T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/808
KARAR NO: 2025/123
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/10/2024
KARAR TARİHİ: 24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı, davalı ...'tan, ... tarihinde; ... plakalı, ... model ... marka, ... ... olarak kullanılan minibüsü ...-TL karşılığında satın aldığını, akabinde müvekkili ... tarihinde ''... Plaka'' satın almış; tahditli/tahsisli plaka verme işlemi sonrası minibüsün plaka ... olarak değiştirildiğini, satıcı her ne kadar ... olarak gözükse de bu işe ortak arkadaşları olan ... aracı olduğunu, müvekkilinin satış bedeli olarak; ...-TL'yi ...'a, ...-TL'yi ...'ın babası ...'a gönderdiğini, kalan bakiye ...-TL'yi ise ... tarihinde faizi ile beraber ...'a gönderdiğini, davacının daha öncesinde servis şoförlüğü yahut ticari araç kullanma tecrübesi bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin; davalının ''aracının orijinal servis bakımlı ve masrafsız bir araç olduğu'' yönündeki beyanlarına itibar ederek; sorunsuz bir araç almak niyetiyle aracın piyasa rayiçlerinin yaklaşık ...-TL-...-TL üstünde bir ödeme yaptığını, müvekkilinin, aracı ilk olarak şehir içi düz yolda sorunsuz olarak kullandığını, ancak ... plaka sonrası, minibüsü servis olarak ilk ... tarihinde; ... ilçesi ... mevkinde iken kulanmış, direksiyonun çok sert olması ve yolda giderken aracın altından çeşitli sesler gelmesi üzerine; ... tarihinde davalı ile ortak arkadaşları olan ve satışa aracı olan ... ile iletişime geçtiğini, akabinde ... direksiyon arızasını kabul ettiğini ve araçtaki ön düzen tamiratını yaptırmayı kabul ettiğini, ancak müvekkili gene ... tarihinde ... ilçesi ... mevkinde, ... yokuşunu 1. Viteste saatte 10 KM hızla çıkmak zorunda kaldığını, aynı gün araçta motor arızası ışığı yandığını, Araç düz yolda gizli ayıpları belli olmaz iken; yokuş çıkması gibi alanlarda sorunlar baş göstermeye başladığını, dava konusu araçtaki gizli ayıpların giderilmesi için gerekli tamirat ve onarım bedeli için; şimdilik ... TL tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dava konusu aracın gizli ayıplar kaynaklı; aracın onarım sürecinde çalıştırılamaması nedeniyle uğradığı ticari Hak/Kazanç kaybı için; belirsiz alacak davası olarak ve şimdilik ...-TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dava konusu araçtaki gizli ayıplar kaynaklı olarak aracın uğradığı değer kaybı için; belirsiz alacak davası olarak ve şimdilik ...-TL tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, dava konusu araçtaki gizli ayıplar kaynaklı olarak; dava konusu araca emsallerine Kıyasla Yapılan Fazla Ödemenin İadesi için (Bedelde indirim) ; belirsiz alacak davası olarak ve şimdilik ...-TL tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacı müvekkili tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... D.İş sayılı Delil tespiti için yapılan masraf olan ...-TL yargılama gideri alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalının ... tarihinde ... plakalı ... - ... markalı, cinsi: ..., Modeli:..., Kullanım Şekli: ... ..., Km:... olan ticari aracını davacı yana Antalya ... Noterliği ... tarihli ve ... Yevmiye No ile satışını yaptığını, Noter satışında belirtilen rakam üzerinden müvekkilinin aracını sattığını ve faturasını da düzenleyerek karşı tarafa verdiğini, davacı yan süresi içerisinde ayıp bildiriminde bulunmadığını, davacı tarafından TTK m.23/1-c ve TTK m.18/3'de belirlenen usul ve kaidelere uygun olarak müvekkiline ihbarda bulunulmadığını, ekspertiz tespit davasın da alınan rapor, 4 ay gibi bir süre sonunda ve 5.418-km yol kat ettikten sonra Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi .../... D. İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu ve işbu dosyadan alınan ... tarihli kök rapor ve ... tarihli Ek raporların müvekkiline gönderilen tebligatlar ... ve ... tarihlerinde tebliğ aldığı tebligatlar ile işbu dava konusu olaydan haberdar olduğunu, bunun dışında davacı yanın ileri sürmüş olduğu mesaj ve ... yazışmaları asla kabul edilemeyeceğini ve TTK gereğince de süresinde ve usulüne uygun bir ihbar olarak asla kabul edilemeyeceğini, Ortada her hangi bir gizli ayıp söz konusu olmadığını, davacı yanın dava konusu araca ilişkin arıza ve hataları süresinde bildirmediği açık ve net olup, bu talebine bağlı olarak dava dava dilekçesinde ileri sürmüş olduğu; araç tamirat bedeli, aracın uğramış olduğu değer kaybı, araç onarım bedeli, aracın çalışmamasından kaynaklı hak/kazanç kaybı, bedel indirimi - yapılan fazla ödemenin iadesi ve delil tespit dava masraflarının da müvekkilden talep edilemeyeceğinin ortada olduğunu, dolayısıyla davacı yanın TTK ve BK ilgili maddelerine basiretli bir tacir gibi hareket etmemesinden kaynaklı olarak müvekkiline karşı ileri sürmüş olduğu tüm iddia ve taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe ;
Eldeki davanın tazminat davası olduğu, davacı davalıdan satın aldığı ... Plakalı minibüsteki gizli ayıplardan dolayı davacının uğramış olduğu zarar kaynaklı; Tamirat-Onarım Bedeli, Ticari Hak/Kazanç Kaybı, Değer Kaybı, Araç için Ayıpsız Emsallerine Kıyasla Yapılan Fazla Ödemenin İadesi (Bedelde indirim), Delil Tespit Masrafından oluşan tazminat alacağını davalıdan tazmini talep ettiği ,
Görev kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilebilir. TTK 4 uyarınca mahkememizin görev alanı TTK da düzenlenen konulara ilişkin mutlak ticari davalar ile her iki tarafın tacir olduğu uyuşmazlıklara ilişkin nispi ticari davalardır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.
Gerçek kişi olan tarafların tacir araştırması yapılması için kurumlara müzekkere yazılmıştır.
Vergi Dairesinden verilen ... tarihli cevabı yazıda "...İlgide kayıtlı yazınızda adı geçen ... vergi, ... T.C. kimlik numaralı ...'ın ...-... tarihleri arasında basit usulde ticari kazanç mükellefi olduğu, ... tarihinden itibaren gerçek usulde gelir vergisi mükellefiyeti bulunduğu, 2024 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyan verme dönemi henüz gelmediğinden yıllık gayrisafi hasılatının bilinmediği ,ancak ...-.../... dönemi için verilen gelir geçici vergi beyannamesinde ... TL dönem içinde elde edilen hasılat ... TL diğer gelirler olmak üzere toplam ... TL gelir beyanı olduğu 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 178 inci maddesi uyarınca işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu,... vergi, ... T.C. kimlik numaralı ...'ın ... tarihinden itibaren basit usulde ticari kazanç mükellefi olduğu, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 172 nci maddesi uyarınca defter tutma mecburiyeti olmadığı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 20/A maddesi uyarınca basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları gelir vergisinden istisna edilmesi nedeniyle beyanname verme yükümlülüğü olmaması nedeniyle yıllık hasılatına ilişkin bilgi bulunmadığı kayıtlarımızın tetkikinden anlaşılmıştır..." şeklinde cevap verildiği
Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere ... tarihli cevabında :"...İlgili Unvan : ...müdürlüğümüz kayıtlarında yapilân tetkik neticesinde ... (T.C. ...) ve ... (T.C. ...) unvanı adı altında firma kaydına rastlanılamamıştır.... "şeklinde bildirildiği,
Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkere ... tarihli cevabında : tarafların esnaf kaydı olduğu ve faaliyet konusu , "şehir içi, banliyö ve kırsal atarıtarda kara yolu ile personel, öğrenci, vb. grup taşımacılığı şehiriçi personel ve okul servisleri, vb." alanında esnaf kaydının olduğu bildirilmiştir .
Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir. Vergi Dairesinden gelen cevabi yazılardan davacının basit usulde defter tuttuğu , davalının da işletme hesabına göre defter tuttuğu, tacir hadlerinin altında kaldığı, tarafların esnaf kabul edilebileceği anlaşılmakla, işletme hesabı esasına göre defter tutan davalının da , VUK 177 uyarınca hadlerinin esnaf sınırında kaldığı, tarafların farklı bir iş kolunda ( Şehir içi, banliyö ve kırsal atarıtarda kara yolu ile personel, öğrenci, vb. grup taşımacılığı vs)esnaf odasına kayıtlı olduğu, böylelikle tarafların tacir değil esnaf olduğu açıktır. Bu nedenle dava nispi ticari davaya da vücut vermediği , dava konusunun tarafların tacir olmasına bakılmaksızın TTK 4. Maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı, tacir hadlerine bakılması gerektiği (benzer İstanbul Bam 3.Hukuk Dairesi 2024/1987-2025/141E-K.21/01/2025, İzmir Bam 14 Hukuk Dairesi 2022/782-2025/22E-K.-07/01/2025,Antalya Bam 16.Hukuk Dairesi 2021/2743-2024/634E-K.-31/12/2024 , İzmir 17 Hukuk Dairesi 2024/1736-2024/2306E-K- 23/12/2024, Sakarya Bam 3.Hukuk Dairesi 20321/2019-2024/2159E-K-19/12/2024 tarihli ilamları) eldeki davanın taraflarının tacir hadlerinde olmadığı nisbi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği gibi davanın mutlak ticari dava olarak da nitelenemeyeceği kabul edilmekle HMK'nın 2. maddesi gereğince davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görev alanına girmeyen davada Antalya Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu kanaatiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK.nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle görev yönünden usulden reddine,
2-Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna,
3-Karar keşinleştiğinde, iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, HMK'nun 19/3 ve 20/1 c 1 maddeleri uyarınca taraflardan birinin 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurarak talep etmeleri halinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderileceği, talep etmemeleri halinde ise davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususunun ihtarına,
4-Yargılamaya görevli mahkemede devam edilmesi durumunda yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu anlatıldı. 24/02/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır