T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/654 Esas
KARAR NO: 2018/612
DAVA VE BİRLEŞEN
DAVALAR: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/08/2016
BİRL. DAVA TAR.: 19/08/2016
BİRL. DAVA TAR.: 07/10/2016
KARAR TARİHİ: 03/10/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan menfi tespit davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davaya dayanak olan çeklerin keşide yeri Antalya olduğu için mahkemenin yetkili olduğunu, davaya konu çekin icra takibine konması halinde, yetkili icra müdürlüğünün Antalya olacağını, davacı şirket Antalya bölgesinde gıda ve içecek maddesi satımı işiyle uğraştığını, davalı da bir kısım içecek ürünlerin ithalatını ve pazarlamasını yaptığını, taraflar arasında davalının ithal ettiği içeceklerin alım satım ekseninde ticari ilişkinin mevcut olduğunu, davacı şirketin davalı ile uzunca bir süredir ticaret yapması ekseninde oluşan güven nedeniyle davalının talebi üzerine, karşılığında bir mal veya hizmet almadığı halde davalıya; dava konusu toplam 1.000.000,00.-TL bedelli çekleri nama yazılı olarak ileri tarihli bir şekilde avans olarak keşide edildiğini, davalı ile yapılan ... tarihli cari hesap mutabakatına göre, davacı şirket davalı taraftan 1.029.851,35.-TL alacaklı olduğunu, davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtların da bu durumu doğruladığını, davaya konu çeklerin ödenmesi halinde davalının ciddi ekonomik kriz yaşaması nedeniyle karşılığında mal veya hizmet alınamayacağını, davalının cari hesap dışında kalan teminat çeklerinin de bu nedenlerla ödenme olasılığı bulunmadığını, davalının davacı şirkete keşide ettiği ...tarihli, 165.000,00.-TL bedelli çekin süresinde ödenmediğini, davacı şirket çeki davalının ticari itibarının zedelenmemesi adına yazdırmadığını ve devam eden ticari ilişki nedeniyle iade ettiğini, davaya konu çeklerin nama yazılı olması sebebiyle iş bu menfi tespit davasının açıldığını, TTK 818 maddesi yollaması ile 687/2 hükmüne göre çekin nama yazılı olduğuna bilerek, onu iktisap eden üçüncü kişilerin iyi niyetli hamil pozisyonunda olmadığının açık olduğunu belirterek davacının ...bank ... Şubesine ait ...nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli, ...nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 160.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 200.000,00.-TL bedelli, ...nolu ... tarihli 380.000,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ...karar sayılı dava dosyasında davacı vekilinin ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Antalya bölgesinde gıda ve içecek maddesi satımı işiyle iştigal ettiğini, davalının da bir kısım içecek ürünlerin ithalatını ve pazarlamasını yaptığını, taraflar arasında davalının ithal ettiği içeceklerin alım-satım nedeniyle ticari ilişki mevcut olduğunu, davalı ile uzunca süredir yapılan ticaret ve güven nedeniyle davalının talebi üzerine karşılığında bir mal veya hizmet almadığı halde davalıya ... Bank ... Şubesi'ne ait, ... numaralı, ... keşide tarihli, 200.000,00.-TL bedelli çekin nama yazılı olarak ileri tarihli bir şekilde avans olarak keşide edildiğini, cari hesap mutabakatına göre davalıdan alacaklı olduklarını, davalıya karşı farklı çeklerden dolayı ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 1.000,00.-TL bedel üzerinden açılan menfi tespit davasının mevcut olduğunu, davalı ile devam eden ticari ilişki nedeniyle davalının, davacı şirkete olan cari hesap borcunun her geçen gün arttığını, bu nedenle işbu davayı açtıklarını beyanla dava konusu edilen çekten dolayı davalıya borçlu bulunmadıklarının tespiti ile davaya konu çekin nama yazılı olması sebebiyle üçüncü kişileri de kapsar şekilde ödeme yasağı kararı verilerek icra takibi ile ihtiyati hacze konu edilememesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz dosyası ile birleştirilen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dava dosyasında davacı vekilinin ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Antalya bölgesinde gıda ve içecek maddesi satımı işiyle iştigaletmekte olduğunu, davalının da bir kısım içecek ürünlerinin ithalat ve pazarlamasını yaptığını, bu çerçevede taraflar arasında davalının ithal ettiği içeceklerin alım - satımı ekseninde ticari ilişki mevcut olduğunu, müvekkilinin aradaki ticari ilişki ekseninde oluşan güven nedeniyle davalının talebi üzerine karşılığında bir mal veya hizmet almadığı halde ...bank ...Şubesine ait toplam 150.000,00.-TL bedelinde 4 adet çeki nama yazılı olarak ileri tarihli bir şekilde avans olarak keşide ettiğini, davalı ile yapılan ... tarihli cari hesap mutabakat sözleşmesine göre müvekkilinin davalıdan 1.299.519,30.-TL alacaklı bulunduğunu, distribütörlük sözleşmesi kapsamında davalıya kesilen fiyat farkı faturaları sonucunda teit edilmemiş son alacağının ise 1.423.837,54.-TL olduğunu, davalıya karşı farklı çeklerden dolayı ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ve bu dosya ile birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında 1.200.000,00.-TL bedel üzerinden açılmış menfi tespit davasının da mevcut olduğunu, bu dava ve davanın açıldığı tarih ile birlikte durum mütalaa edildiğinde davalı ile devam eden ticari ilişki nedeniyle davalının müvekkiline olan cari hesap borcunun her geçen gün arttığını, bu nedenlerle davaya konu çeklerin tamamını kapsar şekilde iş bu davanın açılmasının zaruretinin hasıl olduğunu belirterek, toplam 150.000,00.-TL bedelli 4 adet çekten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, hukuki ve fiili irtibat nedeniyle davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasındaki ticari ilişki uzun yıllar dayalı olarak belirlenmiş ya da güven ilişkisi çerçevesinde herhangi bir sözleşmeye dayalı olmaksızın oluşturulan sözleşme olmadığını, distribütörlük sözleşmesi ... tarihinde imzalandığını, davalı şirket tarafından tüm yurt dışı bağlantıları oluşturulan ve bizzat ithalat ve gümrükleme işlemleri takip edilen ve bunun sonucunda davacıya teslim edilmiş bulunan alkollü içkilerin sonrasında Türkiye'deki pazarlama faaliyetlerinin de yapılması üzerine kurulu bir sözleşme bulunduğunu, sözleşmeye ekli bulunan alkollü içkiler ve devamında Türkiye'ye davalı şirket tarafından ithal edilen ürünler davacı şirket tarafından bizzat satın alınarak depolarına yerleştirildiğini, davacı şirket söz konusu çeklerin büyük bir kısmını taraflar arasında kurulan sözleşme sırasında getirilen ve teslim edilen mallların sonrasında tahsil amaçlı olarak teslim ettiğini, çekler üzerinde teminat olduğuna ilişkin hiçbir kayıt ya da ekinde herhangi bir sözleşme bulunmadığını, tarafların birbirlerine verdikleri çekler karşılığında aradaki ticari ilişkiyi düzenleyen birden fazla protokol bulunduğunu, davalı şirket bizzat mal teslimi karşılığında bu çekleri aldığını ve kendisi satış ve pazarlamanın sağlıklı olarak işleyebilmesi adına da kendisine ait birden fazla çek verildiğini, protokoller dahilinde çok sayıda çek karşılıklı olarak verildiğini, bir kısım gayrimenkuller de davacı şirkete ipotek karşılığı olarak teslim edildiğini, davalı şirketin getirilen malların piyasaya yeni giren mallar olması dolayısıyla davacı şirkete mümkün olduğunca güven vermek ve müşterek alacakların tahsilinde kolaylık sağlamak olduğunu, davacı şirket davaya konu olan kural olarak emre düzenlenmesi sözkonusu iken çekin üzerine sözkonusu nama yazılıdır ibaresini eklemek suretiyle çekin üçüncü kişilere ciro edilerek bir ticaret çerçevesinde kullanılmasını ve hatta ithalat bedellerinin ödenmesinin engellenmesi yoluna gittiğini, davalı şirket yetkili sözkonusu malların bir an önce devrinin yapılarak ilgili şirketlere teslimini sağlamak maksadıyla bu sözleşmeye imza atmış olmasına rağmen ve davalı şirket tarafından iade edilen faturalar dahilinde onlarca kalem ürün mutadda belirlenmiş olan fiyatlarından kat be kat üstünde bir bedel yazılarak iade faturaları düzenlendiğini, dava konusu çek likit bir alacağa dayalı olup davacı şirket tarafından açılmış olan menfi tespit davası yerinde olmadığını sözkonusu çeklerin tahsilinin engellenmesine yönelik açılmış olan işbu dava hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili ... tarihli ön inceleme duruşmasında birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında dava konusu yapılan ...nolu, ... tarihli 200.000,00.-TL bedelli çekin kendilerine iade edildiğini, davanın konusuz kaldığını beyan etmiş, çek aslını da mahkememize ibraz etmiştir.
Mahkememizce tarafların tüm delilleri toplanmış, bir kısım çeklerin davalı tarafından ciro edilerek temlik edildiği, ... Bankası AŞ'nin müdahale talebinin kabulüne karar verilmiş, çeklerle ilgili başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... ve ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosya suretleri getirtilmiş, icra takiplerinin teminat karşılığı tedbiren durdurulmuştur.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyanın incelenmesinden; ,,,Bankası A.Ş tarafından davacı ve davalı aleyhine toplam 1.150.000,00.-TL'lik çekler için başlatılmış kambiyo takibi olduğu, mahkememizce verilen tedbir nedeniyle takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden; ... Bankası A.Ş tarafından davacı ve ...Teks. San. Tic. A.Ş aleyhine başlatılmış ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi olduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu çek suretlerinin incelenmesinden; keşidecinin davacı olduğu ve davalının namına yazılı olduğu, çeklerde emre yazılı ibaresinin üzeri çizilerek nama yazılı ibaresinin elle eklenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davada delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanılmakla, davacının ticari defter ve kayıtları resen seçilen mali müşavire inceletilerek rapor alınmış, mali müşavir tarafından ibraz edilen ... tarihli raporda özetle ve sonuç olarak; açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, e-defter beratlarının süresinde alındığı, usulüne uygun tutulmuş oldukları ve sahibi lehine delil niteliğinde bulundukları, davacı defterlerinde davalı adına olan kayıtların davacının davalıdan toplam 1.223.837,54.-TL alacaklı olduğunu gösterdiği, yine dosyaya sunulan 25.08.2016 tarihli cari hesap mutabakatı sözleşmesinde de davacının davalıdan 1.299.519,30.-TL alacaklı olduğunun belirtildiği, defterlerin de alacağı teyit ettiği, davalı şirket tarafından da hesap mutabakatında borcun kabul edildiği, bu alacak tutarı içerisinde dava konusu olan 1.000.000,00.-TL tutarındaki 5 adet çekin de dahil olduğu, çeklerin davalı adına borç kaydedilmiş olduğu, birleşen dosyadaki 150.000,00.-TL tutarındaki 4 adet çekin de bu hesaba dahil olduğu, bu çeklerin mahsubundan sonra bile halen davacının alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmış, davalı şirket usulüne uygun ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen defterlerini ibraz etmemiştir.
Davacı vekili tarafından ibraz edilen ... tarihli çek teslim tutanağının incelenmesinden; davalı tarafından davacı lehine keşide edilen ... tarihli 165.000,00.-TL bedelli çekin herhangi bir bedel alınmaksızın davalıya iade edildiği anlaşılmıştır. Yine davacı vekili tarafından ibraz edilen cari hesap ekstresi ve ... tarihli cari hesap mutabakat sözleşmesinin incelenmesinden; sözleşmenin davacı ve davalı tarafından imzalanmış olduğu, davacının ... tarihi itibariyle 1.029.851,35.-TL davalıdan alacaklı olduğu, davalı tarafından davacı lehine keşide edilen 5 adet çekin teminat amaçlı verildiği, davalının borcunu ödemesi ile orantılı olarak kendisine iade edileceğinin kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında devam eden ticari ilişki kapsamında davacı tarafından keşide edilerek davalıya teslim edilen asıl ve birleşen davalarda dava konusu yapılan çeklerin teminat amaçlı verildiği, karşılığında herhangi bir mal teslim edilmediği, bedelsiz kaldıkları halde davacıya iade edilmedikleri iddiası ile açılmış menfi tespit davasıdır.
Mahkememizde yapılan yargılama, toplanan deliller, davacının usulüne uygun ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu, itiraza uğramayan cari hesap mutabakatı, çek teslim belgesi, nama yazılı çek suretleri birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında uzun süredir devam eden ticari ilişki bulunduğu, ticari ilişki kapsamında birbirlerine karşılıklı teminat çekleri verdikleri, davacının da dava konusu yapılan çekleri nama yazılı olarak düzenleyip, davalıya teslim ettiği, davacı tarafça davalının verdiği çeklerin davalıya iade edildiği, fakat karşılığında herhangi bir mal teslim edilmediği halde davacı tarafından keşide edilip teslim edilen çekler karşılığında herhangi bir mal teslim edilmediği halde çeklerin davacıya iade edilmediği, bedelsiz kaldıkları, davalının da ... tarihli cari hesap mutabakatında davacıya borçlu olduğunu kabul ettiği, kabul edilen borç tutarının çeklerin toplam bedelinden fazla olduğu, davalı tarafça davacının ticari defterlerindeki kayıtların ve cari hesap mutabakatının aksinin iddia ve ispat edilemediği, ihtaratlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarını da ibraz etmediği anlaşılmakla, asıl dava yönünden; davanın kabulü ile; davacının ...bank ...Şubesine ait ... nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 160.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 200.000,00.-TL bedelli, ...nolu ...tarihli 380.000,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine; birleşen ... asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya yönünden; davanın kabulü ile davacının ...bank ... Şubesine ait ... nolu ... tarihli 30.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 35.000,00.-TL bedelli, ... nolu ... tarihli 42.500,00.-TL bedelli, ...nolu ... tarihli 42.500,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine; birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası yönünden dava konusu çek davalı tarafça davacıya iade edilmekle, davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A-Asıl dava yönünden;
Davanın KABULÜ İLE; Davacının ...bank ... Şubesine ait
-... nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli,
-... nolu ... tarihli 130.000,00.-TL bedelli,
-... nolu ... tarihli 160.000,00.-TL bedelli,
-...nolu ... tarihli 200.000,00.-TL bedelli,
-... nolu ... tarihli 380.000,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE;
Alınması gerekli 68.310,00.-TL harçtan, peşin olarak alınan 17.077,50.-TL harcın mahsubu ile kalan 51.232,50.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 81,60.-TL, tebligat gideri 379,00.-TL, müzekkere gideri 78,00.-TL, bilirkişi ücreti 330,00.-TL, istinaf posta gideri 58,20.-TL olmak üzere toplam 926,80.-TL yargılama giderlerinin ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 17.077,50.-TL olmak üzere toplam 18.004,30.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 53.950,00.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
B-Birleşen ... asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya yönünden;
Davanın KABULÜ ile
Davacının ...bank ... Şubesine ait
-... nolu ... tarihli 30.000,00.-TL bedelli,
- ...nolu ... tarihli 35.000,00.-TL bedelli,
-... nolu ... tarihli 42.500,00.-TL bedelli,
-... nolu ... tarihli 42.500,00.-TL bedelli çeklerden dolayı davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE;
Alınması gerekli 10.246,50.-TL harçtan, peşin olarak alınan 2.561,63.-TL harcın mahsubu ile kalan 7.684,87.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 81,60.-TL yargılama giderlerinin ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 2.561,63.-TL olmak üzere toplam 2.643,23.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 14.750,00.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
C-Birleşen ... asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası yönünden
Davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına;
Alınması gerekli 35,90.-TL harcın, peşin olarak alınan 3.415,50.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 3.379,60.-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE,
Davacı tarafça birleşen dosya yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesap edilen 17.950,00.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça, okunup, usulünce anlatıldı.03/10/2018
Başkan
(E-İmzalı)
Üye
(E-İmzalı)
Üye
(E-İmzalı)
Katip
(E-İmzalı)