T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/706 Esas
KARAR NO : 2025/136
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/09/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I. İDDİANIN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesinin 1. Fıkrasına göre bu kanunun 4. Maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğunu, dava şartı olarak düzenlendiğinden ... tarihinde Antalya Arabuluculuk Bürosu'na başvuru yapıldığını, .../... Arabuluculuk Dosya Numaralı Dosyasında; Arabulucu tarafından tayin edilen günde yapılan görüşmelerde davalı tarafla anlaşmaya varılamadığını, yargılamaya konu iki taraflı maddi hasarlı trafik kazası; ... Tarihinde, işleteni ve sürücüsü ... sevk ve idaresindeki davalı şirketçe sigortalı olan (Poliçe No: ...-...-...) ... Plaka sayılı aracın, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sok. üzerinde seyrederken kavşakta, ... ... sevk ve idaresi altında ... Sok. üzerinde seyir halinde olan müvekkilin ait ... Plaka sayılı araca çarpması ile meydana geldiğini, ... Plaka sayılı araç hız sınırına uymayarak kavşakta yola kontrolsüz çıkış yaptığını, özensiz ve dikkatsiz davrandığını, bu nedenle müvekkili aracına sağ arka kısmından çarptığını, müvekkiline ait aracın sola devrilmesine neden olduğunu, bu kazanın oluşumunda ... Plaka sayılı aracın sürücüsü %100, asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta değer kaybının yanı sıra hasar farkı da meydana geldiğini, buna istinaden araçta hasar meydana gelen zararın giderilmesi için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin orjinaline istinaden kullanılan parçalar nedeniyle sigorta şirketinin sağladığı menfaat kapsamında hasar farkı tazminatı talepleri olduğunu, uzman bilirkişilerce hesaplanacak tazminatta onarım bedeli hesaplanırken takılan parçaların belirtilen kanun ve mevzuata uygun yedek parça fiyatlarının dikkate alınarak aşağıda anılan Yargıtay kararları gereği, KDV tutarı da hesaba katılarak denetime açık hüküm kurmaya elverişli bir rapor aldırılmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle; öncelikle haklı davamızın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 6100 sayılı Yasa'nın 107. Maddesi uyarınca belirlenecek; (bilirkişi raporundan sonra arttırılmak üzere) şimdilik ... TL (belirsiz alacak olarak) değer kaybı tazminatı ve şimdilik ... TL (belirsiz alacak olarak) hasar farkı tazminatı olmak üzere şimdilik toplam ... TL maddi tazminatın (belirsiz alacak olarak), davalı sigorta şirketinin (poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf, dava dilekçesinde konu davayı belirsiz alacak davası olarak ikame ettiğini ifade ettiğini, belirsiz alacak davasının açılabilmesi için gereken şartlar somut olayda gerçekleşmediğinden davacının konu nitelemesi haksız olup davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise dava ancak ve ancak kısmi dava olarak kabul edilebileceğini, yargılama öncesi hasar bedeli yönünden anlaşmalı servise ...'lik ödeme ve tamirhane yetkilisine yapılan ... tl'lik ödeme ile değer kaybı yönünden davacı vekiline yapılan ... tl'lik ödemenin mahsubuyla bakiye teminat limiti ... tl olduğunu, huzurdaki davaya ilişkin olarak ise dava öncesi müvekkili şirkete yapılan başvuru neticesinde numaralı hasar dosyası açıldığını, hazırlanan eksper raporu doğrultusunda davacı yana hasar ödemesi yapılarak ve aracın onarımı sağlanarak zarar karşılandığını, huzurdaki davanın reddi gerektiğini, davacının bakiye zarar oluştuğuna dair iddiasını ek ödeme yapıldığına dair belge veya aşağıda emsal gösterilen kararlardaki istenen evraklar ile ispatlaması gerektiğini, neticede ise davacı aracında ek onarım yaptırdığına dair delil sunmadığını, bu nedenle öncelikle davacının aracında ek onarım ihtiyacının hangi sebeplerle ortaya çıktığı tespit edilmeli, davacı onarım yaptırdıysa kendisinden hangi parçaların hangi tutar karşılığında onarıldığına dair fatura ibraz etmesi istenmesini, aracın layıkı ile onarılmadığı yolunda ihtar, tespit vs. delil de ibraz edilmediğinden ek hasar bedeli alacağının ispatlanamadığı ve onarımın mutabakatlı yapıldığı belirlenerek bakiye hasar bedeline ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar davacı taraf aracında değer kaybı meydana geldiğini belirtmişse de; anlaşılacağı üzere söz konusu araçta değer kaybına neden olacak herhangi bir parça değişmediğini, aracın hasar gören parçaları da mini onarımla giderilebilecek olup bu onarımlar da davacının aracında hiçbir şekilde değer kaybına neden olmayacağını, sigorta bedelinin muaccel hale gelebilmesi için usulünce TTK’nun ilgili maddeleri uyarınca ihbarda bulunulması, ihbarın ardından hasar miktarının sigorta şirketi tarafından hesaplanması gerektiğini, sigorta tazminatına faiz uygulanabilmesi için alacağın muaccel hale gelmesini, davacı tarafından müvekkili şirkete hasar ihbarı yapılmış ve şirketçe ödeme yapılarak zarar giderildiğini, hal böyleyken müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düştüğü de ileri sürülemeyeceği gibi davacının faiz talebi de haksız ve yersiz olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıç tarihinin de ancak dava tarihinden itibaren olabileceği açıkça ortada olduğunu, zira davacı taraf tacir olmadığı gibi dava konusu hasar da haksız fiil neticesiyle meydana geldiğini, neticede ise davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, bu sebeplerle, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ve davalı sigorta şirketinden davaya esas trafik kazasına karışan araçların sahiplik bilgileri, hasar dosyası ve geçmiş kaza bilgileri celp edilmiştir.
Adli trafik, sigorta eksperi ve makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Trafikçi bilirkişi ..., Makine mühendisi bilirkişi ... ile Sigorta eksperi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"Adli Trafik Bilirkişi Değerlendirmesi,
a)- ... plakalı kamyonet Sürücüsü ... ...’NIN %75 YÜZDE YETMİŞBEŞ KUSURLU olduğu,
b)- ... plakalı otomobil Sürücüsü ...’IN %25 YÜZDE YİRMİBEŞ KUSURLU olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkemenin ... tarihli duruşmasında, “Dosyanın 1 trafik, 1 makine mühendisi, 1 sigorta eksperi bilirkişiye tevdi ile tarafların kusur oranı, davacının talep edebileceği değer kaybı ve hasarlı parçaların fark miktarının tespit edilerek rapor tanzim edilmesinin istenilmesi istemi” doğrultusunda yüzde kusur oranı verilmiştir.
Hasar Farkı Tazminatı ve Değer Kaybı Değerlendirmesi,
*Değer kaybı hesabında hasar gören parçalardan sadece sağ arka kapı değişimin yapılıp boyandığı dikkate alındığında sigorta şirketince ödenen ... TL'lik değer kaybı ödemesinin zararı karşıladığı ve bakiye değer kaybı tutarının bulunmadığı değerlendirilmiştir.
*Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının “Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi” başlıklı B.2nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları hükümlerine göre hasarlı aracın öncelikle tamir edileceği, onarımın mümkün olmaması durumunda hasara uğrayan parçanın eşdeğer parça ile değiştirilmesi, eşdeğer parçanın mevcut olmaması halinde ise yenisi (orijinali) ile değiştirilmesi gerektiği, bu hükümler gereği aracın tamiratında eşdeğer parça kullanımının uygun olduğu ve hasar farkı tazminatının oluşmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
*Onarım bedeli hesaplanırken takılan parçaların KDV tutarı da hesaba katılarak hesaplama yapılması talebi, vergi konusu uzmanlık alanımız dışında olması sebebiyle bu hususta bir değerlendirme yapılamamıştır.
İş bu Teknik Bilirkişi Heyet Raporu yukarıda ve eklerde sunulan, belgeler, teknik detay ve çalışmalar doğrultusunda tanzim ve imza edilmiştir. Nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere teknik yönden yapılan incelemeler sonucu oluşan" sonuç ve kanaat bildirilmiştir.
IV. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında ... ... ilçesi ... Mahallesi ... sokak ile ... sokağın kesiştiği dört yönlü kontrolsüz kavşakta, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... marka ... ile bölünmemiş iki yönlü trafiğin işlediği ... sokak üzerinden seyir halinde iken ... sokağın kesiştiği dört yönlü kontrolsüz kavşağa hızını hız limitlerinin altına indirdikten sonra giriş yapmadan önce, kontrolsüz kavşaklarda soldan gelen araçların sağdan gelen araçlara geçiş önceliğini ilk geçiş hakkını vermeden kavşağa giriş yaparak geçtiği esnada aracının sağ yan kısmından, sağından ... sokak üzerinden kavşağa hızla giriş yapan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... marka ... aracın ön kısmıyla çarpmış çarpmanın etkisiyle ... plakalı ... sol yan kısmına devrilmesi neticesinde neticesinde cereyan ettiği anlaşılmaktadır.
Meydana gelen kazada, davacı üzerine kayıtlı ... plakalı aracın sürücüsü ...'nın kavşaklarda geçiş üstünlüğüne riayet etmeyerek kaza mahallindeki kavşağa hatalı giriş yaptığı, davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın ise kavşağa girerken hızını azaltmadığı, kaza sonucu aracın devrilmesinden de hız durumunun anlaşıldığı kanaatiyle, kazanın cereyanında, davalı tarafından ZMMS ile sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsünün %25, davacı üzerine kayıtlı ... plakalı aracın sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, hasar gören parçalardan sadece sağ arka kapı değişimin yapılıp
boyandığı dikkate alındığında sigorta şirketince ödenen ... TL'lik ödemenin değer kaybı tazminatını karşıladığı ve bakiye değer kaybı tutarının bulunmadığı kanaatiyle değer kaybı alacağının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hasar Bedeli Tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre Hasar miktarı tespit edilirken, aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa rayiç değerine göre, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda denetime elverişli ve hükme esas alınan ... tarihli rapor ile yapılan tespit ile aracın tamiratında eşdeğer parça kullanımının uygun olduğu ve hasar farkı tazminatının oluşmadığı tespiti ile davanın reddinme dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/02/2025
Katip ... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır