T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/852 Esas
KARAR NO: 2025/421
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2024
KARAR TARİHİ: 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plaka sayılı araç müvekkilinin yetkilisi ... sevk ve idaresinde ... Caddesinde seyir halinde iken ... sokaktan çıkan ve dur levhasına uymayan ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait araca sağ orta bölgeden çarptığını, kaza tespit tutanağının tutulduğunu, ... plakalı araç sürücüsüne %100 kusur verildiğini, müvekkilinin kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkiline ait aracın daha önce kazaya karışmadığını, bu kaza nedeniyle araçta tramer kaydının oluştuğunu, davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketinin ... tarihinde ... TL araç değer kaybı ödemesi yaptığını, ancak bu miktarın aracın bedeli nazara alındığında çok cüzi denebilecek bir bedel olduğunu, davadan önce arabuluculuk başvurusu yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları ile ıslah hakkı saklı tutarak araçta oluşan değer kaybı için HMK 107. Maddesi uyarınca belirsiz alacak olarak şimdilik ... TL nin kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ;
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Araç değer kaybı gibi basit hesaplamaya tabi tazminat türleri için belirsiz alacak davası acılamayacağını, davacının kasko poliçesi olan şirkete ... TL (... TL KDV tevkifatı var) ödendiğini, araç onarımının kasko firmasında yapıldığını ,bakiye zarar olmasının mümkün olmadığını, değer kaybı olarak da davacı vekili hesabına ... tarihinde ... TL ödendiğini, müvekkil şirketin sigorta mevzuatı ışığında işlemleri yaptığını ve gerçek zararı giderdiğini, ancak poliçe limiti uyarınca sorumlu olduğundan dosyada poliçe limitleri üzerinde karar verilemeyeceğini, davacının iddia ettiği gibi yüksek bir değer kaybı olması mümkün olmadığını, bakiye değer kaybı zararının tazmini talebinin hukuken kabul edilemez mahiyette olduğunu, davacının aracının sadece sağ arka çamurluk kısmından hasar gördüğünü , orjinali ile değiştirildiğini, müvekkili şirket tarafından yeterli miktarda ödeme yapıldığını, temerrütün söz konusu olmadığını, müvekkili sigorta şirketinin ikame araç, araç mahrumiyet ve kazanç kaybı gibi yansıma dolaylı zararlardan sorumlu olmadığını, huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
... ve ... plakalı araçların ruhsat ve tescil bilgileri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın hasar kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Davalı Sigorta Şirketinden hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Sigorta eksperi, trafik bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli raporda sonuç olarak;
Kusur yönünden;
*SBM kayıtlarında ... plakalı otomobil sürücüsü ...’ ın %100 YÜZDE YÜZ kusurlu olduğu yönündeki kusurlandırmaya iştirak olunduğunu,
a)- ... plakalı otomobil sürücüsü... iki yönlü trafiğin işlediği tali yol konumunda olan ... sokak üzerinden seyir halinde iken ana yol konumunda bulunan bölünmüş tek yönlü trafiğin işlediği ... ... Caddesinin kesiştiği kavşak girişinde bulunan DUR trafik işaret ve levhasını dikkate almadan, geçiş önceliği olan araçlara ilk geçiş hakkını vermeden dikkatsiz tedbirsiz şekilde kavşağa mevcut hızıyla kavşağa giriş yaptığı sırada meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 52/1-a(Araçların hızlarını kavşaklara girerken azaltmak zorundadır) Madde 47/1-c (Trafik işaret ve levhaları, cihaz ve yer işaretleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymamak) Madde 57/1-a(Kavşağa yaklaşan ler, kavşaktaki şartlara uyacak şekilde vavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek Zorundadırlar) ve Madde 84/h(Kavşaklarda geçiş önceliğine uyma) dikkat ve özeni göstermeyerek Tamamen hatalı davranışını sonucu kaza meydana geldiği,
b- ... plakalı kamyonet sürücüsü ... — bölünmemiş iki yönlü trafiğin işlediği ana yol konumunda bulunan ... ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken dört yönlü trafiğin işlediği kavşağa emniyetle duramayacak kadar yaklaşarak giriş yaptığı esnada sağından ... sokak üzerinden kavşak girişinde DUR trafik işaretinden hızla kavşağa giriş yapan sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile tamamen hatalı davranışı sonucu meydana geldiği, çarpmaya önlemeye yönelik gereken önem ve özeni göstereme görüşünde olduğu,
Eksper bilirkişi yönünden;
... plakalı araç ... numaralı poliçe ile ... — ... vadesi için ..." ye trafik sigortalı bulunmaktadır. Kaza Tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi Araç aşına Maddi ...-TL, Kaza başına Maddi ... TL ile sınırlı olmak üzere teminat alındığını,
Değer kaybı yönünden ; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak/ resimler/ eksper raporu ve sair evraklar) doğrultusunda;
Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı sonucuna varıldığını,
Davalı tarafın sigorta kuruluşu tarafından davacı tarafa başvuru yapılmadan önce değer kaybına ilişkin ... tarihinde ... TL ödenmiş olduğu görülmüş olup, tespitim doğrultusunda kalan alacak bakiye tutar olmadığı ,
Hak mahrumiyeti yönünden
... plakalı araç üzerinde ... tarihli kaza sonrası araç mahrumiyet gün süresi 13 gün olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısı, sürücüsü ve malikinden tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... günü saat ... sıralarında .../... İlçesi ... Mahallesi
... ... Caddesi ile ... sokağın (... Sokak) kesiştiği DUR trafik levhası ile belirlenmiş
dört yönlü kontrollü kavşakta
sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobili ile iki yönlü trafiğin
işlediği ... sokak sağ şerit üzerinden seyir halinde iken ... ... Caddesinin kesiştiği DUR
trafik işareti ile belirlenmiş dört yönlü kontrollü kavşağa DUR trafik işaret ve levhasına riayet
etmeyerek dikkatsiz tedbirsiz bir şekilde geçiş önceliği olan araçlara ilk geçiş hakkını vermeden
giriş yaparak geçtiği sırada aracının ön kısmıyla, solundan ... ... Caddesi üzerinden kavşağa
giriş yaparak geçmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı
kamyonetin sağ yan kısmından çarpması neticesinde meydana geldiği anlşaılmaktadır.
Meydana gelen kazanın oluşumunda dur levhasına uymayan ve karşı araca yol vermesi gerekirken kavşağa hatalı giriş yapan davalı Sigorta Şirketince ZMMS ile sigortalanan tarafından sigortalanan araç sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kazadan sonra durduğu noktadan ve hasarlı parçaların mahiyetinden bu sürücünün hızını yol şartlarına uydurduğu ve kazanın oluşumunda kusuru olmadığı kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, davalı sigorta şirketin davadan önce ...-TL değer kaybı ödemesi yapması ile değer kaybı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Araç mahrumiyet bedeli tazminatı ZMMS genel şartları kapsamında yer almadığından ve sigorta şirketinden ZMMS kapsamında talep edilemeyeceğindne araç mahrumiyeti talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda MİKTAR İTİBARİYLE HMK 341/2 MADDESİ UYARINCA KESİN OLARAK verilen karar açıkça okundu, anlatıldı.18/06/202
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır