T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/501 Esas
KARAR NO: 2018/780
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 12/06/2015
KARAR TARİHİ: 10/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında ... ile ... tarihleri arasında geçerli olacak şekilde otel malzemele- rinin temizlik ve tedariki konusunda satış ve hizmet sözleşmesi yaptıklarını, müvekkilinin ile- ride gerçekleşecek satın almalara karşı baştan davalıya bir adet 50 kg'lık çamaşır makinesi bir adette 40 kg lık çamaşır kurutma makinası verdiğini, ayrıca üzerine aldığı edimleri sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiği halde davalının taahhüt ettiği malzemeyi satın almadığı bunun yerine bir başka firmadan mal aldığı sözleşmenin 5. Mad.ne göre sözleşmeye uyulmaması halinde promosyon karşılığı 10.000 euronun davalı tarafından ödenmesi gerektiği ayrıca sözleşme süresince müvekkilinden satın alması gereken malların bedelini de müvekkiline ödemesi gerektiğini belirterek 10.000 euro promosyon bedelinin temerrüt tarihinden faiziyle sözleşmede kararlaştırılan geceleme sayıları üzerinden tespit edilecek menfi zararının 1000 TL sinin davalıdan ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle: Davacının aralarındaki sözleşme şartlarına uygun davranmadığı müvekkili şirket tarafından işletilen Side ve Alanya daki otellerin ihtiyaçlarını karşılamadığını bu oteller için gereken hizmeti vermediğini bu yüzden müvekkilinin araların- daki sözleşmeyi fesih ettiğini davacının promosyon olarak teslim ettiği çamaşır yıkama ve çamaşır kurutma makinalarının 2. El olduğunu bu yüzden çıkan arızalarının müvekkilinin tamir ettirdiğini ve tamir faturalarının düzenlendiğini, davalı tarafça alınması gereken sıvı sabun ve şampuan apar atlarını müvekkili tarafından alınmak zorunda kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde davacı tarafından davalının iş bu sözleşmenin şartlarına uyulmadığı tespit edildiği takdirde kendisine verilen promosyonların karşı- lığı olarak 10.000.-Euro ödeyeceğinin kararlaştırıldığı yine davacı tarafından davalıya ... tarihinde sözleşme şartlarına uyulmaması sebebi ile 10.000.-Euro promosyon bedelinin ödenmesinin talep edildiği ihtarname düzenlendiği görülmüştür.
Davalı tarafından ise dosyaya davacı dışındaki bir başka şirketten temin ettiği malzemeye ilişkin faturalar, davacının davalıya hitaben keşide ettiği ... tarihli ihtarname ve bu ihtarnameye karşılık düzenlenen ... tarihli ihtarname örneklerinin ve son olarak davalının bu ihtarnameye karşı düzenlediği ihtarname örneğinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce davalının promosyon konusu menkulleri teslim aldığının sözleşmeyle ve taraf beyanlarıyla sabit olması ve sözleşmenin de davalı tarafça fesih edildiğinin davalının kendi beyanıyla sabit olması üzerine usulüne uygun daha önceden yapılmış bir ihtar olmaksızın fesih edildiği anlaşıldığından mahkememizce davalının sözleşmenin 7. Maddesi gereğince belirlenen geceleme sayısı üzerinden zarar miktarının tespiti yoluna gidilmiş bu yönde davalıya ait iki ayrı otelin kapasite bilgileri üzerinden hesaplama yapılması istenmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davalının vergi dairesine beyan ettiği BA ve BS formları üzerinde yapılan incelemede davalı şirketin davacı şirketten sözleşme kapsamında veya başka bir ad altında fatura karşılığı bir mal satın aldığı ile ilgili kaydın olmadığı, buna göre davalı şirketin taahhüt ettiği temizlik ürünlerini almadığının anlaşıldığı davacının keşide ettiği ihtarnamede davalı şirkete teslim edilecek malların faturasının ... temizlik Ltd. Şti. tarafından kesileceğinin belirtildiği buna göre davalı şirketin BA ve BS formlarında bu şirket için toplam 38.576,00.-TL +KDV mukabilinde 2013 yılı 5-6-7-ve 9. Aylarında mal satın alındığının anlaşıldığı, Mart, Nisan, Ekim, Kasım, Aralık ve 2014 yılı ile 2015 yılının Ocak, Şubat, Mart aylarında ise her hangi bir mal satın alınmadığının tespit edildiğini, 2014 yılı Nisan ayından itibaren davalının bir başka firma ile çalıştığı, davalının, davacının satmayı taahhüt ettiği malları isteyerek temerrüte düşürdüğüne ilişkin bir kayıt sunmadığı ilk ih- tarın davacı tarafından ... tarihinde yapıldığı buna göre davalının satın alma taahhü- düne uymadığının tespit edildiğini kar oranları ortalaması %11 olarak değerlendirilmesi ge- rektiğini buna göre davacı şirketin ilk yıl için 200 geceleme üzerinden elde edeceği karın 8.498,12.-TL olacağı tespit edilmiştir.
Mahkememizce yukarıda belirtildiği üzere davalıya ait şirketleri gecelik konaklama sayılarının tespiti için yaptırılan araştırma sonunda elde edilen kayıtlar doğrultusunda ve yine davalı şirketin bildirdiği ve davacı tarafça itiraz edilmeyen müşteri kapasitesine ilişkin ka- yıtlar doğrultusunda alınan ek rapora göre dava konusu dönem için ödemesi gereken miktarın toplam TL karşılığının bilirkişinin hesaplama hatası gözetilerek resen yapılan ( bilirkişinin raporu esas alınmak suretiyle) hesaplamada ödenmesi gereken miktarın 64.433,06.-TL oldu- ğu bu miktardan davalının satın aldığı kısmın mahsup edildiğinde kalan satın alınması gereken miktarın TL karşılığının 25.857,06.-TL olacağı bunun üzerinden %11 net kar marjıyla hesaplama yapıldığında davacının bu alışverişten dolayı 2.844,27.-TL kar kaybına uğradığı anlaşılmıştır.
Davacı talep ettiği 1.000,00.-TL' yi rapor doğrultusunda 2.844,27.-TL ye çıkarmıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Tacirler arasında ihbarlar kural olarak TTK 18/3 maddesi gereğince noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgraf veya elektronik imzalı e-posta ile yapılması gerekir davalı buna uygun olarak sözleşme ilişkisini sona erdirmemiş ve davacıya taahhüt ettiği alımları yapmamıştır. Bu sebeple davacının bu sözleşmeden elde etmesi gereken ve davalının uymaması sebebi ile meydana gelen menfi zararı karşılamakla yükümlüdür.
Taraflar arasındaki sözleşmede davacının promosyon olarak vermeyi taahhüt ettiği makinelerin kullanılmamış bir türünü vereceğine ilişkin bir kayıt yoktur. Tacirler basiretli bir tüccar gibi davranmaları gerekir dolayısıyla makinelerin ikinci el olmasından dolayı promos- yon bedeli olarak belirlenen miktarı ödemekten kurtulamaz kaldı ki sözleşmenin yapıldığı sırada promosyon olarak verilmesi kararlaştırılan makinelerin verildiği de sözleşmede açıkça yazılıdır. Sözleşme gereğince promosyonu aldıktan sonra süresinde yasal yollara başvurma- yan davalının bunu bir itiraz sebebi olarak ileri sürmesi de mümkün olmadığından 10.000 Euro promosyon bedelinden de sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Hükme esas alınan ve kısmen düzeltilen bilirkişi raporunda ilk yıl için sözleşmeye uygun olarak satılacak malzeme üzerinden davacının karı hesaplanmış ikinci yıl için ise gerek zabıta araştırması ile gerekse davalının kapasite bilgilerine ilişkin yazılı bildirimi doğrultusunda hesaplama yaptırılmış bu miktar üzerinden davacı karı bilirkişi tarafından hesaplanmış ve bu hesaplama doğrultusunda da belirlenen zarar miktarının davalıdan tahsiline ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın kabulü ile taraflar arasında promospon bedeli olarak belirlenen 10.000 Euronun ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihi takip eden 7. Günün sonu olan ... tarihinden itibaren o mevduata devlet bankaları tarafından uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Davacının menfi zararının karşılığı olan 2.844,27.-TL net kar kaybının dava tarihinden itabaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Alınması gereken 2.311,90.-TL karar ilam harcından, peşin olarak alınan 546,48.-TL harcın mahsubu ile kalan 1.765,42.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 31,80.-TL, tebligat gideri 83,00-TL, müzek- kere gideri 138,40.-TL, bilirkişi ücreti 300,00.-TL, Talimat gideri 34,40.-TL olmak üzere toplam 587,60.-TL yargılama giderinin ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 546,48.-TL olmak üzere toplam 1134,08.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca belirlenen nispi 4.061,31.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.10/12/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır