T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/515 Esas
KARAR NO : 2025/558
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkilinin üzerine kayıtlı bulunan ... plakalı araç ile davalı ...'in üzerine kayıtlı davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç arasında meydana gelen maddi hasarlı kaza sonucunda müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin fazlaya ilişkin hak, alacak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL bedelin kaza tarihinde itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile ... adına maddi hasarda kaza tarihi itibarıyla araç başına ...-TL'ye kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, davadaya konu araç hasarı talebi için davacı vekilin müvekkili şirkete başvurusu üzerine .../...-... nolu hasar dosyası açıldığını, eksper raporu uyarınca ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin maddi tazminat talebine ilişkin olarak ise söz konusu kazanın davacı tarafından müvekkil sigorta şirketine ihbarı sonrasında müvekkil şirket nezdinde ekspertiz raporuna istinaden davacı vekiline ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, yapılan tüm ödemeler sonrasına müvekkili şirketin trafik poliçesi bakiye teminat limiti ... -TL olup davayı kabul etmemek kaydı ile; davacının zararının tespit edilmesi ve müvekkil şirket aleyhine tazminat hükmedilmesi durumunda azami bakiye teminat limitinin olan ... - TL'ye kadar sorumlu olacağını, müvekkili şirketin Müvekkil şirket meydana gelen zarardan yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, kusur oranının belirlenmesi sonucunda araçta meydana gelen zararın tespit edilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle davacının kaza tarihinden itibaren işleyecek faiz talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce bir başvurulmuşsa, bu bildirimin davalı sigorta şirketine tebliğ tarihi tespit edilerek, temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, davanın reddine, aksi halde müvekkil şirketin sorumluluğunu yerine getirip getirmediğinin denetlenmesine talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın vaktinde açılmadığını, zaman aşımı geçirdiğini, bu sebeple reddine, kusur oranının yanlış gösterildiği, karşı tarafın ışıkta geçmesine rağmen kusursuz sayıldığını, bunun hakkaniyete aykırı bir durum olduğunu, kaza tutanağını kabul etmediğini, davacı aracının kaza tarihindeki hasarsız hali piyasa rayiç değerinin tespiti ile davaya konu kaza sonucu hasarları onarıldıktan sonraki piyasa rayiç değerinin tespit edilmesi için bilirkişi raporu alınmasını, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, mahrumiyet bedeline ilişkin bir belge delil sunulmadığını, aracın sıfır fiyatı üzerinden istenen değer kaybının kötü niyetli olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...' e dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı plakalı araçların hasar bilgileri, tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
İlgili kolluk biriminden kazaya ait tüm evraklar celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Trafik bilirkişi, makine mühendisi ve sigorta eksperinden heyet raporu alınmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç olarak;
Kusur yönünden;
a) ... plakalı otomobil Sürücüsü ... ‘ in ve mülk niteliğindeki ... çıkışından ... ... konumunda bulunan ... caddesi üzerine giriş yapmadan önce solundan araçların görüşe açık olduğunu dikkate almadan dikkatsiz tedbirsiz ve tehlikeli bir şekilde yolu kontrol etmeden geçiş önceliği olana araçlara ilk geçiş hakkını vermeden aniden giriş yaparak motorsikletin şeridini kapatması neticesi meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Yönetmeliği Madde-109/b-7-8(Bir iz veya mülkten çıkan sürücüler, karayolundan gelen araçlara, dönüş vapan araçların doğru geçmekte olan araçlara Geçiş hakkını vermek zorundadırlar) Madde 84/h-(kavşaklarda geçiş önceliğine uyma) dikkat ve göstermeyerek, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu kazanın meydana geldiğini,
b)- ... plakalı motorsiklet Sürücüsü ...
Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı traktörü ile tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, meydana gelen kazada dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket etmediği;
Hasar yönünden
Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki dava konusu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımızdan fiziki olarak görülmemiş olup temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;
*... tarihinde vuku bulan hasar neticesi dava konusu araç üzerinde ... TL. hasar belirlenmiş olup; ilgili aracın hasar tespitleri ZMMS poliçesi kapsamında ... ... tarafından tespit edildiği ve ... TL. ödeme yapıldığı, bakiye zararın (... TL.-... TL.) ... TL. olduğu,
*Kaza tarihi itibarıyla ilgili sigorta şirketinin teminatının ... TL. ile sınırlı olduğu,
*Dava konusu aracın ... tarihinde meydana gelen kazası sebebi ile aracın değişecek ve onarılacak parçaları göz önüne alındığında ... TL. değer kaybı meydana geldiği ödemesi yapılan ... TL. bedel sonrası kalan bakiye bedelin olmadığı,
*Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 5 gün olarak tespit edildiği,
*Antalya Bilirkişi üst kurulunun ... tarihli .../... toplantı nolu .../... nolu kararı ile araçların kiralama bedellerinin tespitinin ... oto alım satım alt uzmanlık alanı üzerine faaliyet gösteren umanların yapması yönünde aldığı karar gereği hesaplama yapılamadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan .../... tarihli makine mühendisi ve sigorta eksperi bilirkişi EK raporunda sonuç olarak;
*Dava konusu aracın ... tarihinde meydana gelen kazası sebebi ile araç değişecek ve onarılacak parçaları göz önüne alındığında ... tl değer kaybı meydana geldiği ödemesi yapılan ... tl bedel sonrası kalan bakiye bedelin ... TL olduğu,
*Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 5 gün olarak tespit edildiği,
*Antalya Bilirkişi üst kurulunun ... tarihli .../... toplantı nolu .../... nolu kararı ile araçların kiralama bedellerinin tespitinin ... oto alım satım alt uzmanlık alanı üzerine faaliyet gösteren umanların yapması yönünde aldığı karar gereği hesaplama yapılamadığı bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve hasar bedeli tazminatı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın sürücü, malik ve ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, icra edilen keşif ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile kolluk tahkikatı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... tarihinde ... sıralarında .../ ... ilçesi ... Mahallesi ... caddesi ile ... çıkışının kesiştiği ... ... ... sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile ... çıkışından ... caddesi çıkmadan önce geçiş önceliği olanana yoldan gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermeden dikkatsiz tedbirsiz bir şekilde ... caddesi giriş yaparak motorsikletin şeridini kapattığı esnada sol ön köşe kısmından, solundan ... caddesi sağ şerit üzerinden seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsikletin ön kısmıyla çarpması neticesinde meydana geldiği belirlenmiştir.
Kazanın oluşumundaki sebebin sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin ana yoldan gelen davacı sürücünün sevk ve idaresindeki motosikletin geçiş üstünlüğüne riayet etmemesi olduğu, davacı sürücünün kazanın oluşumuna esas bir kusuru olmadığı kazanın oluşumunda davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli ek raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı motosikletinde ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, davalı sigorta şirketince yargılamadan önce ödenen ...-TL bedelin düşümü ile ...-TL bedelle değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya yapılan başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile KDV dahil ...-TL hasar bedeli tazminatı zararı bulunduğu tespit edilmiş, davalı sigorta şirketince yargılamadan önce ödenen ...-TL bedelin düşümü ile ...-TL bedelle hasar tazminatı yönünden davanın kabulüne karar
verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi için makul onarım süresince talep edilen ...-TL araç mahrumiyet zararını her halde oluşacağı anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile; ...- TL değer kaybı alacağı ve ...-TL hasar tazminatı olmak üzere toplam ...-TL'nin davalılar ... ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-...- TL araç mahrumiyeti alacağının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması ... gerekli TL harçtan alınan ... TL peşin, ... TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı. ... TL ıslah harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
8-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ile Davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, davalı ... ve davalı ... şirketinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı 18/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır