T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/605
KARAR NO: 2018/595
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 12/07/2015
KARAR TARİHİ: 21/09/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin yaptığı D-4 grubu A Blok 9 kat güney batı cepheli daireyi önceki üye ...'dan satın aldığını, davacıya kooperatif tarafından ortaklık senedi verildiğini, ancak kooperatifin taahhüt ettiği daireyi davacıya teslim etmediğini, davacının yaptığı araştırma neticesinde kooperatifin yapı ruhsatını almakla yetindiği, müteahhit ile arsa sahibinin yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedildiğini öğrendiğini, davacı ve önceki ortak ... ın bu daire için ödenmesi gereken tüm aidatları zamanında ödediğini, davacının davalı tarafa borcu bulunmadığını, dava konu bağımsız bölümün davacıya tesliminin mümkün olmadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı tazminat davasının takip edilmediğinden açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi tarafından ölçüt olarak kabul edilen hesaplama yöntemi ışığında hesaplama yapılarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 7.800,00.-TL tazminatın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... gün ... esas ... sayılı kararı ile sübut bulduğundan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalı kooperatif vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının D-4 grubundan aldığı üyelik karşılığı dairenin kendisine teslim edilmemesi yönünden tazminat istediğini, davalı kooperatifin bu konuda fiilen tasarruf yeteneğini kaybettiğini, kooperatif ortaklarından ...'in kooperatif aleyhine arsa sahipleri ile anlaşarak kooperatifin haklarının kaybına neden olduğunu, kooperatifin inşaatı yapma şansı kalmadığını, inşaat yapım işinin başka bir yükleniciye verildiğini, kooperatifin bu yönde uğradığı zarar nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davasının sonuçlandığını, ... ve şirketinin tazminat ödemesine karar verildiğini, yine kooperatif yöneticilerinin görevlerini kötüye kullandıkları nedeniyle C.Başsavcılığının ... sayılı hazırlık dosyasında soruşturmanın sürdüğünü, davacının kooperatiften zarar isteme hakkının doğmadığını, kooperatifin halen faal olduğunu, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın esası ile ilgili olmak üzere mahkememizde yapılan yargılama sonucunda ... tarih, ...Esas, ... sayılı kararla davanın kısmen kabulüne, 3.101,44.-TL'nin ... tarihinden itibaren yasal faizi ve değişiklikleri ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine ... Hukuk Dairesinin ...gün, ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile kararı bozularak mahkememize iade edildiği, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucu ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilam ile davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ... tarih, ...Esas, ... Karar sayılı ilamı ile "Bozma ilamı sonrası ... tarihinde alınan bilirkişi kurulu raporunda, davalı kooperatifin kuruluşundan itibaren D1, D2, D3 ve D4 grupları halinde faaliyetini yürüttüğü, D1 grubunun Erzurum ilinde olduğu, D2 grubunun A ve B grubu olarak iki aşamada yapıldığı, D2 A grubunun ... Ada ... Parsel üzerinden 1995 yılında inşaata başlanıp 2002 yılında tamamlanarak 2008 yılında genel iskânın alındığı, '...'' adının verildiği, D2 B grubunun A grubunun tamamlanmasından sonra ... Ada ... Parsel üzerinden yapıldığı, 2008 yılında genel iskânın alınıp ''... Sitesi'' adının verildiği, D3 grubunun ... Ada ... Parsel üzerinde 1995-1996 yıllarında inşaata başlanıp 2008 yılında tamamlandığı, 2011 yılında genel iskânı alınarak ''... Sitesi'' isminin verildiği, davacının da içinde bulunduğu D4 grubu için ... Ada ... Parsel üzerinde A, B, C, D Blokları için ... tarihinde yapı ruhsatı alınmış ise de, bununla kalındığı, inşaatın aynı parsel üzerinde başka bir yüklenici şirket tarafından proje tadilatıyla yapılıp tamamlandığı, 2007 yılından bu yana oturulmakta olduğu, davacının üyeliğine tahsis edildiğini iddia ettiği dairenin davalı kooperatif tarafından tamamlanmadığı, davalı kooperatifin D4 grubu daireleri teslim etme ehliyetini kaybettiği, yani davacıya teslim edilmesi gereken daireler yapılmadığından bu dairelerin teslim edilme imkânının bulunmadığı tespit edilmiştir. ... tarihinde başka bir bilirkişi kurulunca düzenlenen ve hükme esas alınan raporda ise, Antalya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...tarih ve ... E., ... K. sayılı kararı ile arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilmesiyle kooperatifçe vaadedilen dairenin verilmeyeceğinin sübut bulduğu, D4 grubu kooperatif diye bir tüzel kişilik tespit edilemediği, D1, D2, D3, D4 grubu inşaatların tümünün davalı bünyesinde bulunan farklı inşaat yapılanmaları olduğu, davacının D4 grubu üyeliğine alındığı, D4 grubunun ayrı resmi defterleri, ayrı bir gelir gideri bulunduğuna dair tespitlerinin olmadığı, D4 grubu dışındaki tüm üyelere dairelerinin teslim edilmiş olduğu, D4 grubu ortakların konutlarının yaptırılmadığı, D4 grubu için planlanan konutların başka bir yüklenici tarafından inşa edildiği tespitlerine yer verilmiştir. Dosya kapsamından, davalı kooperatifin D1, D2, D3 grubu üyelerine inşaatları bittikçe konutlarının tahsis edildiği, ancak D4 grubu üyelere verilecek blokların inşaatının arsa sahiplerince sözleşmenin feshi ve başka yükleniciye yaptırılması sebebiyle davalı kooperatifçe yapılamadığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafça, D4 grubu üyeler için başka arsada inşaat yapılacağı savunulmamış, bir daha inşaat yapma eylemine girilmediği, 2001 yılı Haziran ayından sonra üyelerden aidat toplanmadığı savunulmuştur. Bu durumda mahkemece, hemen hemen aynı tarihlerde inşaatlarına başlanan diğer grup üyelerine konutları verilmesine rağmen davacının da içinde bulunduğu D4 grubu üyelerine konut teslimi mümkün olmadığından, Dairemiz bozma ilamında açıklanan hesaplama formulünün ön koşulunun gerçekleştiğinin ve davacının konut yerine tazminat talep etme hakkı doğduğunun kabulü gerekir. Esasen mahkemece de, bozma ilamına uyulmuş olup, kendisine konut verilmediği belirlenen davacıya konut karşılığı tazminat verilmesi yönünde kazanılmış hak oluşmuştur. Bozma ilamındaki formülün 2. basamağında en çok aidat ödeyen üyenin esas alınması gerektiği belirtilmemiş, ödentilerini aksatmayan üyelerden birinin esas alınması istenilmiştir. Formülün 1. basamağında belirtilen konutun rayiç değeri olarak, davalının D4 grubu için planlanan konutun inşaatı tamamlansa idi bunun ulaşacağı rayiç değeri tespit edilmelidir. Mahkemece, alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığı gözetilerek, başka bir bilirkişi kurulundan, (esasen mahkemece de çözüm yolu olarak düşünülen, ancak uygulanmayan) davalı kooperatifin genel kurul kararlarına göre D4 grubu üyelerden 2001 Haziran ayına kadar ödemelerini aksatmayan üyelerden biri esas alınarak, bu üyenin ne kadar ödeme yaptığı belirlenip, .... tarihli bozma ilamında ayrıntıları ve usulü açıklanan formüle uyularak davacının talep edebileceği tazminat miktarıyla ilgili rapor alınarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bozma ilamına uyulmasına rağmen, kooperatifin D4 grubu üyelerinden normal ödemelerini yapan başka ortak olup olmadığı hususunda açıklamaya yer vermeyen, D gurubu üyelerinden ... isimli ortağın ödemeleri esas alındığında Yargıtay bozma ilamının uygulanmasının mümkün olmadığı yönünde (usuli kazanılmış hakka aykırı) görüş bildiren bilirkişi raporu esas alınarak, yanılgılı gerekçeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.3-Kabule göre; Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 3.101,44 TL'nin çıkma payı alacağının tahsiline ilişkin verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin ... tarihli bozma ilamında aşamaları açıklanan formüle göre hesaplama yapılması gerektiği belirtilerek bozulmuş, mahkemece de bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Mahkemenin 3.101,44 TL tazminatın davalıdan tahsiline ilişkin verdiği karar, davalı vekilince temyiz edilmemiş olup, yerel mahkemenin Dairemizin tahsis edilemeyen konut yerine verilmesi gereken tazminatın hesaplanma yöntemiyle ilgili olarak bozma ilamına uyulmasıyla davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bu durumda mahkemece, davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturan bu miktarın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, çıkma payının talep edilmediği gerekçesiyle, 3.101,44 TL'nin dahi hüküm altına alınmaması da doğru olmamıştır." denilerek mahkememiz kararı bozulmuş olup, dosya yeniden esasa alınarak yapılan yargılamada, tarafların bozma ilamına karşı diyecekleri tespit edildikten sonra mahkememizce de usul yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı tarafça, dava dilekçesine ekli olarak ... tarihli protokol, ortaklık senedi, üyelik sözleşmesi, ödeme dekontları ibraz edilmiş, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas - ... karar ve ... esas - ... karar sayılı dosyaları dosyamız içine alınmış, aynı mahkemenin ... esas - ... karar sayılı dosyası yargıtayda olduğundan onaylı karar örneği dosyamız içine alınmış, mahallinde keşif yapılarak davalı kooperatifin ticari defter kayıt ve belgeleri de incelenmek suretiyle mali müşavir ve mimar bilirkişiden rapor ve ek rapor alınmıştır.
Dava kendisine konut tahsis edilmeyen kooperatif ortağının tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında davacının kooperatif üyesi olduğu, kooperatifin D4 grubu üyelerinden olduğu, kooperatife yapılan toplam ödemenin 3.324,65.-TL olduğu, bu ödemenin üyeliğin devrinden önceki üye olan ... tarafından yapıldığı, davacının ortaklığı devir almasından sonra ödeme yapmadığı, arsa sahibi ile kooperatif arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin mahkeme kanalıyla fesh edildiği, fesihten sonra arsa sahipleri tarafından başka bir müteahitle anlaşma yapılarak taşınmazın tamamlattırıldığı, kooperatif tarafından D4 grubu üyelerine verilecek taşınmazın kooperatif tarafından yaptırılmadığı, kooperatifin bu üyelerine verecek konutunun bulunmadığı hususları ihtilafsızdır. İhtilafın davacının kendisini konut tahsisi yapılmaması durumunda tazminat talep edip edemeyeceği noktasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Yargıtay bozma ilamından sonra dosya Ankara Nöbetçi Ticaret Mahkemesine gönderilerek daha önce rapor düzenleyen bilirkişi kuruluna tevdii edilmiş bilirkişi kurulu tarafından dosyaya sunulan ... havale tarihli ön raporda hesabın yapılabilmesi için davalı kooperatifin 20 üyeden oluşan D4 grup yetkililerine ait ödemelerin yapıldığı dönemlere ait defter kayıtları, ödeme ve banka dekont kayıtlarının incelenmesi, genel kurul kararlarının dosya kapsamına kazandırılmasının gerektiğinin belirtildiği görülmüş olup, rapor doğrultusunda dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek ön rapor doğrultusunda kooperatifin ticari kayıt ve belgeleri incelettirilmiştir. Mali müşavir bilirkişinin sunduğu ... havale tarihli raporda, kooperatif genel kurul tutanaklarının tek tek incelendiği D4 grubuyla ilgili aidatlara ilişkin hiçbir hükmün yer almadığı, düzenli aidat ödemesi yapan ortağında bulunmadığı, bu durumda ... tarihli raporda belirtildiği gibi dava tarihi itibariyle davacının ödemelerinin eskale edilmiş değeri olan 20.045,51.-TL ödemeye hükmedilebileceğinin belirtildiği görülmüştür.
Bu kez mahkememizce Davalı kooperatifin yaptığı D1,D2,D3 grupların mimari projeleri ile kooperatifçe inşaatı yapılamayan D4 grubunun mimari projesinin aynı olup olmadığı, aynı ise veya aynı olmamasına rağmen D1,D2,D3 grup üyelerine kooperatif aidat ödemeleri ile D4 grubunun aidat ödemelerinin karşılaştırılarak aynı oranlarda aidat alınmış ise D1,D2,D3 grubunda herhangi birinde Haziran 2001 tarihine kadar aidat ödemeleri düzenli yapan bir üyenin bu tarihe kadar ödediği toplam aidat tutarının hesaplanması; eğer gruplar arası aidat tutarlarında farklılık varsa ve D1,D2,D3 grubu üyelikleri ölçü olarak alınamayacaksa D 4 grubu üyelerinden ödemeleri düzenli yapan bir üye baz alınarak (... hariç) aidat ödemelerinin ne şekilde artış gösterdiği de belirlenmek suretiyle eğer ödeme devam etseydi Haziran 2001 tarihine kadar ödenen toplam aidat tutarının ne olacağının hesaplanması; D4 grubu inşaatının davalı kooperatifçe yapılamamasına karşı yargıtay bozma ilamı doğrultusunda inşaatın tamamlanacak olsa idi değerinin ne olacağının tespiti gerektiğinden; bu hususta diğer tamamlanmış grupların mimari projeleri konum, tamamlanma tarihi vs gibi somut özellikleri ile karşılaştırma yapılarak davacıya düşen daire bedelinin tespit edilmesi; akabinde bozma ilamlarında belirtilen yöntem uyarınca varsa davacının davalıdan talep edebileceği zararın hesaplanması amacıyla dosya daha önce ilk raporu sunan mali müşavir bilirkişi ve mimar bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Alınan ... havale tarihli bilirkişi raporunda kooperatifin yaptığı tüm taşınmazların projeleri incelenip, taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değeri de hesaplanarak davacının talep edebileceği tazminat tutarı hesaplanmış olup, raporda Haziran 2001 tarihine kadar aidat ödemelerini düzenli yapan biri olarak esas aldıkları üyenin ödemelerinin Ekim 2000 tarihine kadar olduğu görülmekle, bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, sunulan ... havale tarihli ek raporda, davalı kooperatifin D4 grubu üyeler için genel kurul toplantısında herhangi bir aidat ödemesi kararının alınmadığı ve D4 grubu üyelerinin düzenli ödeme yapmadığı, D3 grubu üyelere teslim edilen daireler ile D4 grubu üyelerine teslim edilecek olan dairelerin projelerinin aynı olduğu, ve D4 grubunun teslim edilecek dairelerin D3 grubu üyelere teslim edilen dairelerle aynı olacağı kanaati ile davalı kooperatifin D3 grubu üyelerinden düzenli ödeme yapan üyenin Haziran 2001'e kadar ödediği aidatlar dikkate alınarak hesaplamanın yapıldığı, bu doğrultuda davacının talep edebileceği zararın 28.387,84.-TL olduğu hususunun belirtildiği görülmüştür.
Davacı tarafın bir önceki yargılamada ... havale tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ederek 7.500,00.-TL olan tazminat talebini 45.138,00.-TL daha artırıp 52.938,00.-TL'ye çıkarttığı gerekli harcı yatırdığı görülmüştür.
Yargıtay bozma ilamında davalı kooperatifin genel kurul kararlarına göre D4 grubu üyelerden 2001 Haziran ayına kadar ödemelerini aksatmayan üyelerden biri esas alınarak, bu üyenin ne kadar ödeme yaptığı belirlenip, ... tarihli bozma ilamında ayrıntıları ve usulü açıklanan formüle uyularak davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi gerektiğine işaret edilmiş ise de, gerek kooperatif genel kurul tutanakları, gerekse kooperatifin ticari kayıt ve belgelerinden D4 grubu üyelerinden ne miktarda aidat alınacağına ilişkin bir kayda ulaşılamaması, yine D4 grubu üyelerinden 2001 Haziran ayına kadar ödemesini düzenli yapan herhangi bir üyenin de bulunmaması sebepleriyle kendisine konut tahsis edilmeyen davacının alabileceği tazminatın en azından aşağı yukarı belirlenebilmesi için projelerinin aynı olması sebebi ile eğer tamamlansaydı D4 grubuna teslim edilecek dairelerin D3 grubuna teslim edilecek daireler ile aynı olacağı ve aidatlarında buna göre alınacağı gerekçesi ile hesaplamada D3 grubu üyelerinden 2001 Haziran ayına kadar ödemelerini düzenli yapan bir üyenin ödemelerini esas alarak bozma ilamında gösterilen formüle göre tazminat hesabını yapan ... havale tarihli bilirkişi raporu mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Buna göre, taşınmazın dava tarihi itibariyle rayiç değerinin 200.000,00.-TL olduğu, D3 grubunda bulunan bir üyenin 2001 yılı Haziran ayına kadar yaptığı ödemelerin dava tarihi itibariyle güncel değerinin 139.461,70.-TL olduğu, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinden, üyenin yatırdığı paranın dava tarihindeki güncel değerinin çıkarılması sonucunda ortağın yararlanma miktarının 60.538,30.-TL olduğu, davacının üyeliği için yapılan ödemelerin dava tarihi itibariyle güncelleştirilmiş değerinin 19.795,08.-TL olduğu, bu tutarın yararlanma miktarı ile çarpılması neticesinde davacıya daire karşılığı ödenecek miktarın 28.387,84.-TL olduğu, raporun ayrıca denetime açık ve gerekçeli olması sebebi ile hükme esas alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; 28.387,84 TL'nin 7.800,00 TL'lik kısmının dava tarihi olan ... tarihinden itibaren bakiye kısmının ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden alınması gerekli 1.939,17 TL harçtan peşin harç 105,30.-TL, ıslah harcı 770,85.-TL ve 11/02/2011 tarih, 2011/10 harç tahsil müzekkeresi yazılan 78,90 TL toplamı olan 955,05 TL'nin mahsubu ile bakiye 984,12 TL'nin davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan 18,10 TL ilk dava gideri, 237,50 TL tebligat gideri, 987,15 TL talimat masrafı, 4.200 TL bilirkişi ücreti, yargıtay posta ücreti 26,35 TL, 64,57 TL keşif yolluğu, 2.760,00 TL talimat bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 8.293,67 TL yargılama gideriden davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 4.447,06 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.406,54 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.946,01 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk Dairesi'nde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.21/09/2018
Katip ...
*E-imzalı
Hakim ...
*E-imzalı