T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/603 Esas
KARAR NO : 2025/570
DAVA : Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
DAVA TARİHİ : 12/08/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı şirket vekilinin dava dilekçesinde özetle: İİK. m. 286'da öngörülen tüm belgeleri içeren işbu konkordato talepleri muvacehesinde, öncelikle üç aylık süre ile geçici mühlet verilmesini, gerekli görülmesi halinde geçiçi mühletin 2 ay daha uzatılmasını, geçici mühlet kararının İİK m. 288 gereğince ilanına, Geçici mühlet kararı ile birlikte, şirketin ekonomik hacmi nazara alınarak, bir veya iki geçici konkordato komiseri atanmasını, İİK. m. 294/1 uyarınca, Şirket hakkında 6183 sayılı AATUHK'a göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılmamasını ve başlamış takiplerin durdurulmasını, İİK. m.294/1 uyarınca, müvekkili şirketi hakkındaki ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasını, müvekkili şirketin konkordato başvurusundan önce keşide ettiği çeklerin, 5941 sayılı Çek Kanunu m.5 gereğince, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre, kanuni ibraz süreleri içinde ibrazında “Karşılıksızdır” şerhi yazılmasının ihtiyati tedbiren önlenmesini, bankalara müzekkere yazılmasına, ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere “Konkordato Tedbiri” şerhinin yazılmasını, çek hesaplarının işleyiş ve kontrolünün Mahkemece atanacak komiser/komiserlerin denetimine bırakılmasını, davacı şirketlerin konkordato talebinden önce verdiği senetlerin protesto edilmesinin tedbiren durdurulmasını, bu amaçla Türkiye Noterler Birliği'ne ihtiyati tedbir kararının gönderilmesini, Müvekkili şirketinin takip borçlusu olduğu takiplerde kendisi aleyhine veya 3. Şahıs konumunda olduğu takiplerde kendisince yönelik 89/1 haciz ihbarnameleri ile İİK 78.maddesi çerçevesinde doğmuş ve doğacak alacakların haczi lülebini ihtiva eden haciz müzekkerelerinin gönderilmesinin tensiben önlenmesini, müvekkili şirketine karşı takas, hapis ve mahsup hakkının kullanılmasının YİİK. m. 295 uyarınca konkordatoya tâbi olmayan Ttehinli alacaklar bakımından, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılacak icra takiplerinde muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasını, Şirketin bankalar nezdinde tatbik edilmiş/edilecek blokaj işlemlerinin kaldırılmasını ve şirketin üçüncü kişilere vermiş olduğu teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin önlenmesini, Müvekkili şirketininin tüm kurumlar ve şirketler nezdindeki hak ve alacaklarının 3 kişilerce haciz, muhafaza ve tahsil edilmesinin önlenmesi ve evvelce yapılmış takiplerden üzerine haciz konulan hak ve alacaklar da dahil olmak üzere tüm hak ve alacaklarının müvekkili şirkete ödenmesini. müvekkili şirketinin muhafaza altına alındığını ve alınacak emtia, taşıt, cihaz, leasing kapsamındaki makine ve diğer hak ve alacaklarının müvekkil şirkete iadesini, İİK. m. 297/1 hükmü uyarınca müvekkili şirkete komiserin nezareti altında işlerine devam edebilmesi için faaliyet izni verilmesini ve bu bağlamda Sayın Mahkemenizce belirlenecek işlemlerin korniserin izni ile yapılmasını, Geçiçi mühlet neticesinde İİK m. 289 gereğince 1 yıllık kesin mühlet verilmesini ve gerekli görülmesi halinde bu mühlet kararının 6 ay daha uzatılmasını, kesin mühlet kararının ilanına, yargılama neticesinde İİK m. 305 vd. maddeleri gereğince konkordatonun tasdikine, tasdik kararlarının ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce ... tarihli duruşma ara kara ile; Mahkememizin ... tarihli kararı ile davacı hakkında verilen 3 AYLIK GEÇİCİ MÜHLETİN İİK 287/4.maddesi uyarınca 2 ay süre ile uzatılmasına,
... tarihli duruşma ara kararı ile; Davacı Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı ...'NİN KESİN MÜHLET TALEBİNİN KABULÜ İLE;
İİK.289. Maddesi uyarıca davacı şirkete ... saat:...'den itibaren 1 YIL SÜRE İLE KESİN MÜHLET VERİLMESİNE,
Karar verilmiş,
Geçici Konkordato Komiseri mali müşavir ... tarafından düzenlenen ... tarihli konkordato komiseri ara raporunda özetle: " Sayın Mahkemenin görevlendirmesi ile ... tarihinde ihtiyati tedbir ve 1 yıllık kesin mühlet kararı verilen ...” nin ticari faaliyeti tetkik edilmiş, ... tarihine ait mali verilerin incelemesi sonucunda;
* Şirketin borca batık olmadığı, Defter kayıtlarına göre aktiflerinin borçlarını karşıladığı, ... tarihi itibariyle kayıtlı öz varlığının ... TL. Olduğu,
* ... ... 2025 döneminde davacı şirketin projesinde yer alan aynı döneme ait satış cirosunu %16 oranında, karlılığını ... oranında gerçekleştirdiği,
* Düşük karlılığın proje ile uyumsuzluğu yetkililere sorulduğunda, kış döneminde işlerin düşük olduğu ,Nisan ayında turizm sezonunun başlaması ile işletme cirosunun ve karlılığın artacağı, Haziran ayı sonlarında hedeflere ulaşılacağının belirtildiği, örnek olarak da geçmiş dönem olan 2024 yılı ilk 3 aylık ve ilk 6 aylık gececi vergi beyannamelerini sundukları, (Ek:1), 2024 yılı Geçici Vergi Beyannamelerinin incelenmesinde 1 dönem de (ilk 3 Ay) ....-TL kar elde edildiği, 2 (ilk 6 Ay) dönemde ise net karlılığın ...-TL olduğunun görüldüğü,
* 6. ay sonu itibari ile enflasyon oranında arttırılan 2024 yılı karlılığın 2025 yılında da olabileceği kabulü ile projedeki hedeflere ulaşabileceği" yönünde kanaatini bildirmiş,
Ancak daha sonra konkordato komiseri Mahkememize sunduğu ... tarihli dilekçesi ile; alacaklılar bildirimine davet yazıları için çok defa şirket yetkilileri ve şirket danışmanı olarak belirttikleri kişi ile yapılan görüşmeler neticesinde, alacaklılar adresinin kendisine bildirilmediğini, ayrıca e-posta yolu ile tarafımıza bildirilen e-postalara istenilen evrakları ... tarihine kadar komiserliğe verilmesi rica edildiği, ancak verilen süre içerisinde istenilen alacaklıların iletişim bilgilerinin verilmediğini, şirket ortağı ve şirket müdürü ...'a ... üzerinden iletildiği, muhasebecisine talimat verildiğini, ertesi güne bildirileceğinin bildirilmesine rağmen dönüş yapılmadığı, sözlü yapılan görüşmeler neticesinde de ... tarihinde 7 alacaklının adresinin bildirildiği, ancak yapılan tespitte en az 28 alacaklı olduğu, kalan alacaklıların adreslerinin kendisine bildirilmediği, alacak bildirimi, davet yazısı ve alacak bildirim ilanın yayınlanmasında geç kalındığı hususlarının mahkememize bildirilmiş olması nedeniyle dosyanın ele alınarak, İİK 292. Maddesi uyarınca değerlendirme yapmak üzere;
Konkordato talep eden davacı şirket ve vekiline ayrı ayrı çıkartılacak tebligatla dosyaya sunulan Konkordato Komiseri'nin ... tarihli dilekçesi ile duruşma gününün tebliğine karar verilmiş,
Davacı şirket yetkilisinin davadan feragat ettiğine dair dilekçeyi Mahkememize ... tarihinde, davacı vekilinin vekillikten istifasına ilişkin dilekçeyi ... tarihinde ibraz ettiği görülmüştür.
Duruşma gününü davacı şirket ile davacı vekiline ayrı ayrı tebliğ edilmiş ise de ( AK. 41 ve HMK 82/1.maddesine göre vekillik görevi devam etmesine rağmer) davacı vekili ve davacı şirket yetkilisi duruşmaya iştirak etmemişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, İİK 285.vd.maddeleri uyarınca konkordato talebine ilişkindir.
Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mâli durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mâli durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği karma konkordato şeklinde olabilir. İİK’nın 305/1-b maddesi uyarınca teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile uyumlu olması gereklidir.
Davacının vade konkordatosuna ilişkin ön projelerini hazırlayarak ve İİK 286.maddesinde sayılan belgeleri taleplerine ekleyerek Mahkemeye başvurmuştur. Davacı şirketin Konkordato projesinde borçların tamamı yıllık %24 faiz ile Mart 2026 tarihinden itibaren aylık 36 ay eşit taksitle ödeme yapılacağının teklif edildiği görülmüş ve komiserin olumlu raporları doğrultusunda davacı şirkete İİK.289. Maddesi uyarınca ... saat:..'den itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet verilmiş ise de,
Kesin mühletin içinde konkordato talebinin reddi ile iflasın açılması başlıklı İİK 292.maddesi hükmü :
" İflasa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına resen karar verir:
a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflasın açılması gerekiyorsa.
b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.
c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa (Ek ibare: 6/12/2018-7155 S.K./16. md).
d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.
İflasa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hallerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir.
Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder." şeklinde düzenlenmiş olup;
Somut olayda: Konkordato Komiseri kesin mühlet sürecinde Mahkememize sunduğu ... tarihli dilekçe ile; davacının ... içerisinde bulunan ... numaralı ... iş yerini bedelsiz olarak 3. bir şahsa devir etmek istediklerini bildirerek kendisinden bedelsiz devrin onaylanmasını talep ettiklerini belirterek Mahkememizden görüş istemiş, daha sonra davacı şirket yetkilisi bu defa Mahkememize sunduğu ... tarihli dilekçe ile iş yerini ... TL bedelle devredeceklerini, bedelin ürün karşılığı ödeneceğini bildirerek dosyaya devir alan ... ile imzaladıkları "Devir ve Mal Alım Sözleşmesi" aslını sunmuştur.
Mahkememiz ... tarihli ara kararı uyarınca ziraat mühendisi ve gayrimenkul değerlendirme uzmanı bilirkişide alınan ... tarihli raporla; ... de yapılan araştırmada, ... içinde bulunan ... ... olarak geçen dükkanların sektörel olarak bilinirliği ve önemi nedeniyle teamül bedeli oluştuğu, teamül bedeli olmaksızın devredilmediği, peştemaliye ücreti (hava parası) karşılığında devredildiği, dava konusu; ... Mah. ... No:.. ... / ... adresinde bulunan dükkanın peştemaliye ücreti rapor tarihi itibariyle ... TL olarak belirlendiği görülmüştür.
Bu durumda; davacı şirketin ihtiyati tedbir kararına rağmen Mahkemenin izni olmaksızın ...de bulunan iş yerini önce bedelsiz devretmeye kalkıştığı, bedelsiz devre izin verilmeyeceğini anladığında bu defa henüz Mahkemeden alınmış bir izni yok iken rayiç peştemaliye değeri ... TL olan iş yerinin ... TL bedelle ve bedeli mal mukabili ödenmek üzere devri için sözleşmesi imzaladığı sübut bulmuştur.
Konkordato komiseri Mahkememize sunduğu ... tarihli yazılı beyan ile; bu sefer İİK 299 maddesi uyarınca alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet etmek için alacaklıların adreslerini kendisine bildirmeleri için defaten şirket vekilleri, şirket yetkilileri ve şirket danışmanına baş vurmuşsa da alacaklılar adresinin kendisine bildirilmediğini, ayrıca e-posta yolu ile kendisine bildirilen e-postalara istenilen evrakları ... tarihine kadar komiserliğe verilmesi rica edildiği, ancak verilen süre içerisinde istenilen alacaklıların iletişim bilgilerinin verilmediğini, şirket ortağı ve şirket müdürü ...'a ... üzerinden iletildiği, muhasebecisine talimat verildiğini, ertesi güne bildirileceğinin bildirilmesine rağmen dönüş yapılmadığı, sözlü yapılan görüşmeler neticesinde de ... tarihinde 7 alacaklının adresinin bildirildiği, ancak yapılan tespitte en az 28 alacaklı olduğu, kalan alacaklıların adreslerinin kendisine bildirilmediği, alacak bildirimi, davet yazısı ve alacak bildirim ilanın yayınlanmasında geç kalındığını bildirmiştir.
Bunun üzerine Mahkememizce İİK 292.maddesi uyarınca değerlendirme yapmak üzere duruşma açılmış ve yukarıda belirtildiği gibi davacı şirket, şirket vekili beyanları alınmak üzere duruşmaya davet edilmişlerse de duruşmaya iştirak etmemişlerdir.
Sonuç olarak; davacı borçlunun yukarıda açıklandığı şekilde hem 297 nci maddeye aykırı davrandığı, hem komiserin talimatlarına uymadığı hem de alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği ortaya çıkmış,
Bu halde; davacı şirketin konkordato talebinin reddi ile Yargıtay 6.HD.nin 2025/613 E- 2025/1183 K sayılı 20.03.2025 tarihli emsal kararında vurgulandığı gibi (...( İİK’nın 292. maddedesinde konkordato talep edenin, geçici mühlet (İİK'nın m.287/5 yollamasıyla) ve kesin mühletin verilmesinden sonra “konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verilebilmesi” için öncelikle borçlunun iflasa tabi kişilerden olması, sayılan dört halin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için komiserin yazılı rapor sunması, ve konkordato talep eden borçlu veya alacaklının duruşmaya davet edilerek dinlenmesi ayrıca a, b ve c bentlerinde sayılan hususlardan birinin gerçekleşmesi iflasa hükmetmek için yeterli görülmüştür.
Buna karşılık (d) bendinde belirtildiği gibi, konkordato talebinden feragat eden sermaye şirketi ve kooperatifin iflasına karar verebilmek için “borca batık” olduğunun tespiti şartı kabul edilmiş ancak a, b ve c bentleri için “borca batıklık” koşulu aranmamıştır.
Görüldüğü gibi, Kanun, iflasa tabi kişinin geçici ve kesin mühlet aşamasında Kanunun istediği; “malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerektirir hallerden kaçınmasını, proje sunarken konkordatonun başarıya ulaşabileceği proje sunması ve bunun için azami gayret sarf etmesini ve mahkemenin izni dışında mühlet kararından itibaren rehin tesis etmemesini, kefil olmamasını, ivazsız tasarruflarda bulunmamasını, taşınmaz ve işletmenin faaliyetinin devamı için önem arz eden taşınırlarını ve işletmenin devamlı tesisatını devretmemesini ve bunları takyit etmemesini”aksi taktirde borca batık olup, olmamasına bakılmaksızın iflasına karar verilebileceğini hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemeyle, Kanun koyucu konkordato talep eden iflasa tabi kişiyi, sınırlarını çizdiği eylemleri yapması veya yapmaması halinde “medeni ceza olarak” iflas cezasıyla cezalandırmıştır.
Nitekim, Kanun koyucu, bu maddeye göre başka şart arayacak olsaydı, konkordato hükümleri içinde ikinci iflas kararı verilebileceğini düzenleyen İİK'nın m.308 de belirttiği gibi“…doğrudan doğruya iflâs sebeplerinden birinin mevcut olması”koşulunu bu maddede açıkca belirtebilirdi.
Öte yandan; İİK’nın 177. maddesinde sayılan doğrudan doğruya iflas sebepleri daha ağır koşullar içermemektedir. Bu koşullara baktığımızda;
a) Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yoliyle yapılan takip sırasında mallarını saklarsa; b) Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa; c) 308 inci maddedeki hal varsa; d) İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse, keza, aynı Kanunun 178.maddesinde ise borçlu “aciz halinde” olduğunu belirterek iflas talep ettiğinde, “borca batıklık” aranmaksızın iflasa karar verilebilecektir.
İcra ve İflas Hukuku'nun şekil hukuku olduğu, alacaklı-borçlu dengesini bozacak şekilde iflas kararı için “borca batıklık” unsurunu yorum yoluyla maddeye ilave edilmesinin doğru olmayacağı, maddenin (d) bendi dışında borca batıklık aramadan iflas kararı verileceğinin açıkca düzenlendiği, dolayısıyla yukarıda izah edilen yasal düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, İİK’nın 292. maddesinin a, b ve c bentlerinde sayılan durumların bulunması halinde “borca batıklık” aranmadan iflasa karar verilmesi gerekmektedir...) İİK 292 maddesi uyarınca iflasına karar verilmesi gerektiği, kanunun emredici hükmü gereği davacı şirketin konkondato talebinden feragat etmesinin sonuca etkili olmadığı (M. COŞKUN, Konkordato ve İflas, 3.Bası, sh. 124) anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının konkordato talebinin REDDİNE,
Mahkememizce verilen konulan tüm ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasına ve konkordato komiserinin görevine son verilmesine,
2-Mahkemece verilen kararın İİK 288 maddesi uyarınca ilanına ve ilgili yerlere bildirilmesine,
3-Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... siciline kayıtlı ...(VN:..) İİK 292 maddesi uyarınca İFLASINA,
*İflasın ... günü saat ... itibariyle açılmasına,
*İflas kararının İİK 166. Maddesi gereğince ilgili yerlere bildirilmesine,
*İflas kararının bir örneğinin derhal Antalya Nöbetçi İflas Müdürlüğüne gönderilmesine,
4-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsiline, hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, ... vekili yetki belgesi ile ..., ... vekili ..., ... vekili ...'in yüzüne karşı davacı vekilinin, ... vekilinin, ... Vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.18/07/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır