,eylül aylarına şirketin işlerine yardımcı olması için sürekli şirkette bulunduğunu, davacının iddia etiği gibi izni olmadan dava konusu menkulleri müvekkili almışsa ki bunu kabul etmediklerini, neden şirkette bulunduğu sürece menkulleri istediğini şimdi istediğini, dava konusu menkullerin zilyeti davacının da kabulünde olduğu üzere dava dışı ...'dir ve bu menkuller şirketin kuruluş tarihi olan ... tarihinden itibaren şirketin uhdesinde bulunduğunu, menkullerin kendisine ait olduğunu ve izinsiz alındığını iddia eden davacı tarafından müvekkil aleyhinde herhangi bir şikayet (hırsızlık, gasp veya yedieminliği suistimal gibi) de bulunmadığını, bu nedenle sonradan düzenlenmiş sözleşmeye dayanılarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Tarafların tacir olup olmadıklarına dair Esnaf ve Sanatkarlar Odasından, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden ve Vergi Dairesinden müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
.... Noterliğinin ... tarih ve .... yevmiye nolu ihtarname sureti celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Davalıya bankacılık işleminin yürütülmesi için yetki ve yetkinin geri alınmasına dair uhdelerinde bulunan dilekçeler ... Şubesinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava alacak davası olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından satın alındığı iddia edilen davacıya ait olup olmadığı, ... bağlı olduğu ( birbiri ile birleştirilmiş 4 parçadan oluşan) .... makinesi
-Üst üste paralel sıralı 22 kat fileden oluşan .... renk Marka ve model motorun bağlı bulunduğu krom sanayi tipi yufka ıslatma makinesi
-.... marka, .... seri numaralı krom renkli 20 kat tepsi kızaklı (1 adet kızak) konveksiyonlu fırın
-.... marka .... imalat tarihli .... seri numaralı tip .... marka açık ve .... renklerden oluşan mantı makinesi
-....renklerden oluşan erişte makinesi
-Krom sanayi tipi kesme kadayıf makinesi (seri no bulunmamaktadır.)
-...kazan kapasiteli hamur yoğurma makinesi bağlı bulunan motorda seri no v.s. Bulunmamaktadır.
-.... Seri No'lu Krom 3 motorlu hamur yoğurma ve kızaklı ( 1 adet kızak) hamur açma makinesi
-.... Seri numaralı 6 adet krom ayaklı her biri çift gaz girişli doğalgaz bağlantılı yufka pişirme sacları
-.... motordan oluşan krom un eleme makinesi
-.... Krom ... Unu Üretim makinesi
) davacıya aitse, davacının rızası dışında ilgili menkullere davalı tarafından el konulup konulmadığı, bu el koymanın ......Şti adına yapılıp yapılmadığı davacının el konulduğu iddia olunan emtiya bedellerinin davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK. 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrasında her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.
Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir
Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen cevabi yazıdan, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabi yazıdan davacı adına bir kayıt bulunmadığı tespit edilmiştir.
Antalya Defterdarlığından gelen cevabi yazıdan davacının potansiyel vergi mükellefi olduğu, işletme yahut bilanço esasına göre defter tutmadığı, bu haliyle davacının tacir hadleri sınırında olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacının tacir olmadığı, TTK' nın 4.maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olarak nitelendiren dava türlerinden olmadığı, dava konusu emtiaların davalının yetkilisi olduğu .... Şirketi adına kullanıldığı iddiasının nisbi ticari dava doğurmadığı, başka bir ifade ile TTK'nun 19.maddesi kapsamında ticari iş kabul edilse dahi davanın nisbi ticarri dava olmadığı anlaşıldığından, yapılacak hesaplamada tacir olduğu takdirde uygulanacak faiz oranı dahil değişecek olduğundan TTK' nun 4 maddesinde belirtilen uyuşmazlıklar olmadığından Mahkememizin görevsiz olduğuna görevli Mahkemenin Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunda dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır