T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2008/84 Esas
KARAR NO: 2018/219
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 25/10/2007
BİRLEŞEN ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2009/79 ESAS SAYILI DOSYASINDA
BİRLEŞEN DAVA: Alacak
BİRL. DAVA TAR.: 26/05/2009
KARAR TARİHİ: 04/04/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekilinin Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasına ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; davacı kooperatif ile davalı yüklenici ... arasında inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, davalı ... yönünden talep edilen ödence bedelinin projeye aykırı yapı yapmasına, üretimin malzeme ve işçilik yönünden niteliksiz olmasına, sözleşmeye aykırılığına, hak edişlerde, kat sayı alımlarında, nakliye bedellerinde hile ve haksızlıklara dayandığını, davalının projeye aykırı olarak E ve F bloktaki zemin katı büyük yaptığını, E blokta teras katta dubleks ve ayrı daireler yaptığını, bodrum kat duvarları BAP yerine örgü biriket duvar yaptığını, bloklardaki tesisat katları normal daireye dönüştürdüğünü, bu aykırı yapılanlar nedeniyle belediyenin yıkım kararı aldığını, bu nedenle müvekkili davacı kooperatif tarafından aykırı yapılanları yıkmak, projeye uygun hale getirmek için fazladan bedel harcanması gerektiğini, davalı ...'ın edimlerine diğer davalıların göz yumduklarını, görevlerini savsaklayarak onay verdikleri gibi üzerindeki hak ediş düzenleyerek haksız şekilde kullandıklarını, hak edişleri üretim yılında değil diğer yılda yaparak üretim maliyetini yeni yıl zamlı fiyatları ile fiyat farkı uygulayarak haksız kazanç elde ettiklerini, gerçek dışı maliyet çıkardıklarını, inşaatta B225 betonu yerine B160 beton kullanıldığını, hak edişlerde zemin temel kazısında 1. Sınıf sert kaya klozu kullanılarak hesap yapıldığını, gerçekte kazı için alınması gerekli olan klozun makineli kazı klozu olduğunu, hak edişlerin gerçeğe aykırı olduğunu, bir çok üretimin bayındırlık birim fiyatı ile yapılması gerekirken, özel üretim uygulaması adı altında fazla para alındığını, kooperatifin yıllarca yasaya ve ana sözleşmeye aykırı oluşturulduğunu, davalı iki kardeşin aynı yönetimde yer aldığını, yüklenicinin kardeşi yönetimde yer aldığını, yüklenici tarafından yapılan tüm zarar doğurucu işlemlere onay verildiğini, muhtasar beyannamesinin geç verilmesi nedeniyle 50.000,00.-TL'lik faiz ve ceza ödemesi yapılmak zorunda kalındığını, yüklenici ödemeleri genel kurul kararlarına aykırı yapıldığını belirterek davalıların yüklenici ve kooperatif yönetimi olarak verdikleri zararın karşılığı olarak 400.000,00.-TL ödence ödemekle yükümlü tutulmalarına, fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydı ile ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı kooperatif arasında düzenlenen İbra Sözleşmesi niteliğinde İnşaat Kesin Kabul Tutanağı ile aralarındaki borç ilişkisinin sona erdiğini, BK'nun 362/1 maddesi uyarınca yapılan şeyin sarahaten veya zımnen kabulünü müteakip müteahhit her türlü mesuliyetten kurtulacağının düzenlemesinin bulunduğunu, ... tarihi itibariyle kesin kabul tutanağının düzenlenmesi ile borç ilişkisinin sona erdiğini, inşaat kesin tutanağında yapımın bayındırlık şartnameleri ve eklerine uygun yapıldığı, eksik imalat olmadığı, hatalı imalat olmadığının belirtildiğini, kooperatif temsilcilerinin (yöneticilerinin) yapmış oldukları hukuksal işlemlerin kooperatif tüzel kişiliğini bağlayacağını, sözleşme ilişkisinde taraflar arasındaki ihtilafta öncelikle sözleşmedeki kuralların uygulanacağının yargıtay içtihatları ile de sabit olduğunu, bayındırlık birim fiyatları uygulanacağına ilişkin sözleşmede hüküm bulunmadığını, tarafların serbest iradesi ile imzalanan sözleşmenin uygulanmasının gerektiğini, davacı kooperatifin daireleri teslim alırken, bu dairelerin plan ve projeye ve aralarındaki sözleşmeye uygun olarak davalıya verilmesi gereken daireler olmadığını ve evsafına uygunluk derecesini derhal araştırılması ve gerektiğinde BK'nun 359 maddesinin son fıkrası uyarınca ehlihibre tetkikatı yaptırarak durumu bir raporla tespit edilmesinin gerektiğini, aradan geçen 2,5 yıllık bir zaman geçtikten sonra buna tevessül edilmesi davacıya bir hak bahşetmeyeceğini, dava için hak düşürücü ve zaman aşımı sürelerinin geçtiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bir kısım davalılar ..., ..., ... ve ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri davalıların önceki yıllara ait görevleri nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasının yerinde olmadığını, görevi bıraktıklarında kooperatifin defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduğunu, eski yöneticiler hakkında değil, kooperatif denetçilerinin temsil edeceği göz önünde bulundurularak eldeki sorumluluk davasının müvekkilleri yöneticiler yönünden dava şartının yerine getirilmediğini, davalı yüklenici ve davalı eski yöneticiler hakkında açılan davanın tefriki gerektiğini, haksız ve usulüne uygun açılmayan davanın bir kısım müvekkilleri yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifin kurulduğunda mülk sahibi ... ile anlaşmaya varıldığını, kooperatife üye kaydı yapılırken ilanlarda kooperatifin vasıfları, buna ilişkin yapılacak işlemler ve ödeme planının belirtildiğini, kooperatif başkanlığını ilk günden itibaren ...'ın yaptığını, ana sözleşmeye göre üyelere dairelerin 72 ayda yapılıp teslim edileceğini, ödenen aidatlar ve paralar ile çoktan dairelerin yapılarak teslim edilmesinin gerektiğini, müvekkilinin kooperatifin yönetim kurulu üyesi olup, dava yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna dayandırılmak istendiğini, müvekkilinin ... tarihinde üyeliğe seçildiğini, üye olduktan sonra ... C.Başsavcılığına kooperatif başkanlığı vs aleyhine şikayet ve suç duyurusunda bulunduğunu, aynı şikayetlerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığına da yapıldığını, ...tarihinde de yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiğini, müvekkilinin görevini basiretli ve özenli davranarak gerekli işlemleri yerine getirdiğini, müvekkilinin görevinden sonra ermesinden itibaren iki yıllık zaman aşımından sonra açılan davayı kabul etmediklerini belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesini, müvekkilinin yönetici olduğu dönem, süre ve sorumlu olduğu kalemler ve miktarların açıklanması gerektiğini, müvekkilinin dava dilekçesinde belirtilen maddi vakıaların hiçbirinde sorumluluğunun bulunmadığını, yönetici olduğu dönemde de herhangi bir sorun bulunmadığını, genel kurulların yerine getirildiğini, müvekkilinin genel kurul kararı ile ibra edildiğini, davacıların katıldığı genel kurul kararlarının iptaline yönelik bir dava bulunmadığını, açılan davanın yasal düzenlemeden yoksun olduğunu, yasal bir dayanağının bulunmadığını belirterek haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonunda ... tarih ...esas ... karar sayılı işbölümü itirazının kabulüne dair kararla dosya mahkememize gönderilerek mahkememizin ... esasına kaydedilmiş, yargılamaya ... esas sayılı dosya üzerinden devam olunmuştur.
Mahkememiz dosyası ile birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dava dosyasında davacı ... vekilinin ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı kooperatif arasında ... tarihli inşaat yapım sözleşmesi imzalandığını, Antalya ili ... Mah. ... ada, ... parsel üzerinde ... bloktan oluşan ... konut inşaatının sözleşme gereğince yüklenici olarak yapılan ... Blokların ... tarihli kesin kabul tutanağı ile bitirildiğini, davalı kooperatifin genel kurul kararı ile taraflar arasındaki inşaat yapım sözleşmesini tek tarafı olarak fesh ettiğini, aradan geçen 4 yıla yakın bir zaman zarfı içerisinde kalan ...Blok inşaatlarını ilgili sözleşme gereği, müvekkilinin işi yapma konusundaki taleplerinin davalı kooperatif tarafından dikkate alınmadığını beyan ederek davanın kabulü ile, sözleşmenin 19. Maddesine göre dönmenin haksızlığının tespitine ve fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00.-TL dönme cezası, sözleşmenin 20. Maddesine göre şimdilik 10.000,00.-TL betonarma demiri alacağının ve yine 10.000,00.-TL alçı sıva alacağının, 1 nolu hakedişten 33 nolu hakedişe kadar her hakediş alacağı tarihinden itibaren her hak ediş alacağı için ayrı ayrı sözleşmenin 10. Maddesine göre işleyecek %10 gecikme faizinden, şimdilik 10.000,00.-TL, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle sözleşmenin 20. Maddesi gereğince ticari zarar olarak 5.000,00.-TL olmak üzere toplam 45.000,00.-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dosyada davalı kooperatif vekilinin ibraz etttiği cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dilekçesinde belirtiği gibi yapılan işlem ile ilgili ... tarihli kesin kabul tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağı göre davacının alacaklarının ödendiğini, ... tarihli kooperatif genel kurul kararı ile kooperatif inşaatlarından doğan zararın tazmini için yöneticilere ve davacı yükleniciye dava açıldığını, bu davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasında kayıtlı olduğunu ve yargılamasının halen devam ettiğini, davacının sözleşmeye dayalı haklarının zamanaşımına uğradığını, davacının kooperatif üyesi ve kooperatif yönetimi ile birlikte hareket ederek kooperatiften çıkar sağladığını, sözleşmenin süresinin olmadığını, noter onaylı olmadığını bu nitelikleri ile sözleşmenin geçersiz bir sözleşme olduğunu, bu nedenle geçerli olmayan bu sözleşme ile davacının istemde bulunamayacağını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sonunda ... tarih ... esas ...sayılı birleştirme kararı ile her iki dosya arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğundan birleştirilmelerine karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve her iki dosya birleştirelerek yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, dava konusu taşınmaza ait tapu kaydı getirtilmiş, Antalya ... Asliye hukuk Mahkemesi'nin ... ve ... Esas sayılı dosyaları getirtilerek incelenmiş, ... Belediyesi'nden dava konusu inşaatta yapılan işlemlere ilişkin tüm tutanak ve kayıtlar getirtilmiş, taraf vekillerince dava konusu inşaata ilişkin tüm projeler, iş teslim tutanakları, kooperatife ait genel kurul tutanakları, faaliyet raporları, kooperatif kayıtları, metraj, hak ediş ve ödeme belgeleri, aplikasyon belgeleri, projeye aykırı yapılarla ilgili yıkım kararı ve tutanaklar, ... tarihli kesin kabul ve kesin hesap tutanağı, harcama belgeleri, ekspertiz raporu, hesap tetkik komisyon raporu, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, eser sözleşmesi, beton deney raporları, kooperatif defter ve kayıtları ibraz edilmiş, davacı kooperatif vekili tarafından dava açılmasına ilişkin genel kurul kararı ve denetçilerden alınmış vekaletname ibraz edilmiş, mahallinde mali müşavir, mimar, hukukçu, makine mühendisi, elektrik mühendisi ve inşaat mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetle birlikte keşif yapılarak rapor ve itiraz üzerine ek raporlar alınmış, taraf vekillerinin itirazları, eksik belgeleri ibraz etmeleri ve raporların hüküm vermeye yeterli olmaması nedeniyle talimatla İstanbul ve Ankara nöbetçi asliye ticaret mahkemelerinden akademisyenlerden oluşan bilirkişi heyetlerinden rapor ve ek raporlar aldırılmıştır.
Mahallinde yapılan keşif sonucu bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen .. tarihli raporda sonuç olarak; Antalya merkez Alan mahallesi, ...Ada, ... parselde taraflar arasındaki yazılı sözleşme gereği yapılan inşaat imalatlarının, inşaat yıkım sözleşmesine bayındırlık şartnameleri ve eklerine uygun olarak yapıldığı, eksikli ve hatalı imalat olmadığı hüküm altına alınarak yapılan imalatların ibra edilmiş olduğu, kooperatif genel kurullarına yönetim kurulu üyelerinin ibrasının geçerli olup olmadığının araştırılması gerektiği, yöneticilerden ...'ın ... ile ... arasında görev yaptığı buna göre zaman aşımı süresinin dolmadığını, ...'ın ... ile ... arasında görev yaptığı buna göre sorumluluğu açısından zaman aşımı süresinin davacının sorumluları ve zararı öğrendiği tarihe göre belirlenmesi gerektiği, ...'ın ... ile ... tarihleri arasında görev yaptığı, buna göre sorumluluğu açısından zaman aşımı süresinin dolmuş olduğu, ...'ın ... ile ... arasında görev yaptığı, ...'ın ... ile ... arasında görev yaptığı, bunlar yönünden zaman aşımı süresinin dolmadığı, ...'nun ... ile ... tarihleri arasında görev yaptığı, sorumluluğu açısından zaman aşımı süresinin davacının sorumluları ve zararı öğrendiği tarihe göre belirlenmesi gerektiği; kesin kabul tutanağı ile kooperatifin açık ayıpların tazminin talep etme hakkının ortadan kalktığı, gizli ayıplardan doğan sorumluluğun ise zaman aşımı süresinde devam ettiği, yüklenici ...'ın yaptığı işler karşılığında iş veren kooperatife 2.926.347,46.-TL tutarında fatura düzenlediği, buna istinaden kooperatifin 87,51.-TL tutarında borcunun kaldığı; E ve F bloklarda tasdikli proje dışında yapılmış olan teras kat ve normal daireye dönüştürülen tesisat katlarının belediye encümen kararına uygun olarak yıkılmış olduğu, F bloktaki eksik ve açık ayıplı olan kusurlu imalatların dava tarihi itibariyle ve serbest piyasa rayiçleri ile toplam tutarının 12.000,00.-TL olduğu, D bloktaki tümü arsa sahibine ait dairelerdeki eksik ve açık ayıplı olan kusurlu imalatların serbest piyasa rayiçleriyle 22.500,00.-TL olduğu proje dışı yapılmış olan fazla inşaat nedeniyle kooperatifin ekstra 167.500,00.-TL fazla harcama yapmış olduğu, proje dışı yapılmış ve yıkılmış olan teras kat inşaatı nedeniyle kooperatifin ekstra 95.000,00.-TL harcama yaptığı, proje dışı mesken olarak yapılmış, daha sonra yıkılmış olan tesisat katı nedeniyle kooperatifin ekstra 159.533,00.-TL fazla harcama yapmış olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora yönelik itirazları üzerine aynı bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, E ve F bloklarda proje harici olarak büyük yapılan alanların imalat bedelleri toplamının 167.500,00.-TL olduğu, bu blokların davacı kooperatif üyeleri tarafından kullanılmakta olmaları nedeniyle kooperatifin zarara uğramadığı bu nedenle davalıların sorumluluğunda bulunmadığı, projeye aykırı olarak yapılan iki adet çatı katı ile tesisat katlarının yıkılması nedeniyle ortaya çıkan toplam zararın 254.533,00.-TL olduğu, bu zarardan yapıların mimarı ve teknik uygulama sorumlusu ve arsa sahibine olan ...'in sorumlu olduğu, davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, kooperatif ile yüklenici arasında düzenlenen kesin kabulde işin şartnameye uygun olarak kabulünün yapılmış olduğu, ancak keşif sırasında bazı eksik ve ayıplı imalatların görüldüğü, fakat bunların açık ayıp niteliğinde olduğu, bu konuda davacı yükleniciye gönderilmiş bir ihtar bulunmadığı, bu nedenle yüklenicinin sorumlu tutulamayacağı, fakat sorumlu olduğu kabul edildiği takdirde eksikli ve ayıplı iş bedelinin 34.500,00.-TL tutarında olduğu; yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin bitmesinden itibaren 5 yıllık zaman aşımı ile ilgili olarak ... , ... ve ...'ın zaman aşımı süresinin dolmadığı, ... ve ... yönünden zarar ve sorumluların öğrenilme tarihine göre değerlendirme yapılması gerektiği, ... yönünden ise zaman aşımı süresi dolduğu, ibranın geçerli olup olmadığının takdirinin mahkemede olduğu, yüklenicinin KDV uygulaması ile ilgili bir hatasının olmadığı, hak edişler ve ödeme belgelerine göre 87,51.-TL bakiye alacağının bulunduğu, hafriyatla ilgili itiraz yönünden dosyada belge bulunmadığından hak ediş değerlendirilmesinin yapılamadığı, taşıyıcı sistemin değiştirilerek yapıldığı, bu nedenle güçlendirme gerektiği, bunun da maliyetinin proje çıkartılarak hesaplanması gerektiği belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin yönetim kurulunun iddiasıyla ilgili değerlendirme yapılmadığı itirazı nedeniyle dosya, heyetteki hukukçu bilirkişi değiştirilerek yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; kooperatif genel kurullarında yönetim kurulunun ibrasına dair alınan kararların ibraya konu işlemlerin açık ve net bir biçimde ortaya konularak görüşülmediği için hukuken geçerli olmadığı, kooperatif yönetim kurulu tarafından yüklenicinden kesin kabul tutanağı ile inşaatın teslim alınması nedeniyle yüklenicinin açık ayıplardan sorumlu tutulamayacağı, sadece gizli ayıplardan sorumlu tutulabileceği, kök rapordaki ayıpların açık ayıp olduğu tespiti nedeniyle kesin kabul tutanağı gereği yüklenicinin ayıba karşı tekeffül sorumluluğunun oluşmadığı belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine aynı heyet tarafından düzenlenen ... tarihli ek raporda sonuç olarak, genel kurullunda ibraya konu işlemlere ilişkin açık ve net bir bilgilendirme yapılmadığı için ibraların hukuken yok hükmünde olduğu, hafriyat işlerine ilişkin olarak ise, dosyaya ibraz edilen zemin deney raporunun belediye ve jeoloji mühendisleri odasınca onaylanmış olduğu, bu nedenle hak edişlere esas alınan pozların doğru alınmış olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine talimatla ... Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan hukukçu, elektrik mühendisi, inşaat mühendisi, makine mühendisi ve mali müşavirden oluşan bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, dosya kapsamı, önceki rapor ve ek raporlara istinaden kazı ve hafriyat işlerine ilişkin olarak zeminin üstte toprak, altta ise az-orta sert kaya özelliğinde olduğunu, çok sert kaya olarak kabul edilmesinin yanlış olduğunu, buna göre ödemelerin hangi pozdan yapıldığının görülmesi gerektiğini, fakat buna ilişkin hak ediş raporlarının dosyada olmadığını, bu imalata ilişkin fazla ödeme yapılması halinde açık ayıp niteliğinde olduğu, yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğu bakımından zarar niteliğinde olduğunu, yüklenicinin sorumlu tutulamayacağını, inşaatın kesin kabul tutanağı ile kabul edildiğini, bu nedenle davacı taleplerinin reddi gerektiğini, ibranın geçerli olabilmesi için ibraya konu işlerin açık bir şekilde ortaya konulması gerektiğini, davalı yönetim kurulu üyelerinden ...'ın ... tarihinde üyelikten ayrıldığını, bu nedenle 5 yıllık zaman aşımı süresinin ... dava tarihi itibariyle dolmuş olduğunu, diğerleri açısından zaman aşımı süresinin dolmadığını belirtmişlerdir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine dosyayı yeniden talimatla rapor veren bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; zeminle ilgili kazı hafriyat işlerine yönelik itirazlar açısından kazının yapıldığı bölgenin zemin etüt raporlarına ihtiyaç olduğunu, binaların altında bulunan zemin ile arada sınırlı bir mesafe bulunan fosseptik çukur kazısının yapıldığı alanın sert kaya olması ihtimalinin düşük olduğunu belirtmişlerdir.
Taraf vekillerinin üzerine dosya talimatla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, kooperatif hukukçusu, inşaat mühendisi, elektrik mühendisi, mali müşavir ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda sonuç olarak, kooperatif yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin zaman aşımı süresinin 1163 sayılı yasanın 98. Maddesi uyarlamasıyla TTK'nın 309. Maddesine tabii olduğunu, buna göre zaman aşımı süresinin zararın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halükarda 5 yıllık süreye tabii olduğunu, yüklenici açısından ise ayıba karşı tekeffülden doğan sorumluluğun 5 yıllık süreye tabi olduğu, ... kesin kabul tarihi itibariyle davanın zaman aşımına uğramadığını, teknik olarak yapılan incelemede ise, projeye aykırılıkların giderilmiş olduğu, güçlendirme projesi hazırlanması gerektiği, F bloktaki eksik ve açık ayıplı olan imalatların piyasa rayiç bedelinin 12.000,00.-TL, D bloktaki eksik ve açık ayıplı imalatların toplam bedelinin 22.500,00.-TL olduğu, proje dışı yapılmış olan fazla inşaat nedeniyle kooperatifin fazladan 167.500,00.-TL harcama yapmış olduğu, proje dışı yapılıp yıkılan teras katın inşaatı nedeniyle kooperatifin 95.000,00.-TL fazla harcama yapmış olduğu, proje dışı mesken olarak yapılıp yıkılan inşaat nedeniyle kooperatifin 159.533,00.-TL fazla harcama yapmış olduğunun keşif sonucu düzenlenen raporla tespit edildiğini belirtmişlerdir.
Taraf vekillerinin itirazı üzerine dosya yeniden rapor veren bilirkişi heyetine talimat yoluyla tevdi edilmiş, ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak, projeye aykırı imalatlardan teknik uygulama sorumlusu mimar, arsa sahibi ve müteahhit olan ...'in sorumlu olduğunu, davalıların bir sorumluluğunun bulunmadığını, E ve F bloklarda proje harici olarak büyük yapılan alanların imalat bedelleri toplamının 167.500,00.-TL olduğunu, fakat %50 paylaşım oranına göre kooperatifin herhangi bir zararının olmadığını, bu nedenle davalılarında sorumluluğunun bulunmadığını, imalatların ... tarihli kesin kabul tutanağı ile teslim alınıp karşılıklı ibralaşıldığı, bu nedenle açık ayıplardan yüklenicinin sorumluluğunun olmadığını, inşaatın ... tarihinde teslim alındığını, belediyenin yıkım işleminin ... tarihinde gerçekleştiğini, teslimden itibaren yapılarda fiziki yapısal değişikliğe uğradıklarını, yıkımla birlikte eski yapıların yok olup, yeni yapılar ortaya çıktığını, bu sırada yapıların bir çok dış etkenler nedeni ile hasara uğradığını, bu nedenle de yüklenicinin sorumluluğunun yıkım tarihinde sona erdiğini, tarafların karşılıklı dava açarak akdin zımnen feshi konusunda iade uyuşmasına vardıkları, akdin feshi konusunda tarafların iradeleri birleştiğinden davacının kusurlu bir feshinden bahsedilemeyeceğini belirtmişlerdir.
Taraf vekilleri her ne kadar bu ek rapora da itiraz ederek raporların hüküm vermeye yeterli olmadığını ileri sürmüşler ise de, karar tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümleri ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından oluşturulan bilirkişi listesinde hukukçu bilirkişi bulunmayıp, hukuksal değerlendirmeleri heyetçe mahkemenin değerlendirecek olması, teknik konularda ve hesaplamalarda ise alınan raporların tamamı birbirine uyumlu olduğundan yeniden rapor alınmamıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı tarafça zaman aşımı itirazında bulunulmuş ise de, Borçlar Kanunun 126. Maddesi gereğince eser sözleşmesinden kaynaklanan davalarda zaman aşımı süresi 5 yıl olup, kesin kabul tarihi olan ... den itibaren dava tarihi olan ... tarihine kadar 5 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından ... tarihli ara kararla zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davacı kooperatif vekili tarafından yargılama sırasında eski kooperatif yöneticileri aleyhine sorumluluk davası açılmasına ilişkin ... tarihli genel kurul kararı ibraz edilerek denetçilerden alınmış vekaletname sunularak dava şartına ilişkin eksiklik ikmal edilmiştir.
Davacı kooperatif tarafından davalı yüklenici ve kooperatif eski yöneticileri aleyhine mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında açılan asıl dava yüklenicinin projeye aykırı imalat yapması, niteliksiz malzeme ve işçilik kullanması, sözleşmeye aykırı davranması ve hak edişlerde hile yaparak kooperatifi zarara uğratması, davalı eski yöneticilerin ise yapılan işlemlere onay vererek görevi ihmal suretiyle zarara sebebiyet verdiklerinden bahisle açılmış tazminat davası bu dosya ile birleşen Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan dava ise yüklenici ... tarafından davalı kooperatif aleyhine açılmış haksız fesih nedeniyle sözleşmeden dönme cezası, ticari zarar, hak edişlerdeki ödemenin gecikmesi nedeniyle gecikme faizi, hak edişlere dahil edilmeyen betonarme demiri, alçı sıva alacaklarının tahsili davasıdır.
Davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ın davacı kooperatifin eski yönetim kurulu başkanı ve üyeleri oldukları, davacı kooperatif ile davalı ve birleşen davacı ... arasında inşaat sözleşmesi imzalandığı, imzalanan eser sözlemesi sonrasında yüklenici tarafından D, E, F bloklardaki inşaatın tamamlanarak ... tarihli kesin hak ediş ve kesin kabul tutanağı ile kooperatife teslim edildiği, kooperatif tarafından bedelinin ödendiği, karşılıklı ibralaştıkları tartışmasızdır. Bu tarihten itibaren asıl davanın açıldığı ... tarihine kadar herhangi bir inşaat yapılmadığı gibi yüklenici tarafından çekilmiş herhangi bir ihtar veya talepte bulunmadığı gözetildiğinden sözleşmenin taraflarca karşılıklı olarak anlaşma yoluyla sonlandırıldığı sabittir. Bu nedenle birleşen dosya davacısı yüklenici tarafından haksız feshe dayalı olarak herhangi bir kar kaybı veya benzeri zarar talep edilemez, yine yapılan imalatlar yönünden de taraflar karşılıklı olarak herhangi bir ihtirazı kayıt koymadan kesin kabul tutanağını imzalanmış olmakla herhangi bir hak ediş veya imalat bedeli de talep edilemez. Bu nedenlerle birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Asıl dava yönünden de davacı kooperatif tarafından eski yöneticiler hakkında dava açılmasına ilişkin ... tarihli genel kurul kararı ve denetçilerden alınmış vekaletname ibraz edilmiş olmakla, dava şartı eksikliği yargılama sırasında tamamlanmıştır. Davalılar süresinde zaman aşımı itirazında bulunmuş olup, dava da TTK 340. Madde uyarlamasıyla TTK 309/4 madde gereğince haksız eylem ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl içinde, her halükarda haksız eylemden itibaren 5 yıl içinde sorumluluk davası açılması gerekmekte olup, davalı yöneticilerden ... ın yöneticilik görevinin sona erdiği ... tarihinden itibaren 5 yıl içinde dava açılmamış olmakla bu davalı yönünden dava zaman aşımına uğramıştır. Diğer davalı yönetim kurulu üyeleri açısından ise kooperatif tarafından zarar sorumluların öğrenildiği tarihten itibaren zaman aşımı süresi dolmamış olmakla bu davalılar yönünden dava zaman aşımına uğramamıştır. Yüklenici tarafından projeye aykırı bir kısım imalatlar yapıldığı ve bu imalatlarında Belediye tarafından ... tarihinde yıkıldığı ve bu nedenle kooperatifin zarara uğradığı sabit ise de, birbirine uyumlu bilirkişi raporlarında da açıkça belirtildiği gibi projeye aykırılıklardan arsa sahibi ve fenni mesul mimar ve proje sorumlusu olan ... sorumlu olup, gerek yüklenici gerekse eski yöneticilerin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından kooperatif tarafından talep edilemeyecektir. Davacı kooperatif tarafından bilirkişi raporlarına itiraz edilmiş ise de, hafriyat ve kazı çalışmalarına yönelik hak edişler bakımından dosyaya ibraz edilen zemin deney raporları belediye ve jeoloji mühendisleri odası tarafından onaylanmış olmakla hak ediş pozları onaylanan raporlara uygun olup, herhangi bir eksik veya ayıptan söz edilemez. Yine birbirine uyumlu bilirkişi raporlarına göre inşaatta proje harici büyültmeler yapılmış ise de, bunların tamamı kooperatife ait olup, kooperatifin herhangi bir zararından söz edilemeyeceğinden buna yönelik bir talepte de bulunamayacaktır. Bilirkişi raporlarında birbirine uyumlu olarak açıkça belirtildiği gibi inşaatta bir kısım ayıplar tespit edilmiş ise de, tamamı açık ayıp niteliğinde olup, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli kesin kabul tutanağı göz önüne alındığında kooperatif tarafından davalı yükleniciden herhangi bir bedel talep edilemez. Bu nedenlerle kooperatifin herhangi bir zarara uğramadığı fazladan yapılan 167.500,00.-TL imalat bedeli nedeniyle hem yüklenicinin hem de eski yöneticilerin herhangi bir sorumluluğu yoktur. Yine projeye aykırı yapılan ve belediye tarafından yıkılan imalatların toplam bedeli olan (95.000,00 +159.533,00) 254.533,00.-TL zarardan da arsa sahibi ve proje sorumlusu fenni mesul mimar ... sorumlu olmakla bu bedelden de gerek yüklenici gerek eski yöneticilerin herhangi bir sorumluluğu yoktur. Fakat açık ayıp niteliğinde olup, davalı yükleniciden talep edilemeyecek olsa da F bloktaki açık ayıplı imalat bedeli olan 12.000,00.-TL den ve D bloktaki açık ayıp imalat bedeli olan 22.500,00.-TL den imalatlar açıkça ayıplı olmasına rağmen gerekli muayene ve kontrolü yapıp, herhangi bir önlem ve tedbir almadan, düzeltme de yaptırmadan kesin kabul yaparak kooperatifi zarara uğratmış olan yönetim kurulu üyeleri sorumlu olmakla toplam zarar tutarı olan 34.500,00.-TL nin faizi ile birlikte adı geçen davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A-Asıl dava yönünden;
1-Davalı ... yönünden davanın zaman aşımı nedeniyle REDDİNE;
Davalılardan ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 29.950,00.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a VERİLMESİNE,
2-Davalı ... yönünden davanın ESASTAN REDDİNE;
Davalılardan ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 29.950,00.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a VERİLMESİNE,
3-Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; 34.500,00.-TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE;
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE;
Alınması gerekli 2.356,69.-TL harcın, peşin olarak alınan 5.400,00.-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 3.043,31.-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Davacı tarafça bir kısım davalılar yönünden yapılan dava ilk masrafı 36,70.-TL, tebligat gideri 294,00.-TL, müzekkere gideri 14,40.-TL, bilirkişi ücreti 14.400,00.-TL, talimat gideri 442,20.-TL, keşif yolluğu gideri 57,30.-TL olmak üzere toplam 15.244,60.-TL yargılama giderlerinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 1.314,80.-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 2.356,69.-TL olmak üzere toplam 3.671,49.-TL'nin davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 4.140,00.-TL vekâlet ücretinin davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ndan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 27.880,00.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'na VERİLMESİNE,
B-Birleşen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya yönünden davanın REDDİNE;
Alınması gerekli 35,90.-TL harcın, peşin olarak alınan 607,50.-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 571,60.-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde birleşen dosya davacısı ...'a İADESİNE,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 5.300,00.-TL vekâlet ücretinin davalı - birleşen dosya davacısı ...'dan alınarak davacı - birleşen dosya davalısı kooeperatife VERİLMESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.04/04/2018
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)