T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/73 Esas
KARAR NO: 2025/393
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 29/01/2025
KARAR TARİHİ: 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I.İDDİANIN ÖZETİ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Uyruklu olup, dava dilekçesinde yazılı adreste ikamet ettiğini, ... Ticaret Siciline , ... sicil numara ile kayıtlı ... ortağı olduğunu, şirketi temsilcisinin süresinin sona erdiğini ve halen temsilcisi de bulunmadığını, şirketin ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce 6102 sayılı yasanın geçici 7 maddesi uyarıca Ticaret Sicilinden ... tarihinde çıkartıldığını, şirketin ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas ve .../... karar numaralı kararı ile yeniden ihya edilmiş ve ... tarihinde Ticaret Siciline kaydedildiğini, bu arada şirket temsilcisi ... Uyruklu ve ...'da ikamet eden şirketin diğer ortağı ve temsilcisi ...'ın şirket temsilcilik süresinin sona erdiğini, şirketin şu an yasal bir temsilcisi bulunmadığını, ortakların şirkete temsilci atamak üzere toplantı yapmak istediğini ve Şirketin Muhasebecisi SMM ... (TCKNO:..) ile temasa geçmek istediğini, ancak kendisinin ... tarihinde vefat ettiğini öğrendiklerini, şirketin tutması gereken deftelerin akibetini araştırdıklarında zayi olduklarını öğrendiklerini, müvekkili ile şirketin diğer ortağı ... ... uyruklu olduğunu, müvekkil şirkete ait karar defteri ve pay defterini müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen, şirketin Ticaret Sicilinden çıkartılması, yurt dışında olmaları ve bu arada Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerinin ölümü nedeniyle müvekkili şirkete ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ve Pay Defteri defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
...'nin sicil kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
İlgili Vergi Dairesinden davacı şirketin defterleri üzerinde inceleme ve soruşturma yapılmış ise buna ilişkin bilgi ve belgeler celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
TANIK ... BEYANINDA: " Bana söylediğiniz şirketleri ben bu şirketlerinin muhasebecisinin yanında işçi olmam nedeniyle bilirim. Şirketin muhasebecisi ... ... yılında vefat etti ve şirket defterlerinin kimde olduğu konusunda bilgi sahibi değilim ancak benim çalıştığım iş yerinde yoktu ve o defteri görmedim, kendisinin daha önce teslim edip etmediğini de bilmiyorum ancak iş yerinde yoktu. bana okumuş olduğunuz ... tarihli Ticari Defterlerin Zayi Tutanak altındaki imza bana aittir, bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
TANIK ... BEYANINDA: " Ben ... ... Bana söylediğiniz şirketleri ben ... olmam nedeniyle bilirim. Şirketin muhasebecisi ..... yılında vefat etti ve şirket defterlerinin kimde olduğu konusunda bilgi sahibi değilim. Kendisinin daha önce teslim edip etmediğini de bilmiyorum ancak iş yerinde yoktu. bana okumuş olduğunuz ... tarihli Ticari Defterlerin Zayi Tutanak altındaki imza bana aittir, bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.
IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:
Dava TTK 82/7 uyarınca açılan defter zayiine ilişkin tespit davasıdır.
6102. Sayılı TTK'nun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı şirketin ... Ticaret Sicil Müdürlüğünce 6102 sayılı yasanın geçici 7 maddesi uyarıca Ticaret Sicilinden ... tarihinde terkin edildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas ve .../... karar numaralı kararı ile şirketin ihyasına karar verilip ... tarihinde ticaret siciline kaydedildiği, şirketin şu an yasal bir temsilcisi bulunmadığını, ortakların şirkete temsilci atamak üzere toplantı yapmak istedikleri sırada Muhasebecisi SMM ...'nı ... tarihinde vefat ettiğini ve dava konusu deftelerin akibetini araştırdıklarında zayi olduklarını öğrendiği iddia edilmektedir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.
Şirketin ticari defterlerinin dava tarihinden yaklaşık 7 yıl önce vefat eden şirket muhasebecisi nezdinde muhafaza edildiğinden bihaber olunması, ... tarihli içeriği tanıklarca doğrulanamayan tutanak uyarınca davanın süresinde açıldığının ispat edilememesi, davacı şirketin muhasebecisinin vefat etmesinin kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilmeye matuf bir sebep olmadığı kanaatiyle, zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmıştır
Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeblere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/06/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır