T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/365 Esas
KARAR NO: 2019/100
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 10/11/2014
KARAR TARİHİ: 13/02/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin ... Asliye Hukuk Mahkemesine ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'ın kazayı yapan ... plaka sayılı aracın maliki, ...'un aracı kullanan şoför ve davalı ... şirketinin ise aracın sigortalı olduğu şirket olduğunu, ... plaka sayılı aracın ...un sevk ve idaresinde seyir halindeyken ... tarihinde arka koltukta davacının, ön sağ koltukta ... olduğu halde çok ciddi bir kaza yaptığını ve kazada araç srücüsünün ve davacının ağır şekilde yaralandığını ve ...n'in vefat ettiğini, açılan ceza davasının halen ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla derdest olduğunu, davacılardan ...'ın bu kaza nedeniyle çok ciddi yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... plaka sayılı aracın üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafikteki kaydına dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasına, davacı ...'ın bu kaza nedeniyle karşı karşıya kaldığı maddi zararın ne miktarda olduğunun bilirkişi marifetiyle tespitine, tespit edilecek bu zarardan şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketinin faiz sorumluluğu dava tarihinden başlamak üzere kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya ödenmesine, ... için 50.000 TL, babası ... için 25.000 TL olmak üzere toplam 75.000 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki davalılardan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarih ... esas ... karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş, mahkememizin ... esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı ... vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davalı ... aleyhine açılan tazminat davasının tamamen kötü niyetli olduğunu, zarar ziyanından öte zenginleşme amacı taşımadığını, davalı ... ile diğer davalı ... arasında uzun süreli otomobil/ticari taksi kiralama sözleşmesi bulunduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre uzun süreli kiralama sözleşmeleri neticesinde kiralayan 'işleten' sayılıp, verilen maddi ve manevi zararlardan kiralayan (işleten) sorumlu olacağını, davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davalı ... ile diğer davalı ..., kazaya karışan ... plakalı ticari taksinin kiralanması konusunda ... tarihinde üç yıllık olmak üzere anlaştıklarını ve bu sözleşme sonunda söz konusu aracın işletilmesi ...'a bırakıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 8. Maddesinde 'aracın işletilmesi sırasında meydana gelebilecek her türlü maddi manevi sorumluluklar (kanunlardan doğan ve/veya 3. Kişilere karşı) kiralayana aittir' ibaresinin bulunduğunu, uzun süreli araç kiralamada kiracının "işleten" olarak sorumluluğu, 2918 sayılı KTK'nunda düzenlenmiş olup, bu kanunun 3.maddesindeki tanıma göre: "İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten" sayılacağının düzenlendiğini, diğer davalı ...'un araç üzerinde fiili tasarrufunu kullandığı zaman diliminde, aracı kendi hesap ve tehlikesi kendisine ait olarak işletirken meydana geldiğini, söz konusu olay nedeniyle, davacı ...'ın da diğer davalı ... kadar kusurlu olduğunu, bu nedenle talep edilen tazminat miktarlarını zenginleşmeye yönelik fahiş miktarlarda olduğunu, öncelikle hukuki hiçbir yararı bulunmadan tazminat isteminde bulunan davacı baba ...'ın tazminat isteminin reddine ve daha sonra kendi kusurlu hareketleri nedeniyle zarara uğramış diğer davacı ... lehine hükmedilecek tazminattan indirim yapılmasına karar verilmesini, davacı baba yönünden hukuki yararı olmadığı gerekçesi ile manevi tazminat isteminin reddine, diğer davacı ... yönünden kazada kendi kusurlu hareketlerinin varlığı nedeniyle tazminat isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'un ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacılardan ..., diğer davacı ...'ın babası ve söz konusu kaza ile ilgili olarak kendisi herhangi bir zarara uğramadığını, tazminat istemi tamamen oğlunun geçirdiği kaza nedeniyle zenginleşmek olduğunu, davacılar bu yönüyle kötü niyetli olduklarını, .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında üç arkadaş olarak söz konusu kazayı geçirdiklerini ve bu kazada arkadaşı ...in öldüğünü, ...'ın ise yaralandığını, ... ise söz konusu araçta hiçbir şekilde bulunmadığını ve kaza sonrasında da bu kazadan kaynaklı herhangi bir zarara uğramadığını, bir çok Yargıtay Kararına göre manevi tazminat isteme hakkı doğrudan doğruya cismani zarara uğrayan kişiye ait olduğunu, aynı eylem nedeniyle manevi üzüntü duyanlar manevi tazminat isteyemeyeceklerini, bir kişinin cismani zarara uğraması sonucu onun (ana, baba, karı, koca, çocuk gibi) çok yakınlarından birinin de aynı eylem nedeniyle ruhsal ve sinirsel sağlık bütünlüğü ağır şekilde bozulmuşsa (örneğin kazaya uğrayan yakın kişi büyük ölçüde iş göremez duruma gelmişse) onların da manevi tazminat isteyebilecekleri kabul edilmekte olduğunu, kazaya uğrayan davacı ..., iddia edilenin aksine önceki işine devam etmekte olduğunu, kendisinin işgörmezlik derecesi % 13.10 olduğunu ve bu durum onun işini görmesine engel olmadığını, iş görmezlik durumunun geçici veya kalıcı olduğu konusunda herhangi bir ibare bulunmadığını, her ne şekilde olursa olsun, %13.1 derecede işgörmezlik durumu hayatını devam ettirebilmesine engel olabilecek bir büyüklük olmadığını ve bu durumdan bir babanın ruhsal ve sinirsel sağlığının büyük ölçüde etkilenmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı baba ...'ın manevi tazminat isteminin reddini talep ettiklerini, kaza günü davacı ... ve yaşamını yitiren diğer arkadaşı Mehmet ile yemek yiyip içki içtikten sonra işlettilen araca bindiklerini ve alkollü olmaları nedeniyle kaza geçirdiklerini, davacı ..., davalı tarafından işletilen araca kendi rızasıyla bindiğini ve alkollü araç kullanmama hiçbir şekilde itiraz etmediklerini, araba kullanmasını onayladıklarını, davacı ... da en az davalı sürücü kadar kusurlu olduğunu, TBK'nun 44. maddesine göre hesaplanacak tazminattan indirim sebebini oluşturduğunu, davacı ... işlettilen araca aradaki hatır ilişkisi ile bindiğini ve araca binmesinden kaynaklı herhangi bir menfaat gerçekleşmediğini, hatır taşıması sayılması gerektiğini, zarar görenin bir çıkar karşılığı olmaksızın taşındığı olaylarda taşıyanın onlara karşı sorumluluğu haksız eylemden doğan bir sorumluluk olmakla beraber ortada hatır için taşıma söz konusu bulunmakla tazminatın kapsamı üzerinde durulması gerektiğini, hatır taşımacılığında yalnız yolcunun yararı söz konusu bulunmakla tazminatın kapsamı üzerinde özellikle durulması gerekmekte olduğunu belirterek haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan .... tarafından davaya cevap verilmemiş, duruşmalara katılmadığından yokluğunda karar verilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosya sureti, sigorta poliçesi, nüfus kayıtları, tedavi evrakları, kazaya karışan ... plakalı araç ve davalıların vergi kayıtları, trafik kaydı, getirtilmiş, tarafların ekonomik ve sosyal durumları zabıta marifetiyle araştırılmış, SGK'dan kaza nedeniyle davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, tanıklar duruşmada usulünce dinlenmiş, maluliyet ve kusur yönünden adli tıp raporları alınmış, yeminli aktüerya uzmanından talep edilebilir tazminat tutarına ilişkin rapor alınmış, davalı ... vekili tarafından ... plakalı aracın kiralanmasına ilişkin Uzun Süreli Ticari Taksi Kiralama Sözleşmesi sureti ibraz edilmiştir.
... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyanın incelenmesinden; maktul ..., mağdur ..., müştekiler ... ve ..., sanık ..., suçun taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olmak suçu, suç tarihinin ... olduğu, yapılan yargılama sonunda ... tarih ... esas ... karar sayılı kararla sanığın mahkumiyetine karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili tarafından ibraz edilen kira sözleşmesinin incelenmesinden; kazaya neden olan ... plakalı ticari taksinin ... tarafından ... ve ...'a ... tarihleri arası dönem için kiralandığı anlaşılmıştır.
Sigorta poliçesinin incelenmesinden; ...plakalı aracın ... Sigorta AŞ tarafından ... tarihlri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalandığı anlaşılmıştır.
Trafik kayıtlarının incelenmesinden kaza tarihinde ...plakalı davalı ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda sonuç olarak davalı ...'un aracın kendi hatası ile direksiyon hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle kazanın oluşumunda % 85 oranında kusurlu olduğunu, davacı ...'ın ise alkollü sürücünün kullandığı araca binmekle kazanın oluşumunda % 15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.
Davacı tarafça kusur raporuna yönelik olarak herhangi bir itirazda bulunulmamıştır.
... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının ... tarihli raporunda sonuç olarak davacı ...'ın kaza nedeniyle sürekli bir maluliyete uğramadığı, iyileşmesi için gerekli sürenin iki ay olduğu belirtilmiştir.
Davalı ... AŞ vekili rapora karşı ibraz ettiği beyan dilekçesinde davacının da alkollü olarak alkollü sürücünün kullandığı araca binerek kazaya sebebiyet verdiği, zararın teminat kapsamı dışında olduğu, davacının müteraffik kusurunun olduğu, olayın hatır taşıması olduğu müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.
Yeminli aktüerya uzmanı ibraz ettiği ... tarihli raporda sonuç olarak davacının dava konusu kaza nedeniyle iki ay iş ve güçten kalacak şekilde yaralandığı ve buna bağlı olarak uğramış olduğu geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararının 1.438,19.-TL olduğunu belirtmiştir.
Davacı tanığı ...kazayı sonradan duyduğunu, kazanın iş çıkışı yemekten dönüşte olduğunu, davacının kazadan dolayı çok etkilendiğini, yoğun bakımda kaldığını, ölüm tehlikesi geçirdiğini, babasının da çok zarar gördüğünü, tanık ... davacının kazadan sonra yoğun bakımda kaldığını, babasının başında beklediğini, kazadan çok etkilendiğini, çalışamayacak hale geldiğini, nişanlısını kendisini bıraktığını;
... davalı ...'in kardeşi olduğunu, olay günü üç arkadaş alkol alıp kaza yaptıklarını, aracı ...'dan sözleşme ile kiraladıklarını, kendisinin de kefil olduğunu,
... ... plakalı aracın ...'e ait olduğunu, 2012 yıllarında ... ve abisi tarafından kiralandığını,
... aracı ... ve ...'e aylık 750 TL'ye kiraladığını, kira ile ilgili vergi dairesine beyanda bulunduklarını, ceza da ödediklerini, ... de geçici araç kullanma belgesi olduğunu, babasının iki adet ticari taksisi olduğunu, birisini kendilerinin kullandığını, diğerini kiraladıklarını,
... durak başkanı olduğunu, ... plakalı aracın kendi duraklarında çalıştığını, fakat ... tarafından ...ile abisine kiralandığını, kendilerinde sabıka kaydı ve ikametgah istediğini, ...'in durakta getirip kendisine verdiğini, sonrasında ara sıra ücret ödemek için durağa gelip gittiğini, sonradan mal sahibini de sözleşmede gördüğünü beyan etmiştir.
Dava, ... tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanması nedeniyle uğramış olduğu maddi ve manevi zararların araç maliki olan ..., sürücü ... ve aracın ZMMS sigortacısı olan ... Sigorta AŞ'den tahsili davasıdır.
Olay tarihinde aracı kullanan ... alkollü olup, kazada yemek dönüşü meydana gelmiş ve kazada yine arabada yolcu olan ...'in vefat ettiği, davacı ...'in yaralandığı, olay nedeniyle davalı ...'un ağır ceza mahkemesinde yargılanıp mahkum olduğu, davacı ...'in kaza nedeniyle sürekli olarak maluliyetine sebep olmayacak ve iki ayda iyileşecek şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelmesinde davalı ...'un % 85 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'in de alkollü sürücünün kullandığı araca kendi isteği ile binerek kazada müteraffik kusurunun olduğu, adli tıp raporunda da müteraffik kusurun değerlendirilerek davacıya % 15 oranında kusur izafe edildiği, davacı tarafça bu değerlendirmeye itiraz edilmediği, davacının uğramış olduğu geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararının 1.438,19.-TL olduğu, aracın maliki olan ... tarafından davalı ...'a uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralanmış olduğu, bu sebepten davalının işleten sıfatı da bulunmadığından davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, davalılar ... ve ... Sigorta AŞ yönünden ise davacının müteraffik kusuru adli tıp raporunda değerlendirilmiş olmakla, yeniden indirim yapılmaksızın aktüerya uzmanı tarafından hesaplanan tazminat tutarı olan 1.438,19.-TL'den taşımanın hatır taşıması olması göz önüne alınarak takdiren % 20 oranında indirim yapılarak 1.150,55.-TL tazminatın davalı ... kaza tarihinden ... Sigorta AŞ ise dava tarihinden itibaren yasal faizinden sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, manevi tazminat davası yönünden de davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... yönünden kazanın oluş şekli, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumları, davacının yaralanmasının niteliği, davacı ve babasının çektiği acı ve ızdırap göz önüne alınarak bir ölçüde olsa hafifletmek ve gidermek amacıyla mahkememizce takdir edilen 5.000,00.-TL manevi tazminatın davacı ... için, 2.000,00.-TL manevi tazminat da davacı ...için olmak üzere toplam 7.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A-Maddi Tazminat davası yönünden;
1-Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
Davacılar tarafından davalı ... yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
Davalı aracın trafikte kayıtlı maliki olup, davacı dava açmakla kusurlu sayılamayacağından davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-Davalılar ... ve ...Sigorta AŞ yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile 1.150,55.-TL'nin davalı ... ... tarihinden, davalı ... AŞ dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Alınması gerekli 78,59.-TL harcın, peşin olarak alınan 290,35.-TL harçtan mahsubuna,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 70,50.-TL, tebligat gideri 200,00.-TL, müzekkere gideri 86,70.-TL, bilirkişi ücreti 350,00.-TL, adli tıp gideri 348.90.-TL olmak üzere toplam 1.056,10.-TL yargılama giderlerinin 1/2'si olan 528,05.-TL yargılama giderinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 60,75.-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 78,59.-TL olmak üzere toplam 139,34.-TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 1.150,55.-TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
B-Manevi tazminat davası yönünden,
1-Davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
Davalı aracın trafikte kayıtlı maliki olup, davacı dava açmakla kusurlu sayılamayacağından davalı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-Davalı ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile Davacı ... için 5.000,00.-TL, davacı ... için 2.000,00.-TL olmak üzere toplam 7.000,00.-TL manevi tazminatın davalı ...'dan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacılara VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
Alınması gerekli 478,17.-TL harçtan, peşin olarak alınan harçtan kalan 211,76.-TL harcın mahsubu ile kalan 266,41.-TL harcın davalı ...'dan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan toplam yargılama giderinin 1/21'sine karşılık gelen 528,05.-TL yargılama giderlerinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 49,30.-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 2.725,00.-TL vekâlet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulünce anlatıldı.13/02/2019
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)