T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/209 Esas
KARAR NO: 2018/343
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 11/03/2016
KARAR TARİHİ: 16/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan menfi tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketle fide ve tohum alışverişi yaptığını, müvekkilinin tohumların fide yapılarak kendisine teslimi için hem tohumlarını hem de 450.000,00.-TL tutarındaki çekleri davalıya verdiğini, ancak fide tohum zayiatlarının toplam 176.590,38.-TL, ticari kayıpların 48.984,00.-TL olmak üzere toplam 225.574,38.-TL zarar ettiğini, davalı şirket muhasebesince gönderilen yazıda 153.574,38.-TL'lik fiyat farkı faturası kesilmesi karşılığında müvekkile bu kadarlık zarar verildiğinin kabul ettiklerinin anlaşıldığını, davalı şirketin müvekkile verdiği zararı kabul etmesine rağmen elinde bulunan 220.000,00.-TL lik çeki müvekkile teslim etmeyerek müvekkilin ticari kayba ve takibe uğramasına sebep olduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla müvekkiline takip başlatıldığını ve bu borcun müvekkil tarafından ödendiğini beyanla, çeklerin ve ürünlerin geç verilmesinden ve ürünlerin hatalı çıkmasından kaynaklanan fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00.-TL ticari kaybının ve zayii olan ürünlerde oluşan zararın ürün kaybı ve ticari kayıp tarihinden işleyecek ticari faiziyle tahsiline, müvekkilinin bedelsiz senedi ödemek zorunda kalmaması için çeklere ödeme yasağı konulmasına, muhatap banka tarafından çek bedelinin bankaya ödenmesinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir konulmasına, davalı alacaklının 50.000,00.-TL'lik takipten dolayı haksız ve kötü niyetle üçüncü kişinin takibine sebebiyet verdiği için takip konusu alacağın % 40'ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile davacı vekiline talep sonucu açıklamak, hangi çekten ne miktarda borçlu olmadıklarını belirtmek ve nispi harcı ikmal etmek üzere süre verilmiş, davacı vekili ... havale tarihli dilekçesi ile müvekkilinin hem tohumları fide haline getirerek iade etmesi için davalıya verdiğini hem de 450.000,00.-TL'lik çek verdiğini, fide tohum zayiatları toplamının 176.590,38.-TL, ticari kayıplarının da toplam 48.984,00.-TL olmak üzere toplam 225.574,38.-TL zarar ettiğini, teslim ettiği ... tarih 50.000,00.-TL bedelli, ... tarih 50.000,00.-TL bedelli, ... tarih 50.000,00.-TL bedelli ve ... tarih 50.000,00.-TL bedelli çeklerin ödendiğini, fakat bunlar haricindeki ... tarih 50.000,00.-TL bedelli, ... tarih 50.000,00.-TL bedelli, ... tarih 50.000,00.-TL bedelli, ... tarih 50.000,00.-TL bedelli ve ... tarih 50.000,00.-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığını, buna rağmen iade edilmediğini, bu çekler nedeniyle ... tarih 50.000,00.-TL bedelli çekin 25.574,38.-TL'lik kısmı ve diğer çeklerin tamamından borçlu olmadıklarının tespitini ve çeklerin ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini talep etmiş ve nispi harcı da ... tarihinde ikmal etmiştir.
Mahkememizin ... tarihli ara kararında çeklerin davalı tarafından ibrazında ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş, fakat davacı tarafça teminat yatırılarak tedbir infaz edilmemiştir.
Davalı usulüne uygun tebliğe rağmen davayı takip etmemiş, herhangi bir cevap da vermemiştir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, davacı vekili tarafından fide ve tohumların faturaları, çek giriş bordroları, davacı ve davalı arasındaki yazışmalar, fide sipariş sözleşmeleri, muavin defteri, sevk irsaliyeleri, ... tarihli davalı tarafından düzenlenmiş davacıdan 230.000,00.-TL alacaklarının olduğu, alınan çeklerin ilgili tutarı dışında alacaklarının olmadığına dair belge sureti ibraz edilmiş, mahkememizce Cumhuriyet Başsavcılığının ...soruşturma sayılı ve ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları incelenmek üzere celp edilmiş, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile dosya bir mali müşavir ve bir fide ve tohumculuk konusunda uzman ziraatçı bilirkişiye tevdi edilerek ayrıntılı rapor aldırılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden; dava dışı ... tarafından davacı, davalı ve dava dışı iki şirket aleyhine ... tarih 50.000,00.-TL bedelli çeke dayanılarak başlatılmış kambiyo takibi olduğu anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından davalı şirket yetkilisi aleyhine bedelsiz kalan senedi kullanma, hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayet sonucu yapılan soruşturma sonucunda ... tarih ... sayılı kararla kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davalı ... tarihli tutanaklar konusunda meşruhatlı davetiye ile isticvap edilmiş, duruşmaya gelmediği gibi herhangi bir beyanda da bulunmamıştır.
Davalı şirketin ticari defter ve kayıtları meşruhatlı davetiye ile ve kesin süre verilerek istenmiş, fakat ibraz edilmediği için bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesine ibraz edilen ... tarihli ziraat mühendisi bilirikişinin raporunda özetle, davacı vekillerine beyan edilen teslim edilmesi gerekenden az fide teslim edildiği, hususunda fide yapımı için davacı tarafından davalı firma adına fatura edilen tohum faturalarında ki miktarlar ile fide sipariş sözleşmelerindeki fide miktarlarının dikkate alındığı, teslim edilmesi gerekenden az fide tesliminin fide için gönderilen tohumlardaki çimlenme eksikliğinden mi veya yetiştirici davalı firma kusurundan mı kaynaklandığı konusunda değerlendirme yapılabilecek bilgi ve belge bulunmadığı, geldiği beyan edilen fide miktarı ile sevk irsaliyelerine göre gelen fide miktarlarının birbirini tutmadığı, zayi olduğu beyan edilen fidelerle ilgili taraflar arasında tanzim edilmiş fide zayi tutanaklarının dosya içinde yer almadığı, bu nedenle değerlendirme yapılamayacağı, teslimat gecikmeleri yönünde ek olarak sunulan sevk irsaliyelerinin incelenmesi ile fide sipariş sözleşmesine göre sipariş edilen fidelerin genellikle zamanı içinde teslim edildiği, ancak kısmen olan teslimat gecikmelerinin fide sipariş sözleşmesi dışında sipariş edilen fidelerle ilgili olduğu, bunlarında teslimatlarının yapıldığı, bununla birlikte gecikmeler olması halinde gecikmeden dolayı tarafların yükümlüğünü gösterir değerlendirme yapılmaya açık bir belge ve sözleşmenin bulunmaması nedeniyle değerlendirme, zarar, kusur, ayıp belirlemesinin yapılmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesine ibraz edilen ... tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda özetle, davacı ... ve davalı şirketinin dava konusu ile ilgili fotokopi olarak sunduğu muavin kayıtları üzerinden inceleme yapmanın doğru sonuçlar doğurmayacağı kanaatinde olduğunu bildirerek, borçlusu ..., alacaklısı ... Tarım Meyve Sebze San. Tic. Ltd. Şti. Olan ... tarihli 50.000,00.-TL'lik çekin ödenmemesi ile başlayan davacı ... ile davalı şirket arasındaki borç-alacak ilişkisine dayanan ... İcra Dairesi tarafından icra haciz işlemi takip edilen ... Esas sayılı dosyadaki davacı ile davalı arasındaki verilen sıralı vadeli çeklerin ve aralarında ticari ilişkiden kaynaklanan borç-alacak ilişkisine dayanan faturaların ve iade faturalarının tespiti için, taraflar arasındaki iddiaların tespiti için, kanunen tutulması zorunlu 2015 yılına ait noter tasdikleri veya elektronik sözleşmesi olan e-defter, yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin mahkemece istenerek veya yerinde incelenmesi gerektiğini belirtmiştir.
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından bedeli mukabilinde fide haline getirilerek iade edilmesi şartıyla davalıya teslim edilen tohumların davalı tarafça eksik ve ayıplı olarak iade edilmesi nedeniyle davacının uğramış olduğu zararların tespiti ve avans olarak verilen toplam 450.000,00.-TL tutarındaki çeklerin zarar miktarı olan 226.574,38.-TL'lik kısmının bedelsiz kaldığı iddiası ile menfi tespit davasıdır.
Davalı taraf davaya herhangi bir cevap vermemiş ve davayı takip de etmemiştir. Davada ispat yükü üzerine düşen davacı taraf HMK'nun 201 maddesi gereğince iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır. Davacı taraf delil olarak ticari defter ve kayıtlara, icra dosyasına, sözleşmelere, çeklere, faks, fatura, sipariş fişi, sevk irsaliyeleri ve ... tarihli davalı tarafça düzenlendiği iddia edilen belgeye dayanmıştır. Mahkememizce davalının isticvap edildiği ... tarihli belgede davalının davacıdan 230.000,00.-TL alacaklı olduğu, bunun dışında alınan çeklerle ilgili alacak olmadığı belirtilmiş olsa da dava konusu çeklerin 4 tanesinin tanzim tarihleri ... tarihinden sonraki tarihli olduğu gibi hangi çeklere ilişkin olarak düzenlendiği de açık olmayıp, taraflar arasındaki borç - alacak ilişkisinin net ve somut olarak düzenlenmediğinden uyuşmazlığı çözecek nitelikte görülmemiş ve hükme esas alınmamıştır. Yine dava konusu çeklerin tohum-fide alışverişine ilişkin olarak verildiği konusunda herhangi bir yazılı bir belge de yoktur. Davacı kayıtlarına göre davacı tarafça sipariş edilen ve teslim edilen tohumlar karşılığında davalı tarafça daha düşük miktarda ve kısmen ayıplı olarak fide teslim edildiği iddiası ile ilgili olarak ise; ziraatçı bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği gibi tohumlardaki çimlenme eksikliğinden kaynaklandığı, davalı firmanın kusurundan mı kaynaklandığı konusunda herhangi bir tespit veya tutanak bulunmadığı gibi zayii olduğu iddia edilen fidelerle ilgili herhangi bir tutanak ve tespite ilişkin bir delil de bulunmayıp, dava tarihi itibariyle bu konuda bir tespit yapılması da mümkün olmayıp, davacı tarafça gerek çeklerin iade edilecek fide karşılığı avans olarak verildiği, gerekse davalının kusuru ile davacı tarafa verilmiş bir zarar tespiti usulünce ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın reddine,
2.Alınması gerekli 35,90.-TL harçtan peşin olarak alınan 29,20.-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 3.840,12.-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.833,42.-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3.Bu dava nedeniyle davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4.Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/05/2018
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)