T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/277 Esas
KARAR NO: 2025/344
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/04/2025
KARAR TARİHİ: 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin elektrik malzemeleri satışı, işçiliği ve projesi çizimi işleri ilgili ...'nda ticari faaliyetlerde bulunduğunu, müvekkili ile ile davalı arasındaki anlaşma gereğince; müvekkilinin yapmış olduğu ticari işler karşılığında ... TL ücret alacağını, müvekkilinin işlerini tam ve eksiksiz şekilde yaptığını, yapılan işlemleri karşılığında müvekkilinin ... sayı numaralı ... tarihli fatura düzenlediğini, davalının müvekkiline ... ve ... tarihlerinde ... TL (Toplamda ... (...) TL) ve ... tarihinde ise ... TL olacak şekilde toplamda ... TL kısmi ödeme yaptığını, müvekkilinin geri kalan ... TL tutarındaki bedeli alamadığını, müvekkilinin davalıdan geri kalan tutarı defalarca talep etmesine rağmen davalının ödeme yapmaktan imtina ettiğini, müvekkilinin alacağını tahsil etmek adına davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin .../... E. sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak ... TL asıl alacak toplamının tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip başlattığını,davalının haksız, dayanaksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu, davanın kabulüne, Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. Sayılı Dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun takip konusu alacağın %20'sinde az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil arasında ticari ilişki bulunmadığını, davacı tarafça davaya konu faturanın müvekkilin şahsı adına düzenlenerek müvekkile tebliğ edildiğini, müvekkilinin ise Antalya ... Noterliğinin ... tarih-... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şahsı ile davacı taraf arasında ticari ilişki yada sözleşme olmadığını, faturada belirtilen mal ve hizmetleri almadığını belirterek fatura içeriğindeki mal ve hizmetlere de itiraz ederek ihtarname ekinde faturayı iade ettiğini, müvekkilinin ... olup ... yaptığını, ticari defter ve kayıtları bulunmadığını, davacı tarafın müvekkil adına herhangi bir iş yapmadığını, müvekkilinin sahibi ve hissedarı olduğu ... İli ... İlçesi ... Ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine inşaat yapılması için ... İle Antalya ... Noterliği'nin ... tarih-... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapmış olup, davacı tarafça yapılan tüm işlemlerin yüklenici firma ... Adına yapıldığını, müvekkilinin ilgili şirketin ortağı olması yapılan işin şirket adına yapıldığı gerçeğini değiştirmeyeceğini, dolayısıyla şirket adına yapılan işlemler nedeniyle müvekkili adına fatura düzenlenemeyeceğini, davacı ile yapılan sözlü anlaşma gereği müvekkilinin inşaatta kullanılacak elektrik malzemeleri için anlaşılan miktarı işe başlamadan davacıya şirketi adına peşin ödediğini, müvekkilinin aynı zamanda ortağı olduğu şirketi temsile de yetkili olduğunu, davacının müvekkili tarafından şirket adına ödenen paralar ile inşaatta kullanılacak malzemeleri peşin ve bekletmeksizin almayı taahhüt etmesine rağmen anlaşmaya uymayarak malzemeleri almadığını, buna rağmen müvekkili tarafından ortağı olduğu şirket adına 2024 yılı ... ayında anlaşılan miktarın üzerine davacının talebi nedeniyle tekrar para gönderildiğini, ancak davacı tarafça anlaşılan iş bitirilmediğini, bu hususta tanıklarının bulunduğunu, müvekkili tarafından şirket adına davacıya para gönderilmesi tek başına müvekkil ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğunu göstermeyeceğini, kabul anlamı taşımamakla birlikte, faturada belirtilen malzemelerin müvekkilin ortağı olduğu şirketin yaptığı inşaat için kullanılmasının da söz konusu olmadığını, zira yapılan inşaatta faturada belirtilen kadar malzeme kullanılması ve işçiliğin olmasının mümkün olmadığını, faturada belirtilen malzemeler ile yüklenici firma ...'nin yaptığı inşaat gibi 4-5 farklı inşaat daha yapılabileceğini, ... Ada ... parselde yapılan inşaatta faturada belirtilen kadar malzemenin kullanılmayacağı, ödeme tarihlerinde inşaatta kullanılacak malzemelerin alınması durumunda zaten yüklenici firmanın anlaşılan bedeli ödediği, tanık anlatımları, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkacağını, davacı tarafça düzenlenen fatura ve açılan dava usul ve yasaya aykırı, hukuki dayanaktan yoksun olup, müvekkil aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden evraklarının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ... sayı numaralı ... tarihli fatura dayanak yapılarak kısmi kalan bedel olan ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının süresinde borca itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Antalya Kurumlar Vergi Dairesinden davacının 2024 yılı alış satış analizleri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
... Vergi Dairesi Müdürlüğünden davalının 2024 yılı alış satış analizleri celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Davalının tacir araştırmasına ilişkin müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Davanın fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Görev kamu düzeninden olup, yargılamanın her aşamasında resen gözetilebilir. TTK 4 uyarınca mahkememizin görev alanı TTK da düzenlenen konulara ilişkin mutlak ticari davalar ile her iki tarafın tacir olduğu uyuşmazlıklara ilişkin nispi ticari davalardır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.
6102 sayılı yeni TTK 11.maddesine göre ticari işletme tanımı yapılmış olup, ticari işletme ile esnaf arasındaki sınır Bakanlar Kurulunca çıkartılacak kararnamede gösterilir hükümleri bulunduğundan, 21/07/2007 tarih 26589 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf, sanatkar ve tacir sanayici ayrımı belirlenmiştir.
Davalının tacir olup olmadığının tespiti için kurumlara müzekkere yazılmıştır.
Vergi Dairesinden ,Ticaret Sicil Müdürlüğü ve Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkere cevabından davalının aktif faaliyeti olmadığı, bilanço yahut işletme hesabına göre defter tutmadığı bildirilmiştir .
Bu belirlemeye göre VUK 177.maddesinde belirtilen hadlerden 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanların yarısını, 2.bendindeki faaliyetlerde bulunanların tamamı dikkate alınarak bu rakamları aşanlar tacir olarak kabul edilmiştir. Vergi Dairesinden gelen cevabi yazılardan davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu, tacir hadlerinin altında kaldığı, davacı tacir olmakla birlikte davalının esnaf kabul edilebileceği anlaşılmakla, işletme hesabı esasına göre defter tutan davalının da , VUK 177 uyarınca hadlerinin esnaf sınırında kaldığı, böylelikle davalının tacir değil esnaf olduğu açıktır. Bu nedenle dava nispi ticari davaya da vücut vermediği, dava konusunun tarafların tacir olmasına bakılmaksızın TTK 4. Maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan da olmadığı , tacir hadlerine bakılması gerektiği (benzer İstanbul Bam 3.Hukuk Dairesi 2024/1987-2025/141E-K.21/01/2025,İzmirBam14HukuDaires2022/782-2025/22E-K.-07/01/2025,AntalyaBam 16.Hukuk Dairesi 2021/2743-2024/634E-K.-31/12/2024 , İzmir 17 Hukuk Dairesi 2024/1736-2024/2306E-K- 23/12/2024, Sakarya Bam 3.Hukuk Dairesi 20321/2019-2024/2159E-K-19/12/2024 tarihli ilamları) eldeki davanın davalının tacir hadlerinde olmadığı nisbi ticari dava olarak kabul edilemeyeceği gibi davanın mutlak ticari dava olarak da nitelenemeyeceği kabul edilmekle HMK'nın 2. maddesi gereğince davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkememizin görev alanına girmeyen davada mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla, davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan, davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan-usulden reddine karar verilerek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ( Antalya BAM 7.HD.nin 2023/917 E- 2024/1000 K, 2022/1223 E- 2025/73 K, 2022/146 E-2022/344 K sayılı emsal kararları).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,
3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,
İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,
4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,
Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır