T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/821 Esas
KARAR NO: 2025/896
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2023
KARAR TARİHİ: 15/12/2025
Korkuteli ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve .../... E - .../... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen dosya yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde ... İlçesi ... Mah. ... üzerinde ... plakalı ... adına kayıtlı ... sevk ve idaresindeki araç sağ şeritte seyir halindeyken ... kavşağından döneceği esnada aniden sol şeride geçmesi sonucu sol şeritte seyir halinde olan ... adına kayıtlı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpıştığını, müvekkilin aracı ... model ... ... marka, hususi, kaza tarihi itibariyle ... yaşını doldurmadığını, ... km de olan bir araç olduğunu, ... tarihinde davalı ... adına kayıtlı kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı araç ... numaralı genişletilmiş,ihtiyari mali sorumluluk da içeren poliçe ile ... ... AŞ. Tarafından sigortalandığını, ... tarihli ekspertiz raporun da görüleceği üzere davacının aracında hasar oluştuğunu, bu hasar ... plaka sayılı aracın ZMMS tarafından karşılandığını, hatta bu hasar miktarına ZMMS teminatı yeterli gelmediğinden davalı kasko şirketi ... ... tarafından müvekkilin kasko şirketine ödeme yapıldığını, yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca müvekkilin aracında oluşan değer kaybı konusunda kazada %75 oranında kusuru bulunan ... plakalı aracın ... genişletilmiş kasko poliçe numaralı davalı ... ... sorumlu olduğundan ... tarihinde davalı şirkete değer kaybının talebi için başvuruda bulunulduğunu, ancak davalı sigorta şirketi değer kaybına ilişkin tarafımıza herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı kasko şirketine yaptıkları başvuruya olumlu yada olumsuz herhangi bir yanıt verilmemiş olması nedeniyle; ... tarihinde .../... Dosya No ile davalılar ile davalı ... adına kayıtlı bulunan aracın ZMMS olan ... ... A.Ş. için arabuluculuk başvurusunda bulunmadığını, davalı ... plaka sayılı aracın ZMMS olan ... ... A.Ş.'nin teminat miktarını aracın hasar bedeline ödediği ve değer kaybı için tarafımıza ödeme yapacak herhangi bir teminatının kalmadığını, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile davacının aracında meydana gelen değer kaybı miktarı tam olarak tespit edilebilecek olup fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve harcı tamamlanmak kaydıyla şimdilik ... TL değer kaybının kaza tarihindeni itibaren faiziyle birlikte sorumlulukları olan tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalılara ait ... plakalı araç, olay tarihinde ... sözleşme nolu poliçe ile davalılardan ... A.Ş'ye ihtiyari genişletilmiş maksimum kasko poliçesi ile(Ek:2),... poliçe ile ... ... A.Ş'ye zorunlu trafik sigortası ile(Ek:3) sigortalı olduğun, davacının aracında bir değer kaybı oluşmuş ise bu taleplerini öncelikli trafik sigortası, limit yetmediği takdirde ihtiyari genişletilmiş kasko sigortasından talep etmesi ve karşılanması gerektiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (Ek:4) A.3.Sigortanın Kapsamı ve A.5 Kapsama Giren Teminat Türleri arasında değer kaybı da bulunduğunu, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının (Ek:5) “Sigorta Teminatının Kapsamı” başlıklı 1. maddesine göre, sigortacı aracın işletenine yükletilebilecek hukuki sorumluluğu poliçe teminatı kapsamında olmak şartıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası haddi üstünde kalan kısmını poliçede yazılı azami miktara kadar temin eder." düzenlemesi uyarınca da değer kaybından limit aşımında kasko sigorta şirketi de sorumlu olduğunu, müvekkilin ... ...'ya yaptırdığı ihtiyari genişletilmiş maksimum kasko poliçesinin 16.sayfasındaki" C Genel Bilgiler İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Teminat Kapsamı" başlığı altındaki düzenlemeye göre bir değer kaybı oluşmuş ise bu değer kaybının sigorta şirketlerince karşılanması araç maliki olarak müvekkilden ve sürücü olarak tarafımdan talep edilmemesi gerektiğini, müvekkile ve tarafıma yöneltilen değer kaybı talebine itiraz etmek zorunlu olduğunu, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar edilen ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin edildiğini, sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder. Trafik Sigortası Genel Şartlan kapsamı maddesinde; Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluğu teminat altına almaktadır. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası ise yukarıda sunulan Genel Şartlarda açıkça görüleceği üzere; Karayolları Trafik Kanunu’na ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuk, sorumluluğu teminat altına alındığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Madde 3 uyarınca; Sigorta şirketi tarafından ödenecek değer kaybı tutarı, maddi teminat limitinin %15’ini aşamadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-6/k uyarınca; Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar teminat dışında olduğunu, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Sigorta eksperi bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;
İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı " sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Adli trafik bilirkişisi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle: ¸
" denilmiştir.
Adli Trafik bilirkişisi ... ... ek raporunda tarafların kusur oranlarını ... plakalı otomobil sürücüsü için %75, ... plakalı kamyonet sürücüsü için %25 olarak belirtmiştir.
Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana değer kaybı tazminatının karşı araç sürücüsü/maliki ve İMMS sigortacısından tahsili istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketi kazaya karışan ... plakalı aracın İMMS sigortacısı, davalılar ise sürücüsü ve malikidir. Davacıya ait kazaya karışan araç ise ... plakalı araçtır.
Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, hasar dosyası celp edilmiş, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacının aracının daha önce geçirmiş olduğu kazalara ilişkin bilgiler dosyaya kazandırılmış, araç sahiplik kayıtları celp edilmiş, alanında uzman trafik bilirkişisi ve eksper bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.
Trafik bilirkişisinin hazırlamış olduğu kök ve ek raporun incelenmesi ve denetlenmesinde; davacıya ait aracın sürücüsünün hızını azaltmaması nedeniyle %25, davalı sürücünün ise tedbirsiz şekilde sol şeride yanlış manevra ile geçme eylemi nedeniyle %75 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, yapılan tespitlerin oluşa ve kaza tespit tutanağına uygun olduğu raporların denetime açık ve hükme esas almaya elverişli olduğu yapılan itirazlarının haksız olduğu anlaşılmıştır.
Sigorta Eksper bilirkişisinin raporunu değer kaybı zararın ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları değer kaybı sigorta genel şartlarında belirtilen değer kaybı formülüne göre, aracın kazalı ve kazasız halindeki farkı gözetilerek belirlenen gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar,antalya BAM 4.hukuk Dairesi 2023/296E.-2025/151K-Antalya Bam 14. Hukuk Dairesi2024/63E. 2024/216K. sayılı ilamında belirtilen ) hazırlamış olduğu görülmekle raporun hükme esas olmaya elverişli olduğu, tespit edilen değer kaybı bedelinin ... TL olduğu, kusur oranlarına göre davacı tarafça talep edilebilecek bedelin ... TL olduğu, ZMMS poliçe limiti tükendiğinden davacının sıralı sorumluluk ilkesi gereğince İMMS sigortasına başvuru yapılmasının uygun olduğu, ... TL üzerinden davanın açıldığı anlaşıldığından davacının talebinin kısmen kabulüne kabulüne, hükmedilen tazminat bedeline temerrüt tarihlerinden (davalı Sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden) itibaren davalılar aleyhine yasal faize hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Diğer davalılara açılan dava yönünden ise davalılar tacir olmadığından dava ticari davaya vücut vermeyeceğinden bu davalılara karşı da arabuluculuk zorunlu dava şartı değildir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; ... TL değer kaybı tazminatının davalı ... ... A.Ş yönünden (poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) ..., diğer davalılar yönünden ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına.
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinden, davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın kendi üzerinde bırakılmasına,
5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
8-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL ara buluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 15/12/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza