T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/220 Esas
KARAR NO: 2025/582
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/03/2025
KARAR TARİHİ: 07/08/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin lehtar olduğu ... tarihli, ... seri numaralı, ... TL bedelli, ... tarafından keşide edilen, .../... Şubesine ait , ... tarihli, ... seri numaralı, ... TL bedelli, ... tarafından keşide edilen, .../... Şubesine ait çeklerin müvekkili tarafından ...'nun ... şubesine ...'ne gönderilmek üzere ... tarihinde teslim gönderinin ... seri numarasıyla kabul edildiğini, kargo hareketlerinin internet üzerinden sorgulandığında çeklerin bulunduğu kargo paketinin ... tarihinde ... şubesine ulaştığının görüldüğünü, ancak ... tarihinde nedeni bilinmeyen bir şekilde "kargo gelmedi / eksik geldi" açıklamasıyla kargo paketinin teslim edilmediği kayıtlarının sisteme girdiğini, kargo şirketi ve müvekkil arasında yapılan şifahi konuşmalar neticesinde de ilgili gönderinin kaybolduğuna ilişkin müvekkili şirkete bir yazı gönderildiğini, müvekkilinin mağdur olduğunu, kargo paketinin içinde kıymetli evrak olduğuna ilişkin müvekkil şirket yetkilisi ve çeklerin gönderildiği şirketin yetkilisi arasında ... yazışmalarının gerçekleştiğini, kargo şirketi yetkililerinin, gönderiyi ... şubesine teslim etmesine karşın gönderi hareketlerinden anladıkları kadarıyla ... - ... tarihleri arasında ilgili çekler bir şekilde zayi olmuş veya kötü niyetli kimseler tarafından ödeme zamanı geldiğinde ciro edilmek suretiyle çek bedelini tahsil etme niyetiyle el koyulduğunu, ... ili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... tarihinde çeklerin kaybolması veya el koyulmasına dair şikayet dilekçesi sunulduğunu, henüz bir soruşturma numarası almadığını, müvekkilin ileride mağdur olmaması için çekler ile ilgili olarak bankaca ödeme yapılmaması için acil olarak tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, çekin iptaline karar talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile davacıya ... (VKN:.. / Adres: ... Mahallesi ... Sokak No:.. .../...) aleyhine istirdat davası açmak ve mahkememize bildirmek üzere 2 hafta kesin süre verilmesine, aksi halde işbu zayi nedeni ile çek iptali davasının reddine karar verileceği hususunda ara karar kurulduğu, ara kararın davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile çekin istirdatı için ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, iş bu dava ile iki adet çekin iptalinin talep edildiği, ... ödeme tarihli olan çeki ibraz eden olmadığını iptalini talep etmiştir. bildirmiştir.
Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereği iptali istenen çeki elinde bulunduran bilindiği takdirde mahkeme, davacıya istirdat davası açmak üzere süre verir, dilekçe sahibi bu süre içerisinde dava açmaz ise mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.
Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, istirdat davası açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Nitekim TTK sistematiği ve 11. Hukuk Dairesi yerleşik uygulaması da bu yöndedir. (11. HD 01/06/2016 T, 2015/11485 E 2016/6033 K sayılı ilamı)
Somut olayda, Antalya Genel İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasında fiziken muhafaza olunan çek görüntüsüne göre müdahale talebinde bulunan ...'nin çekin son hamili olduğu sabit olup davaya konu çekin müdahale talebi reddedilen dava dışı ... elinde olduğu anlaşıldığından dava konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Dava konusuz kaldığından Esas Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına,
2-Tedbirin kaldırılmasına, kararın kesinleşmesinden sonra teminatın 6100 sayılı HMK.'nun 89. maddesi ile Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 217. Maddesi şartları aranmaksızın davacı tarafa iadesine.
3-Alınması gerekli ... TL harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar verildi.07/08/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır