T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMES
ESAS NO : 2024/88 Esas
KARAR NO : 2025/416
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 06/02/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan, maliki diğer davalı ... 'nin olduğu ... plakalı araç, müvekkil adına kayıtlı bulunan ... plakalı araca ... tarihinde %100 kusurlu şekilde çarptığını, müvekkilinin aracın maddi zarara meydana geldiğini, trafik kazasından dolayı onarım süresi boyunca müvekkili şirketin mahrum kaldığı araç için ikame araç bedeli ve araç değer kaybının tahsili amacıyla davalılar aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyası ile aleyhine icra takibi başlatılan davalıların ... TL lik değer kaybı bedeline yaptıkları itirazın şimdilik ... TL sinin, ... TL lik ikame araç bedelini yaptıkları itirazın şimdilik ... TL lik kısmının iptaline ve takibin devamına, davalıların kötü niyetli itirazı nedeniyle davaya konu değer üzerinden %20'den aşağı olmamak icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ;
Davalılar ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın kısmi dava olarak açılmasında hukuki yararının olmadığını, dava şartı hukuki yarar yoluğundan reddine, kusur ve sorumluluğun kabulü anlamına gelmemekle birlikte Mahkemece müvekkili şirketin sorumlu olduğunun kabulü halinde, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilebileceğini, bu noktada kusuru ispat yükünün davacıda olduğunu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkili araç sürücüsünün kusurunu ispatlar gerekçeli ve denetime elverişli belge bulunmadığını, kaza mahallinde keşif yapılmasını, dosyanın kusur incelemesi yönünden Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini, davacının takibe konu ettiği alacak kalemlerinin tamamen farazi ve fahiş olarak hesaplandığını, müvekkil şirket ve müvekkili araç sürücüsünün davacı şirkete borcu bulunmadığını, bir an için davacının iddialarının doğru olduğu düşünülse bile mevcut olayın yargılamayı gerektirdiğini, kötü niyet tazminatı talebinin yersiz olduğunu, araç mahrumiyetinden kaynaklı meydana gelen zararın tespiti uzmanlık gerektirdiğinden davacının yaptığı iş, aracın hangi amaçla kullanıldığı, sosyal ekonomik durum araştırması, aracın değişen parçalarını gösterir servis formu ve diğer tüm delillerin toplanarak aracın olağan tamir süresi, masrafının belirlenmesi için dosyanın bilirkişiye gönderilmesi gerektiğini, kusur ve sorumluluğun kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davacı şirkete ait ... plakalı araç ZMMS Sigorta poliçesi ile ..., Kasko sigorta poliçesi ile ... Sigortalısı olduğunu, davacıya aracın onarımı süresince ZMSS poliçesi veya Kasko poliçesi kapsamında ikame araç temin edilmesi halinde davacının araç mahrumiyeti talebi yönünden müvekkili şirket ve müvekkil araç sürücüsü aleyhine icra takibine konu etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, davacının araç mahrumiyetinden kaynaklı zararının tespiti bakımından davacı ZMSS sigortacısı ... ‘ye ve Kasko sigortacısı ... ‘ye müzekkere yazılarak davacıya ikame araç temin edilip edilip edilmediğinin araştırılmasını, ... plakalı davacı şirkete ait sürücüsünün ... tarihli kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, müvekkili davalı sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın ZMMS Sigortası bulunduğundan davanın ... plakalı aracın ZMMS şirketi olan ... vergi numaralı ... İhbarını, aracın Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesi bulunduğundan davanın ... vergi numaralı ... İhbarını, davanın öncelikle usulden, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, müvekkili şirket ve müvekkil araç sürücüsü aleyhine haksız ve kötü niyetli olarak icra takibi başlatan davacı şirket aleyhine dava konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığnıı, yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, kazanç kaybı bakımından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte işin esasına girildiği takdirde öncelikle başvuranın zararının trafik poliçesinin maksimum limitlerine kadar karşılanıp karşılanmadığının ortaya koyulması gerektiğini, değer kaybı talepleri bakımından dosyanın bilirkişi incelemesine gönderilmesi gerektiğini, kusur oranını tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumuna gönderilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini, davanın esastan ve usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... numaralı ve ...-... vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına ... TL' olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını davacının aracında ... TL değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın ... tarihinde işbu davadan önce, ...'ya ödendiğini, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden değer kaybına dair taleplerin reddini, müvekkili şirket tarafından huzurdaki başvuruya dair hasar sebebi ile başvuru sahibine ait aracın kasko sigortacısı olan ...’ye ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL olamk üzere toplamda ... TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığını davacının araç mahrumiyeti/ gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, davada taraf olmadıklarından haklarında karar verilmemesini, dava açılmasına sebebiyet vermeyen müvekkil şirket hakkında faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmolunmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı plakalı aracın hasar bilgileri, tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
... ve ... plakalı araçların aidiyet bilgileri UYAP sisteminden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas nolu dosyası celp edilmiştir.
Trafik bilirkişi ve sigorta eksperinden heyet raporu alınmıştır
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden gönderilen evrakları üzerinden incelenmesinde: Davacı/alacaklı tarafından borçlu/davalı aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlunun süresinde takip dayanağına, borca ve tüm ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Makine mühendisi , trafik ve sigorta eksperi bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;
SBM kayıtlarında bulunan ... plakalı araç Sürücüsü ...' in %100 KUSURLU olduğu şeklindeki kusurlandırmaya iştirak olunduğunu,
a)- ... plakalı araç Sürücüsü ... meydana gelen kazada, 2918 Karayolları Trafik Kanunu Madde:52/a-(Hızlarını kavşaklara girerken azaltmak zorundadır) Madde 56/c-(Sürücüler, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek) ve Madde 84/d (arkadan Çarpma) dikkat ve özeni göstermeyerek, dikkat ve özen hükümlülüklerine aykırı hareket ederek tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiğini,
b)- ... plakalı araç Sürücüsü ... Sürücü ... tamamen hatalı davranışı sonucu kaza meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda etken hal ve hareketinin bulunmadığını,
c)- Değişen onarılan parçalar aracın genel görümü km si kullanım durumu göz alınarak araçta meydana gelen değer kaybı miktarının ... TL olduğu ... tarafından yapılan ... tl bedelin mahsubu ile kalan bakiyenin ... TL olarak tespit edildiğini,
d)- Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 5 gün olarak tespit edildiği Antalya Bilirkişi üst kurulunun ... tarihli .../... toplantı nolu .../... nolu kararı ile araçların kiralama bedellerinin tespitinin ... oto alım satım alt uzmanlık alanı üzerine faaliyet gösteren umanların yapması yönünde aldığı karar gereği hesaplama yapılamadığı bildirilmiştir.
Makine mühendisi , sigorta eksperi, oto alım-satım uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi EK raporunda sonuç olarak;
*Değişen onarılan parçalar aracın genel görümü km si kullanım durumu göz önüne alınarak araçta meydana gelen değer kaybı miktarının ... TL olduğu,
*Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 5 gün olarak tespit edildiği,
*Dava konusu aracın kaza sebebi ile aracının tamirde kaldığı süre içinde kullanamaması sebebi ile kullanamadığı süre 5 gün olarak tespit edilmiş olup bu süreç için aracın yerine koyabileceği makul bir aracın kiralama bedelinin 5 gün için ... TL *KDV olarak belirlendiği gerekli amortismanların düşülmesi ile bu mahrumiyet bedelinin ... TL 4 KDV ye tekabül edeceği,
*Dava konusu aracın dosya kapsamında sunulan cevabi yazılara göre kasko poliçesi kapsamında hususu ... tarafından ... / ... nolu dosyanın açıldığı ve kaza sebebi dolayısıyla 6 gün ikame araç verildiği dolayasıyla ikame araç bedelinin olmadığı bildirilmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; kazadan kaynaklı araçta meydana gelen değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, Mülkiyeti davalı ...’ye ait davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile mülkiyeti davacu ...,’ye ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arasında ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelen davaya konu kazanın, ... İlçesi ... Mahallesi ... caddesi üzerinde , ... ... girişinde Mülkiyeti davalı ...’ye ait davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ile mülkiyeti davacu ...,’ye ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde meydana geldiği, ... plakalı araç sürücünün takip mesafesini korumaması ve arkadan çarpmasının kazanın tek ve asli sebebi olduğu ... plakalı araç sürücüsünün kazanın cereyanında %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin raporunda yapmış olduğu değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme (...-TL değer kaybı belirlemesi) ve hesaplamalar gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, araç başına teminat limitinden ve dava dışı ... hasar dosyasında yapılan ...-TL ödemeden sonra bakiye kalan ...-TL doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi süresinin 5 gün (beş gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise oluşa en uygun emsal kabul edilen bilirkişi raporu doğrultusunda ...-TL+KDV olduğu, lakin ... Tarafından .../... hasar dosyası üzerinden davacıya 6 gün ikame araç sağlandığı anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İİK’nun 67/2. madde hükmündeki düzenlemeye göre, borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına; alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde ise istem varsa, borçlu lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.
Somut olayda, davacının reddedilen kısım bakımındna icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğuna kanaat getirilmediğinden, kabul edilen kısım yönünden ise haklılık nispeti konusunda uzman bilirkişilerce belirlenip alacak likit olmadığından tarafların tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,
Davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin ...-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi geçmemek üzere %9 faizi ve takip giderleri ile birlikte tahsile imkan verecek tarzda takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Tarafların tazminat taleplerinin reddine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru harcı olmak üzere toplam toplam ... TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Red edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ... TL sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan ... TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davada kabul ve red oranına göre hesaplandığında ... TL sinin davalıdan, ... TL sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
9-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.18/06/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır