T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/412 Esas
KARAR NO: 2018/828
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 27/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında önce davalıya ait mecurun yıllık 20.000 Euro bedel ile müvekkili tarafından kiralanması konusunda ... tarihli, daha sonrada otelin ilk yılı olması sebebi ile müşteresinin az olacağı düşünülerek ... tarihinden geçerli olmak üzere yıllık (12.000 YTL +2.160,00.-TL) KDV dahil 14.160,00.-TL bedel ile mecuru kiraladığını, müvekkilinin ... başlangıç tarihli ilk sözleşme gereğince davalıya yaptığı ödemenin aynı mecur için 2.yıl yapılacak kira bedeli ödeme- sinden mahsubunun da bu sözleşmenin imzalanması sırasında kararlaştırıldığını ancak davalı şirketin müvekkili şirket çalışanlarını mecurun bulunduğu otele almadığını, mecurda bulunan mallarını almak isteyen müvekkilini de mecura sokmadığını, bu durumun .... asliye hukuk mahkemesinin ...d.iş sayılı ve ...tarihli tutanak ile tespit edildiğini bu tutanakta mecurun boş olduğunun tespit edildiğini ayrıca davalı şirket yetkilisi ...'ın mecurun bulunduğu otelin depolarında müvekkiline ait her hangi bir mal olmadığını bildirdiğini, ancak aynı gün saat 15:00 de depoda muhafaza ettikleri malları müvekkiline teslim ettiklerini bundan sonra müvekkilinin davalıdan fazladan yaptığı ödemeyi iade etmesini istediğini davalının ise böyle bir iadeye yanaşmayarak düzen- lediği ... tarihli kira farkı faturasını dayanak göstermek suretiyle icra takibine giriştiğini böylece müvekkilinin fazladan ödediği 31.123,35.-TL yi ödememe yolunu tercih ettiğini, yine müvek- kiline ait malları otelin erzak deposunda muhafaza ederek değer kaybına uğramasına sebep olduğunu müvekkilinin 2005 yılında zarar ettiğini şayet mecur müvekkilinin kullanımına bırakılsa idi kar edeceğini belirterek haksız eylemin gerçekleştirildiği ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile mecuru kullanamamaktan kaynaklanan zararı için 60.000,00.-TL manevi zararı için 40.000,00.-TL nin tahsilini talep etmiş bilahare ön inceleme duruşmasında bedelsiz kalan 31.350,12.- TL lik kira farkı alacağının ve depoda kötü şartlarda muhafaza edilen eşyaların zarar görmesinden dolayı 85.000.-USD tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını da yatırmıştır.
Davalı cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasındaki geçerli sözleşmenin ... tarihli sözleşme olduğunu, davacının mecuru teşhir salonu olarak kullandığını, bu mecurdaki işyerinin da- vacı tarafından ... tarihinde kapanışının verildiğini belirterek davanın reddine karar verilme- sini talep etmiştir.
Taraflara arasındaki iptal edildiği belirtilen ... tarihli kira sözleşmesi incelendiğine kira bedelinin 20.000.-Euro+KDV olarak belirlendiği 10.000.-Euro sunun peşin olarak ödeneceği kalanın ... tarihinde ödeneceğinin belirtildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki kira sözleşmenin feshi ile ilgili .... asliye hukuk mahkemesinin ...esas sayılı gerekçeli kararı incelendiğinde davalı vekilinin cevap dilekçesinde mecurun ... tarihinde 12 ay için kiralandığı sözleşmenin ... tarihinde sona erdiği son 8 aylık kira bedelinin davacı tarafından ödenmeden mecurun ... tarihinde boşaltıldığını belirttiği, davacı şirket tanığının kendilerini davalının ... tarihinden itibaren içeri almadığını belirttiği; Yargıtay bozması üzerine .... asliye hukuk mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamına göre davacının davalıya ait mecurda ... ile ... tarihleri arasında kiracı olduğunun tespiti ile sözleşmenin devamına karar verildiği görülmüştür.
Taraflar arasında düzenlenen ...tarihli tutanağa göre 14 ayrı malzeme çeşidinin ve 170 parça deri konfeksiyon ürününün davacı şirkete teslim edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça müvekkilinin ... tarihinde 10.000 USD ödeme yaptığına ilişkin tah- silat makbuzu ... tarihinde 10.000 USD ödeme yaptığına ilişkin tahsilat makbuzu, ... tarihinde 10.000 USD ödeme yaptığına ilişkin tahsilat makbuzu, davalı tarafınca düzenlenen toplam 2.665,14.-TL lik fatura örneğini dosyaya sunmuştur.
Mahkememizce davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış davacının 2003- 2004 ve 2005 yılına ait defterlerinin usulüne uygun tutulduğu davacının 2005 yılında 193.561,16.-TL zarar ettiği, bu zararın ... tarihinde sona eren kiracılık ilişkisinden kaynaklanmadığı, davacı şirketin fazla ödemeden dolayı 31.123,35.-TL davalı şirketten alacaklı olduğu, davalı tarafça yapılan itiraz üzerine 2. yılın ÜFE artış oranları ve davacı şirketin defterlerinde yapılan ödemelerden alınması gereken kira bedeli ve gider faturaları mahsup edildikten sonra davacı şirketin fazla ödemeden dolayı davalı şirketten bakiye 28.535,24.-TL alacağı olacağının belirtildiği görülmüştür. Yine zarar gördüğü iddia edilen 170 parça malzemenin alış-satış ve kar marjı gözetilmek suretiyle değer kaybının kesin- tinin mümkün olup olmadığı yönünden rapor alınmış alınan raporda malzemelerin bizatihi gözlen- memesi davacının defterlerine net bir alış fiyatının mümkün olmaması sebebiyle bu miktarın belirle- nemeyeceği bildirilmiştir.
Dinlenen davacı tanıklarından ilki, mağazanın bulunduğu otele 2004 yılı temmuz ayında gittiğinde kendisinin otel çalışanları tarafından otele alınmadığını, bir diğer davacı tanığı da temmuz ayı içinde otele alınmadığını belirtmiş, davalı tanığı taraflar arasındaki sözleşmenin 2004 yılının mayıs ayında sona erecek olması sebebi ile yeni dönem için belirlenecek kira bedeli hususunda anlaş- mazlık çıkınca davacıdan mecuru tahliye etmesinin istendiğini; diğer davalı tanığı, stopaj vergisini az ödemek için aylık kira bedelinin 1.000 TL olarak düzenlendiğini gerçekte ise yıllık kira bedelinin 20.000 euro olduğunu; bir diğer tanık ... tarihli davacıya ait malzemenin davalı tarafından teslimine ilişkin tutanaktaki imzanın kendisine ait olduğunu bu teslim sırasında malların zarar görüp görmediğini kontrol ettiğini mağaza için sipariş edilen malların satıcı firma tarafından mağazaya teslim edilmesi gerektiğini ve güvenlikten içeri alınmaması gibi bir durumun söz konusu olmaya- cağını belirttiği; yine bir diğer davacı tanığı, davacının bir yıl kadar mecurda kiracı olarak kaldığını beyan etmiştir.
Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan hususlardan birisi, mecurun davacı tarafından boşaltıldığı tarihin ... mü yoksa ... mü olduğu hususundadır. Davalının mecuru ... tarihinde boşaltıldığını iddia ettiği görülmüş ise de Asliye Hukuk mahkemesindeki duruşma sırasında boşaltma tarihini ...olarak belirtiği anlaşıldığından mahkememiz mecurun ...tarihinde boşaltıldığını kabul etmek gerektiği kanaatine varmıştır.
Mahkememizce davacı tarafından yaptırılan delil tespitine ilişkin ....Asliye Hukuk mahkemesi dosyası ve kira tespiti ile ilgili 6.Asliye hukuk mahkemesi dosyaları dosya arasına getirilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Davacı özet olarak dava konusu mecuru kullana- mamaktan kaynaklanan zararı için 60.000,00.-TL, manevi zararı için 40.000,00.-TL, bedelsiz kalan kira bedeli ödemesi için 31.350,12.-TL lik kira farkı alacağı ve depoda kötü şartlarda muhafaza edilen eşyaların zarar görmesinden dolayı 85.000 USD lik tazminatın tahsiline karar verilmesini istemek- tedir.
Mecurun 2. yıl için kısmen kullanılamamasından dolayı davacının ne kadar zarara uğradığı dolayısı ile davalının ne miktarda sorumlu olacağı bir diğer uyuşmazlık konusudur. Mahkememizce davacının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bu konuda alınan bilirkişi raporunda davacının mecurun kullanılmadığı dönem 2004 yılı itibarıyla “ 2004 yılında net karını önceki kira ilişkisinin devam ettiği döneme göre oldukça yüksek tutarda arttırdığı” 2005 yılında ise 193.561,16.-TL zarar ettiği belirtilmektedir. Yani davacı ... tarihleri arası dönemi de kapsayan dönemde kar etmiş, ... dönemini kapsayan 2005 yılında ise belirtilen miktarda zarar etmiştir. Tespit edilemeyen ise bu zarar veya kullanılmadığı için elde edilemeyen kar ile dava konusu mecurdan davacının faydalanmasının engellenmesi arasındaki illiyet bağıdır. Bir ticari işletmenin karlılığı, dönemsel olarak ülkenin ve müşteri kitlesinin ekonomik koşulları ve de işletmenin o dönem verimli çalışması ile ilgili olup salt mecurun kullanılamamasının meydana getirebileceği zararın tespiti imkansızdır. Ancak davacının mecuru kullanamaması zarar miktarına etkisi tam olarak tespit edilemese de hiç bir etkisinin olmadığı da ileri sürülemez. Bu durumda davacının mecuru kullanamadığı dönem ve bu mecur yerine yeni bir mecur kiralayabileceği zaman ile bu eşyaların nakli masrafları dikkate alınarak hakimce belirlenmelidir. Borçlar kanununun 50/2 ve 114/2 maddesi gözetilerek hakimce olayın özellikleri hayatın olağan akışı dikkate alınmak suretiyle belirlenmelidir. Mahkememiz kanunun bu hükmünü uygulamak suretiyle davacının mecuru ... ile ... tarihleri arasında kullanamamasından eşyalarının kendisine iade edildiği ...tarihi ile yeni bir mecur kiralayabileceği makul kabil edilmesi gereken iki aylık süre ve eşyaların yeni mecura nakliyesi için yapılacak masraf gözetildiğinden uğradığı zarar miktarının 10.000,00.-TL olarak takdir edilmesini hayatın olağan akışına uygun bulmuştur. Bu paranın da kira dönemi sonunda istenebileceği kanaatine varılmıştır.
Manevi tazminat kişilik haklarının zarar görmesi sebebi ile istenebilecek bir tazminat olup somut olayda davacı şirketin sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanan sebeplerle kişilik haklarına bir zarar geldiği ileri sürülemeyeceğinden davacının manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Gerek davalı tarafça otel hizmetleri sebebi ile kesilen faturalar gerek davacının uyuşmazlık konusu olmayan ödemeleri dikkate alındığında bilirkişi tarafından belirlenen ve hükme esas alınan rapora göre davacının bedelsiz kalan, fazla ödemeden kaynaklanan 28.535,24.-TL alacağı olduğu kanaatine varıldığından bu alacak için ayrıca ...tarihinde ıslah harcı yatırıldığı gözetilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacının mecurda satışa arz edilen 170 parça deri eşyanın uygunsuz koşullarda muhafaza edilmesinden dolayı gerçekte yapılabilecek satış bedelinden daha düşük bir bedel ile satılması sebebi ile zarara uğradığı iddiasında ise de bu iddiasını bu malları teslim aldıktan sonra mallar üzerinde bir tespit yaptırmamış oluşu böylece zarar miktarının tespit edilmemiş oluşu alınan bilirkişi raporuna göre alış ve satış bedelleri üzerinden de zarar miktarının tespit edilememesi karşısında ispatlanamadığı kanaatine varıldığından davanın bu yönden reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın kısmen kabulü ile, davacının mecuru kullanamamaktan kaynaklanan zararına karşılık takdiren 10.000,00.-TL tazminatın kira döneminin sonu olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davacıdan alınıp davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacının bedelsiz kalan fazla ödediği 28.534,24.-TL kira bedelinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Fazlaya dair talebin reddine,
Davacının manevi tazminat talebi ile satış ürünlerinin zarara uğramasından kaynak- landığını iddia ettiği zararı için talep ettiği tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine,
Kabul edilen miktar üzerinden alınması gerekli 2.632,27.-TL harcın, peşin olarak alınan 1.485 tl ve tamamlama yolu ile alınan 2.728,65-TL harcın mahsubu ile kalan 1.581,38 tl nin manevi tazminat talebi için olan 35,90 tl sinin mahsubu ile kalan 1.545,48-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 20,30-TL, tebligat gideri 278,00-TL, müzekkere gideri 54,00.-TL, bilirkişi ücreti 710,00.-TL, olmak üzere toplam 1.062,30.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranları gözetilerek 167,94.-TL si ile mahkememizde peşin olarak alınan ve yukarıdaki hesaplamada belirtilen 2.632,27.-TL harç gideri olmak üzere toplam 2.800,21.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca belirlenen nispi 4.588,62.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca belirlenen nispi 18.256,74-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
Manevi tazminat talebinde red edilen miktar dikkate alınarak 2.180,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 27/12/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır