T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/604 Esas
KARAR NO : 2025/97
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/08/2024
KARAR TARİHİ : 19/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün, müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilin malul-sakat kaldığını ve motosikletinin ağır hasar aldığını, kaza tutanağı ve kroki bir arada değerlendirildiğinde davalı yan sigortalının kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu kanaatinde olduklarını, kusur incelemesi yaptırılmasını, kaza nedeniyle Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... E. Numaralı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, sanık ...'IN cezalandırılmasına karar verilerek anılan kararın kesinleştiğini, müvekkiline ait ağır hasarlı motosikletin tamirciye çekildiğini ancak kazanın meydana gelmesine sebep olan ... plakalı araç hakkında davalı yan sigortalısının, dosyanın açılması için gerekli belgeleri vermediğinden ötürü anılan motosiklet halen tamircide beklediğini, sürüncemede taleplerinin bırakılması nedeniyle motosikletin ne perte ayrılabildiğini ne de tamir edilebildiğini, bu durumun müvekkilin mağduriyetini daha da artırdığını, davalı yana daha önce ... tarihli dilekçe ile iadeli taahhütlü PTT aracılığıyla ... kod ile ... tarihinde başvurlduğunu ve evrakların teslim edildiğini, ancak sonrasında taraflarına iade edildiğini, ... tarihli dilekçe ile ile de yeni bir uygulamanız olan .../.../... üzerinden birçok denemeye rağmen şirket ... yaşanılan sorun sebebiyle başarılı şekilde başvuru yapamadıklarını, akabinde ... üzerinden hem bu durumu hem de ceza dosyasını yeniden sunarak başvuruyu canlandırmak istesek de birkaç kere elektronik posta yoluyla ... ulaştıklarını; ancak sadece “...-... numaralı değer kaybı dosyasının açıldığını, gelinen aşama itibariyle konu kısmında yazılı olan taleplerinin sürüncemede bırakıldığını HMK. 107/1-2 maddesine göre dava açarken -belirsiz alacak davası- net tazminat miktarını bilmediğimizden ilerde eksik harcı tamamlayarak dava değerini artırma ve diğer fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; öncelikli olarak motosikletin pert olduğunun tespiti ile motosikletin pert olduğunun tespiti halinde rayiç değerini karşılayacak şekilde ...- TL pert bedelinin ödenmesini, Motosikletin pert olmadığının tespiti halinde ise, motosikletteki maddi hasar miktarı olan ...-TL ve motosikletin ikinci el piyasasında meydana gelen azalmadan ötürü doğan ...-TL değer kaybı tazminatının davalıdan tahsilini, davalıya başvuruyu izleyen 15 gün sonrası temerrüt tarihi olduğundan bu tarihten itibaren, bu tarihin tespit edilememesi halinde; en kötü halde dahi tamirciye kayıt tarihinden itibaren ticari temerrüt faizine-avans faize hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava zamanaşımı süresinin olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamaycağını, yasal başvuru dava şartının gerçekleşmediğini, öncelikle dava şartı yokluğundan davanın reddine, davacının hasar bedeli talebine ilişkin müvekkili şirkete yapmış olduğu bir başvurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin talebe ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını, hasara ilişkin taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, gerçek zararın tespitinin gerektiğini, dosyada bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, müvekkil şirketin sorumluluğunun ancak teminat miktarı dahilinde olup miktarı aşan kısım için sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin temerrüdünün söz konusu olmadığını, faiz başlangıcı ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz şeklinde olması gerektiğini, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak koşuluyla, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ve davalı ... şirketinden davaya esas trafik kazasına karışan araçların sahiplik bilgileri, hasar dosyası ve geçmiş kaza bilgileri celp edilmiştir.
Adli trafik, sigorta eksperi ve makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;
a) ... plakalı kamyonet Sürücüsü ... bölünmemiş iki yönlü trafiğin işlediği tek şeritli yol üzerinden seyir halinde iken sağından sağ şerit aynı istikamete seyir halinde bulunan araçlar olduğu dikkate almadan, dikkatsiz tedbirsiz ve tehlikeli şekilde sağa doğrultu değiştirdiği esnada meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52/b (hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak Zorundadır) Madde;46/c, (Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek zorundadır) Madde 56/a- (şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymak Zorundadır) Madde 67/a- (şerit değiştirirken, sağa, sola, geriye dönerken, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları) Madde:84/f (Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) dikkat ve özeni göstermeyerek dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğinden %75 YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLU olduğu
b) ... plakalı motorsiklet Sürücüsü ... görüşe açık düz yol üzerinde aracının hızını teknik özelliğine göre görüş, yol, durum ve icap ettiği şartlara göre uydurmadan dikkatsiz tedbirsiz ve dikkatini yola vermeden seyir halinde iken hız kesici kasise yaklaştığında solundan önüne doğru şerit değiştirmekte olan kamyoneti gördüğünde etkili bir fren ve direksiyon tedbirine geç kalarak dönüş yapmakta olan kamyonet sağ yan kısmıyla mevcut hızıyla çarpması neticesinde meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde-52/1-b(Hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğini görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadır) dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğinden %25 YÜZDE YİRMİBEŞ kusurlu olduğu,
c)Kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin KDV DÂHİL ... TL tutarında olduğu,
d)Kusur nispetinden yapılan hesaplamada (... TL X 0,75) ... TL olduğu,
e) Aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda; Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığı, kusur nispetinden yapılan hesaplamada (... TL X 0,75) ... TL olduğu tespit edilmiştir.
3-Davacı vekili belirsiz alacak davası olarak açılan ... TL tutarındaki davasını sistem üzerinden göndermiş olduğu ... tarihli değer artırım dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak ... TL çıkarttığını bildirmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında ... ilçesi ... Mahallesi ... sokak No ... önünde olay yerini terk eden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... ile bölünmemiş iki trafiğin işlediği ... Sokak şerit üzerinden seyir halinde iken No ... önündeki kasisi sağa doğru doğrultu esnada sağından sağ şerit üzerinde aynı istikamete seyir halinde bulunan Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsikletin sol yan kısmından sağ yan kısmıyla çarpması neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile dava konusu trafik kazasında ... plaka sayılı aracın şoförü olarak kabul edilen ...'a TCK 89/1 uyarınca taksirle yaralama suçundan ceza verilmesi ile TCK 66 kapsamındaki zamanaşımının uygulanacağı açık olup, davalı yanın zamanaşımı itirazının reddi gerekmiştir.
Kesinleşen Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamında, dava dışı ...'ın ... plaka sayılı aracın kaza sırasında şoförü olduğu ve kaza mahallini terk ettiği kabul edildiğinden, işbu maddi gerçek mahkememizi de bağlayıcı niteliktedir.
Meydana gelen kazada, davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın, sevk ve idaresindeki kamyoneti ile tek şeritli yolun sağ şerit üzerinden seyir halinde iken sağından aynı istikamete seyir halinde bulunan ... plakalı motorsikleti dikkate almadan, dikkatsiz tedbirsiz ve tehlikeli şekilde aniden sağa doğrultu değiştirerek sağ yan kısmıyla, sağından sağ şerit üzerinden aynı istikamete seyir halinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsikletin sol yan kısmından çarptığı, başka bir anlatımla aynı şeritte seyir halinde olan davacının şeridine haksız tecavüz ettiği, davacı sürücü ...'ın da kaza mahallinde kasis de olmasına rağmen hızını azaltmayarak kazanın oluşumuna katkı sağladığı kanaati ile kazanın cereyanında, davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın %75, davacının %25 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı ... şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme (...-TL değer kaybı belirlemesi) ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, araç başına teminat limiti ve kusur tenzili ile ...-TL değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile katma değer vergisi ...-TL hasar bedeli tazminatı zararı bulunduğu tespiti ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; ... TL hasar bedeli tazminatı ve ... TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplam ... TL 'nin temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL ve ıslah ile alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru ve ... TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 19/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
Tashih Şerhi
Hüküm HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibarı ile kesin olmasına rağmen sehven dair kısmında kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmakla, usul ekonomisi uyarınca hata yazım yanlışlığı olarak kabul edilmiş, miktar itibariyle kesin olması gerekli ilgili hüküm bendinin tahsisine karar vermek gerekmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İşu dosyanın hüküm fıkrasının yasa yolunu içeren son bendi olan "Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.19/02/2025" şeklindeki kısmın hükümden çıkartılarak;
Yerine;
"Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda miktar itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.19/02/2025" Maddesinin eklenmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 304/1. Maddesi uyarınca karar verildi. 19/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır