T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/608 Esas
KARAR NO : 2025/370
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : 23/10/2018
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizin ... gün ve .../... esas, .../... karar sayılı kararı Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... gün ve .../... esas, .../... karar sayılı kararı ile kaldırılarak dosya gelmiş olmakla, .../... esasa kaydı yapılan Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; , davaya konu hisselerin davacı müvekkilin bilgisi dışında ve haksız olarak kooperatif yönetim kurulunca davalılara devir edilmiş olduğunu, devir senetlerindeki imzaların kendisine ait olmadığını, sadece oğlu ...'a kendisi tarafından yapılan hisse devrinden bilgisinin olduğunu, davalılardan ...'ın ... tarihinde haksız ve hukuka aykırı devir almış olduğu davalı kooperatif hissesini diğer davalı ... ...'a devrettiğini, davacı müvekkilin ... tarihinde oğlu ...'a devrettiği ... nolu hissenin ise oğlunun bilgisi dışında ve haksız olarak ... tarihinde ...'e sözde devredilmiş ve devir işleminin aynı tarihli yönetim kurulu kararı ile kabul görmüş olduğunu, davacı müvekkilin davaya konu vakaları öğrendiğinde ... ve diğer yönetim kurulu üyeleri hakkında C. Savcılığına suç duyurusunda bulunmak istediğini, ancak söz konusu şahısların vefatı nedeniyle bunu gerçekleştiremediğini ileri sürdüğünü beyanla davacı müvekkilin davalı kooperatifteki hisselerinin devir işlemlerinin bilgisi dışında ve haksız olarak sona erdirildiği sebebi ile diğer davalılara yapılan hisse devir işlemlerinin iptaline, davacı müvekkilin davalı kooperatifteki üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil kooperatifin aktif husumetin tarafı olmadığını, davacının, eski Başkan ... ile birlikte işlemler yaptığını ifade ettiğini, davacının adı geçenle başka ticari ilişkilerinin de olduğunun anlaşıldığını, kooperatif başkanlığı ile diğer ticari ilişkilerin ayrık tutulması icap ettiğini, dilekçenin ... ve ... nolu bendinde yer alan davacının taşınmazının ... tarafından vekaleten satılmasının kooperatifle ilgili bir husus olmadığını, kooperatif tüzel kişiliği tarafından yapılan bir üyelik satışının olmadığını, bu nedenle gerek devirler ve gerekse kişilerin birbirlerine yönelik para alış verişlerinin kooperatif tüzel kişiliği ile ilgisinin olmadığını, davacının üyeliğinin sona ermesi ile ilgili kooperatifin işlemi olmadığını, ödeme ile ilgili ihtar çekilmiş ise de ihraç kararının olmadığını, üyelik devirlerinin üye ile devir alan arasındaki sözleşmenin kooperatif kayıtlarına işlenmesinden ibaret olduğunu, sözleşmenin kooperatif kayıtlarına işlenmesinin kooperatifi sözleşmenin ve davanın tarafı haline getirmeyeceğini, kooperatif açısından üyenin kim olduğunun önemi olmadığını ve aidatın ödenmesinin yeterli olduğunu, üyelik devirleri ile ilgili kooperatife husumet düşmeyeceğini, devirlerin geçerli olup olmadığına yargılama sonunda karar verileceğini, davacının 8 üyeliği olduğunda ısrarcı ise kendisinin ispat etmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar cevap dilekçelerinde özetle; davacının davasının haksız ve iyi niyetten yoksun olduğunu, müvekkilleri/davalılar arasında maddi ve şekli anlamda kanunun aradığı mecburi ve ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığını, tarafların aynı kooperatife üye olmalarının beraber hareket etmelerini zorunlu kılmadığını, davacının aynı davada tüm davalılara karşı dava açmakta hukuki yararı olmadığını, davacının 7 adet kooperatif üyeliğinde ayrı ayrı ortaklığı olduğunu iddia edip 6 farklı kişiye karşı tek bir maktu harç ve tek bir talep ile dava açtığını, bu sebeple usulden davasının reddi gerektiğini, müvekkillerin ... ile görüştüğünü, ...'nin üyelerin devraldığı hisse sahiplerinin hisselerini satmak istediğini söylediğini, müvekkillerin satın almayı kabul ettiğini ve bedelini ödediğini, yıllardır devirlerin bu şekilde yapıldığını, bazı müvekkillerin akrabalarının da yıllardır aynı kooperatifte üye olduklarını, devir sözleşmelerini imzaladıklarını, aynı günlerde yönetim kurulunca üyeliklerinin kabul edildiğini, müvekkillerin üye olduktan sonra tüm yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, davacının devredilen hisselerden haberdar olmadığını iddia ettiğini, lakin bu hususun gerçeği yansıtmadığını, ... ile davacı arasında birbirlerine vermiş oldukları vekaletnameler ve taşınmaz satışları bulunduğunu, 2008 yılından 2018 yılına kadar aidat ödemediği gibi hiçbir genel kurul toplantısına da katılmadığını, dava dilekçesinde 8 adet hisseden bahsedildiğini lakin bu hisselerin ne şekilde satın alındığına ilişkin yönetim kurulu kararı dışında bir belge sunulmadığını, benzer yönetim kurulu kararının müvekkillerde de bulunduğunu, davacının devir sözleşmesindeki imzaların kendisine ait olmadığı iddiasına karşılık, 2008 yılında satın aldığı hisselere ilişkin devir dilekçesinin olup olmadığının, devir dilekçesiz üye yapılıp yapılmadığının, öncelikle davacının kooperatifin aktif üyesi olduğunun ispatlanması ve açıklığa kavuşturulması gerektiğini, davacının MK md. 2'de yer alan "dürüst davranma", md. 3'te yer alan "iyi niyef kuralına aykırı hareket ettiğini, yapılan hisse devirlerinden haberdar olmamasının mümkün olmadığını, ... ile aralarında bulunan ilişki dikkate alındığında davanın kötü niyetle açılmış olduğunun ortada olduğunu, davacının, Antalya ... Noterliğinin ... tarih ve ... nolu düzenleme şeklindeki vekaletnamesi ile ...'i vekil tayin ettiğini, ayrıca ... tarihinde ... tarafından ... İlçesinde bulunan ... satıldığını, ... tarihinde ... İlçesindeki taşınmazın ...'a satıldığını, 2008 yılından ölüm tarihine kadar ...'nin, davacı, oğulları ..., ... ve diğer akrabaları arasında defalarca taşınmaz alım satımı yapıldığını, kooperatif başkanı ile bu kadar içli dışlı bir kimsenin kooperatif hisselerinin haberi dışında devredildiğinin kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu ikili ilişki neticesinde davacının dava dilekçesinde belirttiği ödemelerin kooperatif hisselerine karşı ödenmiş bir ödeme değil, ...'den alınan ve ...'nin ... adına satın aldığı taşınmazların bedeli olduğunu, müvekkillerin kendi araştırmaları sonucu edinmiş olduğu bilgiye göre, ...'ın hisselerine karşılık ödenen bedelin, ... aracılığı ile ... veya ailesi adına taşınmaz alımında kullanıldığını, davacının ... tarihinde kooperatife gidip hisselerinin durumu hakkında bilgi aldığını beyan ettiğini, fakat ...'nin ... tarihinde öldüğünü beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Mahkememizin bozmadan önceki .../... esas sayılı dosyasında;
Alınan ... tarihli raporda sonuç olarak; tetkike konu " ...na ... hitaplı; ... tarihli "..." numaralı ortaklığa ilişkin (1) adet, ... tarihli ... numaralı ortaklığa ilişkin 1 adet, ... tarihli ... tarihli ... numaralı ortaklığa ilişkin 1 adet, ... tarihli ... numaralı ortaklığa ilişkin 1 adet ve ... tarihli ... numaralı ortaklığa ilişkin 1 adet olmak üzere toplam 5 adet devir dilekçesi üzerinde ...adına atılı bulunan imzaların, ... elinden çıkmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; dava tarihi itibariyle davacının ... ve ... nolu üyelik hissesi karşılığında davalı kooperatifin üyesi olduğu, davalı kooperatif ticari defterlerine göre, davacının üyelikleri karşılığında aidat ödemesi yapmadığının kayıtlı olması nedeniyle, dava tarihi itibariyle davacının 5 hisse karşılığında ... *5 hisse =... TL tutarında davalı kooperatife asıl aidat borcunun olacağı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak; davalı kooperatif yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyesi olarak kabul edilen ..., ..., ..., ... ve ... nolu üyelikleri devir kararlarına dayanak olan devir dilekçelerindeki imzaların davacı ... tarafından atılmadığının kabul edilmesi durumunda, bu ..., ..., ..., ... ve ... nolu üyeliklerinin devir kararlarının geçersiz olacağı ve davacının ..., ..., ..., ... ve ... nolu hisseleri karşılığındaki davalı kooperatif üyeliğinin devam ettiği, davalı kooperatifin defter ve belgelerine göre, davacının üyeliklerinin peşin ödemeli üye olmadığı, davacının üyeliklerinin normal aylık aidat ödemeli üyelikler olduğu, yukarıda belirtildiği gibi davacının üyelikleri devir aldığı tarihlerden sonra üyelikleri karşılığında davalı kooperatife aylık aidat ödemeleri yaptığı, davacının dava konusu ettiği ..., ..., ..., ... ve ... nolu üyeliklerine istinaden dava tarihi olan ... tarihi itibariyle tahakkuk eden asıl aidat borcunun ...-TL. tutarında olduğu, davacının dava konusu ettiği üyelikleri davalı kooperatif yönetim kurulu kararı ile devir aldığı belirtilen davalılar tarafından ;_
Üyelik no Ödeme yapan davalı Ödeme tutan
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
... ... ...
Toplam ... olmak üzere toplam ...-TL. tutarındaki davalı kooperatife ödeme yapıldığı kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... Talimat sayılı dosyasından aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davanın konusu, davacının, kooperatifteki hisselerinin bilgisi dışında ve haksız olarak devredildiği iddiası ile hisse devir işlemlerinin iptali ve kooperatifteki üyeliğinin devam ettiğinin tespiti istemini içerdiği, davaya konu ..., ..., ..., ... ve ... nolu hisselerin devir dilekçelerindeki imzaların davacıya ait olmaması, ..., ... ve ... nolu hisselerin devir kararında 1 yönetim kurulu üyesinin imzasının bulunması karşısında, usule uygun devirlerin söz konusu olmadığı ve davacının hisselerle ilgili ortaklığının devam ettiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava kooperatif üyeliğinin tespiti ve devirlerin geçersizliğinin tespitine ilişkindir.
İşbu davanın Antalya BAM ... H.D .../... Esas .../... Karar Sayılı ilamından evvelki .../... Esas - .../... Karar sayılı dosyada görülen yargılamasında davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar belirtilen istinaf mahkemesi ilamında "...Somut olayda, davacı tarafından davalılara ayrı ayrı yapılan toplam 5 adet kooperatif hissesinin iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı, davaya konu hisselerin farklı olduğu, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığının bulunmadığı, dolayısıyla her bir hisse yönünden ayrı bir davanın bulunduğu gözetilerek öncelikle yatırılan harcı hangi hisseye yönelik olduğu davacı vekiline açıklattırılarak her bir hisse yönünden ayrı ayrı başvurma ve maktu harçların yatırılması için davacı vekiline Harçlar Kanununun 16/4 ve 30. maddelerine göre bir sonraki duruşmaya kadar kesin süre verilerek yatırılmadığı takdirde yatırılmayan hisseler açısından HMK'nın 150. maddesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeden karar verilmesi hatalı olmuş olup davalılar vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde görülmüştür." şeklinde gerekçe ile karar ortadan kaldırılmıştır.
Antalya BAM ... H.D .../... Esas .../... Karar Sayılı kararından sonra yapılan yargılamada, eksik harç ikmal edilmiştir.
Öncelikle davalı kooperatifin husumete ilişkin usuli itirazı değerlendirilmiş olup, üyeliğin tespiti talebi yönünden taraf sıfatı bulunmakla bu itiraz yerinde görülmemiştir.
Dava dilekçesinde davalılar olarak, ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın yer aldığı ve netice-i talep kısmında, davalılara yapılan hisse devir işlemlerinin iptaline, davacının davalı kooperatifteki üyeliğinin devam ettiğinin tespitinin talep edildiği, davacı vekilinin ... tarihli beyan dilekçesinde de, davaya konu edilen üyeliklerin ..., ..., ..., ..., ... nolu üyelikler olduğu, ... nolu üyelik için davalı ...' a, ... nolu üyelik için davalı ...' a, ... nolu üyelik için davalı ...' e, ... nolu üyelik için davalılar ... ve ...' a, ... nolu üyelik için davalı ...'a dava açıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.
...-...-...-... ve ... nolu hisselerin devirleri yönünden yapılan değerlendirmede, dava konusu olan bu 6 hissenin davacıya ait olduğu, devir senetlerine istinaden yönetim kurulu kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden çıkartıldığı anlaşılmaktadır. Davacı devir senetlerindeki imzaların eli ürünü olmadığını savunmuş, bu husus ... tarihli rapor uyarınca sabit olmuştur. Yine ortaklıktan çıkarma kararları ... tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ..., ..., ... sayılı hisse devirleri yönünden usulüne uygun toplantı ve karar yeter sayısı ile alınmış karar da bulunmamaktadır. Buna göre gerek devir senetlerindeki imzaların davacının eli ürünü bulunmamasına göre gerekse bir kısım hisseler yönünden usulüne uygun karar alınmamış olmasına göre devirlerin hukuki dayanağı bulunmadığı sabittir. Davalılar savunmasında yargıtay içtihatlarını emsal göstererek davacının genel kurula uzun süre katılmaması ve ortaklık sonrası ödeme yapmaması nedeniyle TMK 2 uyarınca eldeki davanın reddi gerektiğini savunmuş ise de öncelikle bu savunmayı kooperatifin yapabileceği, diğer davalıların bu yöndeki savunmasının dinlenemeyeceği kabul edilmiş, bir an için savunma değerlendirilirse, ... tarihli raporda belirtildiği üzere kooperatif kayıtlarında davacının borcu bulunup bulunmadığının ve ne kadar borcu bulunduğunun belirli olmayışı, bu hususta ana sözleşmeye uygun davacıya bildirimde bulunulmamış olması, salt genel kurul toplantılarına katılmamış olmanın ana sözleşmenin 14. Maddesi nazara alındığında ortaklıktan çıkarma yaptırımına tabi bulunmadığı nazara alındığında bu savunmaya itibar edilmemiş, davacının eli ürünü olmayan imzaların bulunduğu senetler nazara alınarak devirlerin geçersiz olduğu kabulüne göre aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile; ... ...-...-...-... ve ... nolu hisselerinin kooperatif dışındaki davalılara devrine ilişkin işlemin İPTALİNE, bu hisseleri yönünden davacının kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL başvurma harcı, ... TL peşin harç olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve müzekkere masrafı, ... TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ... tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekili ... ile davalı ... vekilinin huzurunda ( diğer davalılar yönünden yetki belgesi sunulması halinde huzurda kabul edilip aksi halde yokluğunda olmak üzere), davalı ... vekili ...' nun yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 28/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır