T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/65 Esas
KARAR NO: 2025/554
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/01/2025
KARAR TARİHİ: 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... ilçesinde, davalı/sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Mahallesinde aracını park halinden geri geri manevra yaptığı esnada yolun boşalmasını bekleyen müvekkili ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarptığını, müvekkilinin aracının hasarlanmasına neden olduğunu, kazanın oluşumunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davalı ...' ın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının orjinal araç olduğunu, mevcut kaza sebebiyle aracın bir kısım parçalarının yenileriyle değiştirdiğini, bir kısım parçalarının ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve TRAMER kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle, ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağı kaçınılmaz bir gerçek olduğunu, müvekkilinin işe gidiş gelişlerini bu araçla sağladığını, kaza sebebiyle müvekkilinin aracını kullanamadığını, müvekkilin en az 20 gün araçsız kaldığını, davadan önce arabuluculuk başvurusu yapıldığını, anlaşma sağlanamadığını, bilirkişi raporu ile tespit edildikten sonra arttırılmak üzere şimdilik ... TL bakiye değer kaybı (belirsiz alacak davası)- tazminatının davalı işleten yönünden kaza tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline(sigorta şirketi teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere), şimdilik ... TL hak/araç mahrumiyeti tazminatının(belirsiz alacak davası) kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. SAVUNMANIN ÖZETİ:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kaza sonucunda davacı tarafa ... TL araç hasarı ödemesi yapıldığını, değer kaybı başvurusu üzerine davacı tarafa ... TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, kabul anlamına gelmemek araç değer kaybı ödemesi yapılırken aracın sadece marka-cins ve modeli değil ayrıca daha önce karıştığı kazaların da dikkate alınması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğu temerrüt tarihinden başladığını, kazaya karışan araçlar hususi olmakla avans faizi talebinin kabulünün mümkün olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.
III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ... plakalı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Makine mühendisi, sigorta eksperi, trafik bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;
Kusur durumu yönünden;
Bilirkişilik Daire Başkanlığının “Bilirkişilerin Uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar” başlıklı yazısının 27. maddesinde kusurun tespiti normatif bir değerlendirmeyle mümkündür ve sadece hakimin yetkisindedir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda (asli/tali kusurlu, kusursuz, yüzdelik kusur oranı) herhangi bir değerlendirme yapamaz” şeklinde belirtildiğinden;
Dosyanın tetkiki, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının, kazaya ait fotoğrafların incelenmesi, kaza yerinin ... ... üzerinden incelenmesi, yapılan teknik çalışma ile analizler sonucu;
A)... plakalı otomobil sürücüsü ... “ın bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde;
*Aracının iç ve dış aynalarından, gerekirse başını çevirip bakmak suretiyle aracının yanlarını ve arkasını kontrol etmesi gerekirken buna dikkat etmeyerek kontrolsüz bir şekilde geri manevra yaptığı,
*Manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı,
B) ... plakalı kamyonet sürücüsü ...’ in ise bu kazanın oluşumunda tüm nedenler ve unsurlar bütün olarak ele alınıp değerlendirildiğinde herhangi bir KABAHATİNİN OLMADIĞI,
Değer kaybı yönünden ;
Açıklanan tüm gerekçeler ve değerlendirmeler ışığında; huzurdaki ihtilafa konu aracın hasarı kilometre düzeyi, boyanan parça miktarı, parça değişim adedi, aracın kullanılış şekli, aracın bu hasarından önce mevcut hasarı bulunup bulunmadığı, sigortalı ile sigorta şirketi arasında akdedilen poliçenin tanzim tarihi, gibi parametreler dikkate alınıp yapılan değerlendirmeler itibariyle araç tarafımdan fiziki olarak görülmeyip temin edilen belge (tutanak! resimler! fatura ve sair evraklar) doğrultusunda;
İnceleme konusu aracın ... tarihinden önce piyasa değerinin ... TL olduğu ... tarihindeki kaza olayından sonra piyasa koşulları ve şahsi kanaatimde eklendiğinde piyasa değerinin ... TL olacağı, sonuç olarak inceleme konusu araç üzerinde ... TL değer kaybı oluşacağı ,
Yapılan dosya incelemesinde sigorta kuruluşunun hak sahibine değer kaybı ile ilgili başvuru tarihinden önce ... TL tazminat ödemesi yaptığı görülmüş olup alacak bakiye tutarının ... TL olacağının tespit edildiği,
Araç mahrumiyet bedeli yönünden:
Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın makul onarım süresinin 4 gün olacağı kanaatine varıldığı,
Antalya Bilirkişilk Bölge Kurulu kararı gereği ARAÇ MAHRUMİYET BEDELİNİN tespit edilemediği bildirilmiştir.
Makine mühendisi, sigorta eksperi, trafik bilirkişi, oto alım satım uzmanı heyeti tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak;
... plakalı aracın davaya konu kaza neticesinde oluşan hasarı ve makul onarım süresi nin 4 gün olduğu görülmüştür.
*MAHRUMİYET BEDELİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME:
Günlük Kiralama Bedelinin Tespiti: Dava konusu aracın marka-model ve tipine uygun olarak günlük ve uzun dönemli kiralama bedelinin tespiti için kiralama firmalarının internet sitelerinden günlük kiralama bedelleri araştırılmıştır. ¸
*Araç kiralama bedeline ilişkin veriler güncel olup, kiralama bedeli kaza tarihi olan ... tarihi baz alınarak değerlendirilmiştir.
Uzmanlık alanım doğrultusunda yapılan piyasa araştırmaları neticesinde özellikle emsal nitelikteki araca ait fiyat tespitinde ilgili rent a car firmalarından alınan bilgiler doğrultusunda aracın kısa dönem ve uzun dönem kiralamalarda farklı fiyatları olduğu, fiyatlarda pazarlık payı bulunduğu ve emsal nitelikteki dava konusu aracın günlük kiralama bedelinin ortalama ... TL olduğu, kaza tarihi olan ... tarihi dikkate alındığında TÜİK verileri ve piyasadaki dalgalanmalarda hesaba katılarak günlük ... TL civarında olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahrumiyet bedeli yönünden sonuç:
Bahse konu ... plakalı aracın dava dosyası içerisindeki kaza tutanağı, kaza resimleri, bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde ... tarihli kazasında işçilik süreleri de dahil olmak üzere toplamda aracın makul onarım süresinin 4 gün olarak belirtildiği görülmüştür.
Araç mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi olan ... tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilmiştir.
Yapılan araştırma neticesinde, muadil bir aracın ... tarihinde ortalama günlük kiralama bedelinin ... TL olduğu tespit edilmiştir.
Buna göre dava konusu araç için mahrumiyet bedelinin: 4 gün (onarım süresi) x ... TL (Günlük Araç Kiralama bedeli) x ... (-Amortisman %5) = ... TL olduğu tespit edilmiştir.
Katlanılmak zorunda kalınan amortisman bedeli (lastik, motor vs) %5 oranında
Davacı yanın konu kaza sebebiyle aracını kullanamamasından kaynaklı mahrumiyet bedelinin kdv dahil ... TL olduğu,
Değer kaybı yönünden yapılan itirazların değerlendirilmesi neticesinde,
İletilen itirazlar incelenmiş olup Kök Raporda değişiklik gerektirecek herhangi bir durum OLMADIĞI tespit edilmiştir.
Araç makul onarım süresi yönünden yapılan itirazların değerlendirilmesi neticesinde kök raporda herhangi bir değişiklik olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacı vekili uyap sistemi üzerinden göndermiş olduğu dava değeri artırım dilekçesi ile; bakiye değer kaybı tazminatını ... TL ye, araç mahrumiyet tazminatını ... TL' ye çıkarttığını bildirmiştir.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısı, sürücüsü ve malikinden tahsili istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile usul ve yasaya uygun olarak alınan mahkememiz ve kanun yolu denetimine elverişli, gerekçeli ve ayrıntılı olarak düzenlenen bilirkişi raporu ve kaza tutanağı ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu kazanın, ... ... günü saat ... sıralarında sürücü ... ... ilçesi ... mahallesi, ... Caddesi ile ... Caddesinin kesiştiği kavşakta ... isimli işyeri önünde park halinde bulunan ... plakalı otomobiliyle park yerinden çıkmak amacıyla kavşağa doğru geri manevra yapmadan önce aracının iç ve dış aynalarından, gerekirse başını çevirip bakmak suretiyle aracının yanlarını ve arkasını kontrol etmesi, sonrasında kontrollü bir şekilde geri manevra yapması gerekirken buna dikkat etmeyerek kontrolsüz bir şekilde geri manevra yapması sonucu aracının sol arka köşe kısımlarıyla, ... istikametinden gelip ... Caddesini takiben seyir halinde olan ve ... Caddesi ile ... Caddesinin kesiştiği kavşağa geldiğinde ... Caddesini kontrol etmek için duran sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin sağ yan kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği anlşaılmaktadır.
Meydana gelen kazanın oluşumunda araç içi elektronik aksamlardan, aynalardan yahut başını çevirip yolun uygunluğunu kontrol etmeden geri geri yola uygunsuz çıkarak davacının maliki olduğu ... plakalı araca çarpmasının kazanın temel ve tek sebebi olduğu kabul edilerek davalıların işleten ve ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.
Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, sigorta şirketince davadan önce ödenen ...-TL'nin tenzili ile ...-TL'sinin talep edilebileceği belirlenmiş, bu bedelle değer kaybı yönünden davanın kabulüne karar verilmiş, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2017/5583 Esas;2019/11651 Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi için makul onarım süresinin 4 gün (dört gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise oluşa en uygun emsal kabul edilen bilirkişi raporu doğrultusunda amortisman gideri düşümü ile günlük ...-TL olduğu ile, böylece toplam ...-TL araç mahrumiyet zararı oluşabileceği anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile;
A)...- TL değer kaybı alacağının davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B)...- TL araç mahrumiyeti alacağının haksız fiil tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin, ... TL tamamlama harcının harcın mahsubu ile artan ... TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru, harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL Vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin ... TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, ... TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin ... TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, ... TL'sinin davalı ...'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,
7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar/vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/07/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır