T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/520 Esas
KARAR NO: 2018/411
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 21/06/2016
KARAR TARİHİ: 30/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketlerin Antalya bölgesinin ileri gelen organizasyon şirketlerinden olduklarını, müvekkil şirketler bünyesinde çalışan dansçılara rekabet yasağı sözleşmesi imzalatıldığını, müvekkil şirketin 2013-2014 ve 2014/2015 sezonlarında yüksek maliyetle sergilediği Hürrem Sultan isimli gösterinin davalılar tarafından izinsiz ve kötü niyetli olarak kullanıldığını ve umuma arz edildiğini, müvekkillerin karalandığını, sosyal medyada 2013-2014 ve 2014-2015 sezonlarındaki gösterilerin davalı tarafından tanıtım amaçlı kullanıldığı, rekabet yasağı sözleşmesine göre, işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra kendi adına işvereni ile rekabetedecek bir iş yapmayacağını, rakip bir kuruluşta çalışamayacağını, rakip bir kuruluşa ortak veya ortaklıktan başka bir sıfat ile ilgisi olamayacağını, işçinin iş yerinde öğrendiği özel bilgileri sözleşmesinin sona ermesinden sonra iş verenle rekabet teşkil edebilecek şekilde kullanamayacağını, davalının reşit ve hukuki ehliyetinin tam olduğunu, davalının bu sözleşmeye aykırı hareket ederek müvekkillerinin zarara uğramasına sebep olduğunu, davalının rakip firmayla çalışmaya başlamasının ardından rakip firmanın müvekkili şirketleri karalamaya ve elinde bulunan otelleri almaya başladığını, bu şirketlere karşı Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında haksız rekabet davası açtıklarını ve Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıkları, davalının takibe haksız itiraz ederek takibi durdurduklarını beyanla, haksız yapılan itirazın iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; icra müdürlüğünde başlatılan icra takibinin davacı tarafından müvekkile tebliğ ettirilmediğini, dava tarihi itibariyle ödeme emri müvekkile tebliğ edilmediğinden işbu dava ile iptali istenebilecek bir itirazın mevcut olmadığını, bu sebeple dava şarkı yokluğundan reddinin gerektiği ve işbu dava işveren ve işçi arasındaki ilişkiden kaynaklandığından dolayı davaya bakmaya iş mahkemelerinin görevli olduğunu mahkememizin görevsiz olduğunu, açılan davada ...Turizm Ltd. Şti'nin taraf ehliyeti bulunmadığını, müvekkilin bir dans sanatçısı olduğunu, davacı ... şirketinin "..." eserinin sahibi olan dava dışı ... ile 2014-2015 yıllarında kendilerinin sergilemesi için eser sözleşmesi, müvekkilinin içinde bulundu ekip ile de iş sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmenin süresi bitiminde eser sahiplerinin ve dans ekibinin başka bir firmayla çalışmak üzere yeni sözleşme yaparak gösterilere başladığını, davacı şirketler tarafından hiç bir haklarının bulunmadığı halde gösterimleri engellemeye çalıştığını, dans ekibini tehdit ettiğini, davacıların icra takibi dosyasına sunduğu belgelerde davacı yanın imzalarının bulunmadığını, bu nedenle iddialarının hukuksuz olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde "Rekabet Yasağı - Sır saklama Yükümlülüğü" başlıklı belgede herhangi bir süre veya bölge sınırlandırması bulunmamasına rağmen varmışçasına yanıltıcı beyanlarda bulunduğunu beyanla davanın reddine, davacılar aleyhine takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin... tarihli duruşmasında davalı vekilinin görevsizlik itirazı, haksız rekabete konu eylemlerin gerçekleştiği iddia edilen dönem fesihten sonraki döneme ait olması nedeniyle reddedilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, davacı tarafından iş sözleşmesi, taahhütname, rekabet yasağı ve sır saklama yükümlülüğüne ilişkin taahhütname ibraz edilmiş, mahkememizce ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyaları incelenmek üzere celp edilmiş, davalının SGK kaydı ve ücret bordroları getirtilmiş, davacı tanıkları dinlenmiş, davacı vekili tarafından ibraz edilen oyuna ilişkin görselleri içeren flash bellek bilirkişiye tevdi edilerek inceletilmiş ve ekran görüntüleri alınmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacılar tarafından davalı aleyhine cezai şart bedeli olarak 5.094,00.-TL asıl alacak, 118,07.-TL işlemiş faiz, olmak üzere 5.212,07.-TL'nin tahsili için girişilmiş ilamsız icra takibi olduğu, davalının itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacılar ... Turizm ... Ltd. Şti. ve ...Organizasyon Ltd. Şti tarafından davalılar ... Event Company ve ...Event Company aleyhine açılmış haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davası olduğu, dosyaya ibraz edilen ... havale tarihli raporda özetle, taraflar arasında her ne kadar yazılı bir rekabet yasağı sözleşmesi olsa da, konu olarak sözleşmenin geçerli olmadığı, çünkü rekabet yasağı sözleşmesinin işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içermemesi gerektiği, davalının kazancını animatörlük yaparak kazandığı, bu işin onun bir mesleği olduğunun anlaşıldığı, böylelikle bu şekilde yapılmış olan bir sözleşmenin, yani işçinin başka bir şirkette çalışmasının yasaklanmasının, onun ekonomik geleceğini tehlikeye sokacağını, bu sebeple somut olayda taraflar arasında yapılmış olan sözleşmenin batıl olduğu, bu sözleşmeye dayalı olarak talep edilen cezai şartın geçerli olmadığı, davalının itirazının yerinde olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Dava, davalı işçi ile yapılan rekabet yasağı sözleşmesinin ihlaline dayanan cezai şart alacağı için başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacılar davalının iş sözleşmesi ekindeki rekabet yasağı sözleşmesinin ihlal ettiğinden bahisle davalının icra takibine yaptığı itirazın iptalini talep etmişlerdir. Dosyada mübres sözleşmenin incelenmesinden davacı ...Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Danışmanlık İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti ile davalı arasında ... tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi ve aynı tarihli taahhütname ve rekabet yasağı - sır saklama yükümlülüğü taahhütnamesinin imzalandığı, taahhütnameler davalının şirketçe sağlanan ve iş yerinde bulunması nedeniyle elde ettiği ticari önem taşıyan sırları üçüncü şahıslarla paylaşması halinde şirketin zarar görebileceği her türlü bilgiyi gizlilik içinde tutacağını, bunların en az üç yıl süreyle hiç bir şekilde üçüncü şahıslara iletmeyeceğini, haksız rekabet ortamı yaratacak çalışmalarda bulunmayacağını taahhüt ettiği, rekabet yasağı - sır saklama yükümü başlıklı belgede de ticari sırların saklanması yükümünden, rekabet yasağından ve cezai şartın hüküm altına alındığı anlaşılmıştır.
Rekabet yasağı sözleşmesi işçinin iş ilişkisi içinde iş verenin müşterilerine nüfuz etmesi yahut iş sırlarına vakıf olması nedeniyle hizmet sözleşmesi sona erdikten sonra belirli bir faaliyet alanında belirli bir coğrafi bölgede ve belirli bir zaman dilimi içerisinde işçinin iş veren ile rekabet teşkil eden davranış içine girmesini yasaklayan bir sözleşme türüdür. Rekabet etmemek taahhüdünü içeren bu sözleşmeyle işçi iş verene karşı hizmet sözleşmesinin bitiminden sonrasına yönelik olarak menfi bir yükümlülük bir yapmama borcu altına girmektedir. Başka bir deyişle rekabet yasağı sözleşmesi ile işçinin ekonomik faaliyet özgürlüğüne ve ekonomik geleceğine kısmen dahi olsa sınırlama getirilmektedir. Rekabet yasağı kaydının geçerli olabilmesi için işçinin hizmet ilişkisi içinde olduğu iş verenin müşteri çevresi ve üretim sırları gibi ticari sırları bilmesi, bunları rakip firmalarla paylaşması ve nüfuz etme imkanının bulunup bulunmaması önem arz etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın çalışma ve sözleşme hürriyeti başlığı altında düzenlenen 48 ve devamı maddelerinde herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme yapma hürriyetine sahip olduğu düzenlenmiş ve anayasal teminat altına alınmıştır. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 19. Maddesinde bir akdin konusunun kanunun gösterdiği sınırlar içerisinde serbestçe tayin olunabileceği düzenlenmekle birlikte 20. Maddesinde de akdin konusunun gayrimümkün veya gayri muhit yahut ahlaka adaba aykırı olması halinde akdin batıl olacağı düzenlenmekle istisnaları gösterilmiştir. Buna göre sözleşmenin tarafları sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde sözleşmenin konusunu belirlemede özgür iseler de bu özgürlük sınırsız değildir. Bu nedenle, rekabet yasağı şartı işçinin iktisadi geleceğinin hakkaniyete muhalif olarak tehlikeye girmesini önleyecek şekilde zaman, yer ve işin nevi bakımından münasip bir sınır içerisinde belirlenmiş ise geçerlidir. Dava ve takibe konu edilen rekabet yasağı düzenlemesinde ise bir coğrafi alan sınırlaması bulunmadığı gibi sadece işçi aleyhine cezai şart getirilmesi, süre bakımından da animatör olan asgari ücretli davalı işçinin ekonomik geleceğini mahvedecek nitelikte olması nedeniyle anayasal teminat altındaki çalışma özgürlüğüne ilişkin yasal düzenlemelere aykırı olup, başlangıçtan itibaren batıl sayılması gerekmektedir.
Davaya konu rekabet yasağına dayanak gösterilen ... isimli sahne gösterisinin telif haklarının davacılara ait olmaması, davacı tarafça sözleşme ile sergilenmek üzere telif sahibinden devralındığı gözetildiğinde aradaki sözleşme süresi sona erdikten sonra bir başkası tarafından yine sözleşme ile devralınıp gösterime sunulabileceği gözetildiğinde de rekabet yasağı hükmünün batıl olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla sözleşmeyi imzalayan ... Gayrimenkul Ltd. Şti yönünden davanın esastan reddine, diğer davacı ...Turizm Ltd. Şti yönünden de sözleşmede taraf olmadığı ve sözleşmeye dayalı olarak herhangi bir talepte bulunamayacağı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A-Davacı ...Tur. İnş. Eml. Özel Eğitim Animasyon Organizasyon San. Tic. Ltd. Yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari tarif ücreti uyarınca hesaplanan 2.180,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B-Davacı ... Gayrimenkul Yatırım ve Yönetim Dan. İnş. Tur. Gıd. San. Tic. Ltd. Yönünden davanın esastan reddine,
Alınması gerekli 35,90.-TL harcın peşin alınan 62,95.-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 27,05.-TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacılara iadesine,
Davacılar tarafından bu davada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerin de bırakılmasına
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari tarif ücreti uyarınca hesaplanan 2.180,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
C-Davacıların kötü niyetli oldukları ispatlanmadığından davalının tazminat talebinin de reddine,
D-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.30/05/2018
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)