T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/527 Esas
KARAR NO : 2026/595
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 16/07/2024
KARAR TARİHİ : 26/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin murisi ...’ın ... tarihinde ... ili ... ilçesinde meydana gelen motosiklet kazasında yolcu konumunda bulunduğu sırada kusursuz şekilde hayatını kaybettiği, kazaya ilişkin bilirkişi raporunda motosiklet sürücüsü ... ile diğer motosiklet sürücüsünün kusurlu, müteveffa ...’ın ise kusursuz olduğunun tespit edildiği, müteveffanın henüz ... yaşında olduğu, anne, baba ve kardeşlerinin desteğinden yoksun kaldıkları, çocukların anne ve babalarına ilerleyen yaşlarda maddi ve hizmet desteği sağlayacaklarının Yargıtay içtihatlarıyla kabul edildiği, bu nedenle davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatına hak kazandıkları, kazaya karışan aracın sigorta poliçesi ve işleten değişikliğine ilişkin uyuşmazlık bulunduğu, ... ... ve ... ... na yapılan başvuruların reddedildiği, işleten değişikliğinin sigortaya bildirilip bildirilmediği ile poliçenin feshedilip feshedilmediğinin araştırılması gerektiği, bildirimin yapılmamış olması hâlinde ... Sigorta’nın, poliçenin geçerli olmaması hâlinde ise ... nın sorumluluğunun bulunduğu, taraflar arasında yapılan zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlandığı, müvekkillerin çocuklarını ve kardeşlerini kaybetmeleri nedeniyle derin elem ve ızdırap yaşadıkları, bu nedenle baba ... ... ile anne ... ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte, ayrıca baba ... ... ve anne ... ...’ın ayrı ayrı ... TL, kardeşler ... ... ile ... ...’ın ayrı ayrı ... TL olmak üzere toplam ... TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YANIT:
Davalı ... ... vekili, kazaya karışan ... plakalı motosikletin şasi numarasından yapılan sorguda aracın aslında ... plakalı olduğu ve ... ... nezdinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunduğunun anlaşıldığı, bu nedenle motor ve şasi numarası üzerinden poliçenin kaza tarihinde yürürlükte olup olmadığının araştırılması gerektiği, kazanın trafiğe kapalı bir çalışma alanında meydana geldiği, bu nedenle Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinin uygulanamayacağını ve ... nın sorumlu tutulamayacağını, her iki motosiklet sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, müteveffanın yolcu olmasına rağmen koruyucu ekipman kullanmaması ve ehliyetsiz sürücünün kullandığı motosiklete binmesi nedeniyle müterafik kusurlu sayılması gerektiğini, olayın hatır taşıması niteliğinde olduğunu, bu nedenle tazminattan ayrıca indirim yapılması gerektiğini, yolcunun zararından her iki aracın da müştereken sorumlu olduğunu, bu nedenle diğer motosiklet yönünden de sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının ve davacıların bu sigortadan ödeme alıp almadıklarının araştırılması gerektiğini, trafikten men edilmiş veya sigortalanması gerekmeyen araçların verdiği zararlardan ... nın sorumlu olmayacağını, kusurlu sürücü veya mirasçılarının davacılar tarafından ibra edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, kardeşlerin destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilmesi için gerekli yasal koşulların somut olayda oluşmadığını, anne ve babanın hayatta olduğu durumda kardeşler yönünden destek ilişkisinin kabul edilemeyeceğini, destek tazminatına ticari avans faizi veya en yüksek banka mevduat faizinin uygulanamayacağını, ... ... nın temerrüde düşmediğini, manevi tazminat taleplerinin ... ... teminatı kapsamında bulunmadığını, ... ... mirasçıları ile motosiklet işletenine davanın ihbar edilmesini, poliçe durumu, diğer araç sigortası, kusur oranı, trafikten men durumu ve davacıların başka bir yerden ödeme alıp almadıklarının araştırılmasını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, aksi kanaate varılması hâlinde ise müterafik kusur, hatır taşıması ve diğer yasal indirimlerin uygulanmasına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş. vekili, müteveffanın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı motosikletin şirket nezdinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunduğunu, bu poliçe kapsamında açılan hasar dosyasında taraflar arasında ihtiyari arabuluculuk görüşmeleri sonucunda destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin giderleri yönünden davacı anne ve babaya toplam ... TL ödeme yapıldığını, bu nedenle aynı zarar kalemleri yönünden davanın konusuz kaldığını, kazaya neden olduğu iddia edilen ... plakalı motosiklet yönünden ise şirket nezdinde herhangi bir sigorta poliçesi bulunmadığını, davacıların dayandığı poliçenin farklı plakaya ait olduğunu, söz konusu aracın trafikten men edilmesine rağmen daha sonra tescil edildiğinin, ancak sigortasının bulunmadığının tespit edildiğini, bu nedenle şirket yönünden husumet bulunmadığını, şirketin sorumluluğunun ancak sigortalı aracın kusuru, poliçe kapsamı ve teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan kişilerin yarış yapıp yapmadıklarının araştırılması, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesince belirlenmesi gerektiğini, davacıların desteğinin emniyet kemeri veya koruyucu ekipman kullanmaması ya da istiap haddini aşan şekilde araca binmesi hâlinde en az %20 oranında müterafik kusur indirimi, yolcu olması nedeniyle de en az %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, maddi tazminata kaza tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini, sigorta şirketinin usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüde düşmediğini, en yüksek mevduat faizinin uygulanamayacağını, davacılara SGK veya başka kurumlarca bağlanan gelir ve yapılan ödemelerin araştırılarak tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, kusur incelemesi, MOBESE görüntüleri, ceza dosyası, poliçe ve hasar dosyalarının celbini talep ederek, öncelikle husumet nedeniyle, aksi hâlde esastan davanın reddine, faiz taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
... mirasçıları vekili, müvekkiller ... ... ile ... ...’un oğlu ... ...’un ... tarihinde vefat ettiğini, davacılar tarafından ... ...’un mirasçıları oldukları iddiasıyla davaya dahil edildiklerini, ancak müvekkillerin Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyasında mirası kayıtsız ve şartsız olarak reddettiklerini, bu hususa ilişkin karar ile kesinleşme şerhini dosyaya sunduklarını, davacılar tarafından sunulan mirasçılık belgesine itiraz ettiklerini, mirası reddetmeleri nedeniyle mirasçılık sıfatlarının ve buna bağlı olarak davalı sıfatlarının bulunmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar talebine itiraz eden ... ..., kazaya konu ... plakalı motosikleti ... tarihli noter satış sözleşmesi ile ... ...’a sattığı ve devrini gerçekleştirdiği, trafik kazasının ise satıştan yaklaşık dört ay sonra ... tarihinde meydana geldiği, kaza tarihinde araç üzerinde mülkiyet hakkının, fiili hâkimiyetinin ve işleten sıfatının bulunmadığı, Yargıtay uygulaması uyarınca noter satış sözleşmesi ile devri yapılan araç yönünden satıştan sonra meydana gelen kazalardan önceki malikinin sorumlu tutulamayacağı, HMK’nın 61. maddesi uyarınca davanın ihbarı için rücu ihtimalinin bulunması gerektiği, somut olayda kendisi yönünden böyle bir ihtimalin mevcut olmadığı gerekçeleriyle davalı ... ... A.Ş. tarafından kendisine yöneltilen davanın ihbarı talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
KANITLAR VE GEREKÇE :
Antalya CBS .../... soruşturma sayılı dosyası celp edilmiş, davacıların nüfus kayıtlarının sistem üzerinden çıkartılarak dosya arasına alınmış, Davalı ... ... ve davalı ... ... na müzekkere yazılarak, hasar dosyaları getirtilmiştir
Gerçek kişi tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılmıştır.
Dosyanın Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı' na sevki ile tarafların kusur oranına ilişkin rapor aldırılmıştır.
... ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının sorumluluk kapsamını belirlemek için aracın trafikten çekilip çekilmediği, yeniden trafiğe dönmesine ilişkin işlem yapılıp yapılmadığına ilişkin emniyet müdürlüğü, noterler birliğine müzekkereler yazılmıştır.
Aktüer bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Taraf teşkili yönünden ise müteveffa ... mirasçıları mirası reddettiğinden yerleşik Yargıtay içtihatları ışığında terekeye temsilci atanması için süre verilmiş, kesinleşen sulh hukuk mahkemesi uyarınca belirlenen tereke temsilcisinin davaya dahil edilmesi yolu ile taraf teşkili sağlanarak, tereke aleyhine hüküm kurulmuştur.
Yine İhbar olunana dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davada savunma yapmasına olanak tanınmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre dava trafik kazasından kaynaklanan, haksız fiil hukuki sebebine dayalı açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.
Öncelikle usuli meseleler ele alınmış olup, davalı sigorta şirketi ve davalı ... nın husumete ilişkin savunmaları yönünden yapılan değerlendirmede; gelen Noterler Birliği cevabi yazısı ve Emniyet Müdürlüğü yazıları birlikte değerlendirildiğinde, müteveffa ...'un kaza sırasında kullanmış olduğu motosikletin kazadan önce ... tarihinde trafikten çekilmiş olduğu, müteveffa ...'un ... tarihinde, ihbar olunan ... ...'dan motorsikleti trafikten çekilmiş olarak ve trafiğe çıkarmayacağı taahhüdü ile almış bulunduğu, davalı ... ... vekilince aracın yeniden sicile işlendiği beyanına ise ... tarihli celsede açıklık getirildiği, aracın trafikten çekilmesi hususunda ihbar olunan tarafından sigorta şirketine bildirim yapılmadığı görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 21 ve 23. Ve 91. Maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, trafikten çekilen araçların trafiğe yani karayollarına çıkarılmaları mümkün olmadığından, bu tür araçlar için Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yaptırma zorunlulukları bulunmamaktadır.( Yargıtay 4 HD 2025/11215E., 2026/2637 K.) ZMMS teminat kapsamı bu sigortanın yapılmasının zorunlu olduğu araçlara ilişkin olmakla, davalı ZMMS şirketinin sorumluluğu ihbar olunan ... ...'ın maliki olduğu dönemde hurdaya ayrılmış ve trafikte bulunması yasaklanmış motosikletin trafikten çekilmesi ile birlikte sona erer. Zira trafikte bulunmaması gereken bir aracın trafikte olması halinde teminat taahhüdü emredici hükümlere aykırılık teşkil edeceğinden sözleşmenin devamında hukuki imkansızlık söz konusudur. Bu nedenle aracın satılmış olması ve 15 günlük bildirim süresine ilişkin itirazlar değerlendirilmemiştir. Aynı şekilde ...'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği' nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ...' na husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir. Davalı ... ...'na aracın trafik sigortasının geçerli olmaması ihtimaline binaen husumet yöneltilmiş ise de, yukarıda ayrıntısı ile izah edildiği üzere trafikten çekilen araçların trafiğe yani karayollarına çıkarılmaları mümkün olmadığından bu tür araçlar için de Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yaptırma zorunlulukları bulunmadığından, meydana gelen zarara ilişkin tazminat ... nın sorumluluk alanı dışındadır.
Eş söyleyişle ZMSS ve ... nın sorumluluk kapsamı aynı olup, teminat fonksiyonları zarara sebebiyet veren aracın zorunlu sigortasını yaptırmış olup olmamasına göre şekillenmektedir. Trafikten men edilmiş araç, her ikisinin de teminat kapsamı dışındadır. Bu nedenle her iki şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmiştir.
Davacılara ... Sigortanın davadan önce yapmış olduğu ödeme sigorta şirketinin aynı zamanda küçük ...'nın yolcu olarak taşındığı motosikletin ZMMS sigortacısı olması, o poliçeye ilişkin ödeme yapması nedeniyledir.
Müteveffa ... ... mirasçıları mirası reddetmekle, davaya müteveffanın terekesine karşı devam edilmiş olup, Aldırılan ATK Trafik ihtisas dairesi raporu dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış, trafiğe kapalı alanda karşı yönlerden gelen iki motorsikletin çapışması ile meydana gelen kazada, davacıların desteği müteveffa küçük yolcu konumunda olmakla, kusursuz olduğu, kazaya karışan ve vefat eden her iki sürücünün de kusuru bulunması sebebiyle davalı mütevaffanın terekesinin, davacılara karşı zarardan müştereken müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, aktüer bilirkişiden tazminata ilişkin yargıtay içtihatlarına uygun, TRH 2010 tablosu kullanılarak, progresif rant yöntemi uygulanmak suretiyle ve daha önce yapılan ödemeler güncellenerek ve ödeme tarihi itibariyle ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığı belirlenerek rapor aldırılmıştır.
Kök ve ek rapor gerekçeli olmakla hükme esas alınmış, olay trafiğe kapalı karayolu olmayan yerde gerçekleşmiş olmakla kaza tespit tutanağı bulunmadığı, küçüğün kask takıp takmadığı belirlenemediğinden ve yine arkadaş olmaları nedeniyle yaş itibariyle motosiklet ehliyeti alabilecek ...'in, ehliyetinin bulunup bulunmadığını araştırması beklenmeyeceğinden müterafik kusur indirimi yapılmamıştır. Kaldı ki gerek maddi gerek manevi tazminat taleplerinin azlığı karşısında bu indirim yapılsa dahi sonuca etki etmeyeceği açıktır. Bu nedenle ehliyet ve kask hususunda başkaca irdeleme yapılmamış ve artırılmayan maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir. Yine manevi tazminat yönünden müteveffanın kusursuz oluşu, ölüm olayının ağırlığı, davacıların evladını/ kardeşini kaybetmiş olmasının yaratacağı derin üzüntü, paranın alım gücü gibi hususlar değerlendirildiğinde düşük tutulan manevi tazminat taleplerinin tümden kabulü gerekmiş anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
A) Maddi tazminat davası yönünden açılan davada;
... A.Ş. ve ... ... yönünden açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
... TL destekten yoksun kalma tazminatının ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... terekesinden tahsili ile davacılar ... ve ... ...'a eşit oranda verilmesine,
B) Manevi tazminat davası yönünden açılan davada;
... TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... terekesinden tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,
... TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... terekesinden tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,
... TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... terekesinden tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,
... TL manevi tazminatın ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... terekesinden tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine,
2-Destekten yoksun kalma tazminatı yönünden alınması gerekli ... TL. Harç peşin alınmış olmakla yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Manevi Tazminat yönünden alınması gerekli ... TL. harçtan peşin alınan ... TL. Harcın mahsubu ile bakiye ... TL. Harcın davalı ... ... terekesinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan ... TL. Başvuru, ... TL. peşin harç olmak üzere toplam ... TL. nın davalı ... ... terekesinden alınarak davacılara verilmesine,
5- Destekten yoksun kalma tazminatı için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin davalı ... ... terekesinden alınarak davacılar ... ve ... ...'a eşit oranda verilmesine,
6- Manevi Tazminat yönünden;
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin davalı ... ... teresinden alınarak davacı ... ...'a verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin davalı ... ... terekesinden alınarak davacı ... ...'a verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca ... TL. vekalet ücretinin Davalı ... ... terekesinden alınarak ... ...'a verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL. Vekalet ücretinin davalı ... ... terekesinden alınarak davacı ... ...'a verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, davacılar vekili ... ile davalı ... Şirketi vekili ..., davalı ... ... vekili ...'in yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 26/06/2026
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı