T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/558 Esas
KARAR NO : 2025/429
DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirkete ... poliçe numaralı, ... başlangıç tarihli Genişletilmiş Full Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, ... tarihinde beş aracın karıştığı zincirleme maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı KTK 56/1-c maddesini ihlal ettiği, ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nun 2918 sayılı KTK 56/1-c maddesini ihlal ettiği diğer ... plaka sayılı aracın, ... plaka sayılı aracın ve ... plaka sayılı aracın ise herhangi bir kural ihlallerinin olmadığı sürücü beyanları ve kaza yeri incelemesinden anlaşılarak görüş ve kanaatine varıldığını, kazada ... plakalı aracın arka hasarı, ... plakalı ve ... plakalı araçların ön ve arka hasarı ile kendisinin ön hasarından ... plakalı sigortalı araç %100 kusurlu olduğunu, ... tarihli kaza tespit tutanağında davalı sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'nun ehliyetinin olmadığının tespit edildiğini, kaza nedeniyle zarar gören ... plakalı araç hasarı için ...'ye ... tarihinde ... TL hasar ödemesi yapıldığını, davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası üzerinden rücuen tazminat talepli icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araç sürücü ...' nun müvekkili şirkette çalıştığını, ... uyruklu olduğunu, şirket aracını şirket yetkililerinden izinsiz alarak trafiğe çıktığını, kazanın meydana geldiğini, kazanın ... Caddesinde sol şeritte meydana geldiğini, kaza tespit tutanağının olayın olduğu sırada değil, araçlar yolu kapatmasın diye sağ şeride çekildikten sonra polisin gelmesiyle polis tarafından diğer taraf anlatımlarına göre tutulduğunu, bu nedenle ... tarihinde tutulan kaza tespit tutanağına ve kusur oranına itiraz ettiğini, müvekkili şirket işçisinin Türkçe bilmediğini, konuşamadığını ve çok az anladığını, dolayısıyla tutulan tutanağın hukuki niteliği dahil yazılanları da anlayabilecek durumda olmadığını, müvekkili şirket aleyhine araç değer kaybına ilişkin Alanya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, davacı sıgorta şirketinin talep ettiği miktarla sorumlu olamayacaklarını ve ilamsız icra işlemlerine de haklı gerekçelerle itiraz ettiklerini, müvekkili şirket aracının kusuru olmaksızın çarptığı tek aracın hukuka aykırı hareket eden ... plakalı araç olduğunu, ... plakalı aracın da şirket araçlarına çarpması neticesinde başkaca bir araca çarpmadığını, bu sebeple sebeple de yalnızca illiyet bağı gözetildiğinde ... plakalı araçla bir borç ilişkisinin söz konusu olabileceğini, oysa davacı sigorta şirketinin ödeme yaptığı dava konusu aracın da ... plakalı araç olduğunu, müvekkili şirketinde çarpmadığı bir araca borçlu olması durumunun hukuken mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Davacı sigorta şirketinden davaya konu hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Dava dışı ...'den ... plakalı araç için hazırlanan hasar dosyası ve tüm kayıt ve ödeme belgeleri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ..., ..., ... ve ... plakalı araçların ... tarihli kazasına dair uhdelerindeki hasar dosyalarının ve ... plakalı aracın kazadan önceki tramer bilgileri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden gönderilen evraklarının incelenmesinde; Davacı/ alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
Kusur durumu yönünden.
hukuksal olarak delillerin takdir ve kabulü sayın hakimliğinize ait olmak üzere dosyada mevcut belge ve bilgilere dayalı olarak yapılan ve yukarıda gösterilen inceleme sonucunda kazanın oluşumunda 2 ayrı kusur tespiti yapılmıştır.
1. inci kazanın oluşumundan kusur tespiti
a)- ... plakalı otomobil ... bölünmüş tek yönlü trafiğin işlediği görüşe açık düz yol üzerinde seyir halinde iken hızını teknik özelliğine göre görüş, yol, hava ve icap ettiği durumunun gerektiği şartlara uydurup trafikte seyir halinde bulunanların güvenliğini dikkate almadan dikkatsiz tedbirsiz şekilde takip mesafesini korumadan hızla seyir halinde iken meydana gelen kazada 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-b- (Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadır), Madde:56/1-c “Sürücüler, önlerindi giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek “ ve Madde 84.de yer alan sürücü asli kusurlardan d-bendi (arkadan Çarpma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek 4100 YÜZDE YÜZ KUSURLU olduğu,
b)-... plakalı araç Sürücüsü ...
Sürücüsü ... 'un tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı KUSURSUZ olduğu,
2.inci kazanın oluşumundan kusur tespiti
c- ... plakalı kamyonet Sürücüsü ... görüşe açık — düz yol üzerinde aracının hızını teknik özelliğine göre görüş, yol, hava ve icap ettiği durumunun gerektiği şartlara uydurup trafikte seyir halinde bulunanların güvenliğini dikkate almadan dikkatsiz tedbirsiz şekilde takip mesafesini korumadan hızla seyir halinde iken ön ötesinde aynı istikamete trafik kazası nedeniyle duran aracın arka kısmından çarpması neticesi meydana gelen kazada 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/1-b- (Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadır), Madde:56/1-c Sürücüler, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek “ ve Madde 84/d-(arkadan Çarpma) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek %100 YÜZDE YÜZ KUSURLU olduğu,
d) ... plakalı otomobil Sürücüsü ...
Sürücü ...'un tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı KUSURSUZ olduğu,
e- ... plakalı otomobil ... ...
Sürücü ...'un tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı, KUSURSUZ olduğu,
f- ... plakalı araç Sürücüsü ...
... plakalı aracın arka kısmından oluşan hasarda Sürücü ...'un tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığı KUSURSUZ olduğu görüşünde olduğunu,
Sürücü ... nun kaza tespit tutanağında sürücü belgesiz olduğu tespit edilmiştir.
Mahkemenin ... tarihli duruşmasında “sürücülerin kusur oranı, ... plakalı araç sürücüsü ...' nun ehliyetinin bulunmadığına dair tespitlerin ne olduğunun tespit edilerek rapor tanzim edilmesi istemi” doğrultusunda yüzde kusur oranı verilmiştir.
Sigorta eksperi yönünden;
Davacı sigorta şirketi tarafından ekspertiz raporu doğrultusunda ödenen bedellerin piyasa şartlarına uygun OLDUĞU TESPİT EDİLMİŞTİR.
Davacı Sigorta Şirketinin, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca, davalıya rücu etme hakkı bulunduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak;
*Adli Trafik Yönünden;
Mahkeme duruşmasında kusur yönünden ek rapor istenmediği, kazanın oluşumunda her hangi bir değişiklik olmadığı,
*Sigorta Eksperi Yönünden;
Mahkeme duruşmasında sigorta eksperi yönünden ek rapor istenmediği, kazanın oluşumunda herhangi bir değişiklik olmadığı,
*Makine Mühendisi yönünden;
Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin ... TL tutarında olduğu, Davacı sigorta şirketi tarafından ekpertiz raporu doğrultusunda ödenen bedellerin şartlarına uygun olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle karşı araca ödenen hasar tazminatının ehliyetsizlik iddiası ile rücuen sigortalıdan tahsili için başlatılan icra rakibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu, bilirkişi raporu içeriği, tanıkların beyanları, keşif tutanağı, kaza sonrası fotoğrafları, araç fotoğraflarının bulunduğu CD içeriği, dava dışı araç maliki ...'in davacı, sigortalının davalısı olduğu Alanya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında ... Caddesi üzerinde ... istikametinden ... istikametine sol şeritte seyir halinde iken trafik durumu nedeniyle yavaşlayan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin arka kısmına aynı istikamette gerisinden gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki, davacı ...'e ait ... plaka sayılı otomobilin ön kısmıyla çarpmasının ardından aynı istikamette geriden gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonet ve sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin arka arkaya durmasının akabinde aynı istikamette geriden gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetin ön kısmının ... plaka sayılı otomobilin arka kısmına çarpmasının etkisiyle ötelenen ... plaka sayılı otomobilin ön kısmının ... plaka sayılı kamyonetin arka kısmına çarpması, ... plaka sayılı kamyonetin ötelenerek ön kısmının ... plaka sayılı otomobilin arka kısmına çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Aksi ispatlanamayan kaza tespit tutanağı ve fotoğraflardan ve tüm dosya kapsamsından dava konusu kazanın, ... plaka sayılının önündeki araca çarpmasından sonra ... plaka sayılı aracın arkasında nizami şekilde yavaşlayıp duran ... plaka sayılı kamyonet ve ... plaka sayılı araçlara, ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı davalı sigortalı aracının arkadan çarpması ile meydana geldiği ve kazadaki kusurların takip mesafesini korumayan ... plaka sayılı sigortalı aracının sevk eden sürücü ile dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsüne %100 oranında ait olduğu kanaatine varılmıştır. Davalı yanca sunulan fotoğrafların ve çarpma noktalarına dair belirlemelerin kazanın oluşumuna dair aksi kabule vücut vermeyediği, kani olunan kaza senaryosuna aykırı olmayan itirazların reddi gerekmiştir.
Sürücü ...'nun geçerli bir sürücü belgesi bulunmamaktadır.
Zorunlu mali mesuliyet sigortalarında sigortacının sahip olduğu rücu hakkı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2 maddesinde genel olarak düzenlemeye tabi tutulmuştur. Bu düzenlemeye göre, anılan maddenin ilk fıkrasında belirtilen ve sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller, sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Bu rücu hakkı kaynağını halefiyet ilkesinden almamakta, sözleşme ve yasa gereği sigorta ettirene karşı defi hakkı bulunan sigortacının, bu hakka dayanarak kendi akidine dönmesini sağlamaktadır.
Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı başlıklı maddesinin c alt bendine göre tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu açıklanmıştır. Yine takip tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesinin b alt bendine göre tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş olması halinde sigortacının sigorta ettirene rücu hakkının bulunduğu belirtilmiştir.
Poliçede yer alan bu şart, esasen KTK'nun 95. maddesi düzenlemesinin poliçeye aksettirilmiş bir hükmüdür.
Somut olayda, davacı sigorta şirketinin işleteni olduğu sigortalı aracı geçerli bir sürücü belgesi olmadan kullanan kişinin sebebiyet verdiği zararı karşılayan sigorta şirketinin kendi sigortalısı olan davalıya rücu hakkının bulunduğu anlaşılmaktadır. (benzer Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18/02/2019 gün ve 2016/6811 esas, 2019/1637 karar sayılı, 14/09/2017gün ve 2016/15239 esas, 2017/7750 karar sayılı, 29/12/2016 gün ve 2016/10940 esas, 201/12133 karar sayılı, 20/03/2017 gün ve 2016/8583 esas, 2017/2888 karar sayılı, 23/10/2014 gün ve 2014/17435 esas, 2014/13985 karar sayılı ilamları).
Meydana gelen kazada sigortalı aracın %100 kusuruna göre dava dışı ... plaka sayılı kamyonet ve ... plaka sayılı araçlara ödenen hasar tazminatı ve tüm bedellerin piyasaya rayicine ve oluşa uygun olduğu denetime ve hüküm kurmaya elverişli sigorta eksperi ve makine mühendisi raporu ile sübut bulduğundan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Dava konusu araç tacir adına kayıtlı ticari faaliyette kullanılan araç olduğundan avans faizi uygulanacaksa da takip talebindeki yasal faiz istemi ile bağlı kalınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
Alacağın likid olmasından, borçlunun borcun miktarını tereddütsüz bir şekilde bilmesi ya da belirleyebilecek durumda olması anlaşılır. Somut olayda, dava konusu itirazın haklılık nispeti, konusunda uzman bilirkişi marifeti ile saptanmış, davacı tarafından ödenen bedellerin makul olup olmadığı teknik incelemeyi gerektirmiştir. Şu halde boçlunun borcun miktarını tereddütsüz şekilde bilmesi ya da belirleyebilmesi beklenemeyeceğinden, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- DAVANIN KABULÜ İLE Antalya Genel icra Dairesinin .../... esas sayılı icra dosyasına vaki davalı itirazının iptali ile takibin devamına,
2-Asıl alacağa takipo taihinden itiabaren yasal faiz uygulanmasına,
3-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/06/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır