T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/728
KARAR NO: 2018/393
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 22/09/2016
KARAR TARİHİ: 25/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket ile davalı banka arasında çek karnesi almak ve kredi kullanma hususunda hukuki ilişki doğduğunu, müvekkilinin ödemelerde sıkıntıya düştüğünü, davalının da müvekkili şirkete ait tüm hesapları muaccel hale getirmeye çalıştığını, davalının müvekkili aleyhine ... tarihinde... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 350.000,00 TL'lik, ... tarihinde aynı dairenin ...esas sayılı dosyası ile 26.710,00TL'lik olmak üzere toplamda 376.710,00 TL tutar yönünden takip başlattığını, müvekkilinin borcunun bu kadar olmadığını, zira davalının müvekkiline gönderdiği ... tarihli ...yevmiye nolu ihtarnamesinde müvekkilinin toplam borcunun 303.116,36 TL olduğunun bildirilerek ödeme için 3 günlük süre tanındığını, davalının 3 günlük süreyi beklemeden ... tarihinde ... esas sayılı takibi başlattığını, davalının ihtarname ile bildirdiği meblağın üzerinde takipler başlattığını, müvekkili şirketin ayrıca kredisinde kullanmak üzere davalıya ciro yolu ile teslim ettiği keşidecisinin dava dışı ... Ortopedi LTd. Şirketi olan ... tarihli 24.044,00 TL bedelli çeki borçtan düşmediğini, ayrıca ihtarname ile gönderilen hesap ekstresinde çek karne borcunun fahiş olduğunu, müvekkilinin bankaya teslim ettiği çek yaprak bedellerinin dahi haksız olarak hesaba eklendiğini, müvekkilinin takipler konusu bono ve çekten dolayı 90.000,00 TL yönünden borcunun bulunmadığını belirterek ... İcra Müdürlüğünün.... esas sayılı dosyalarına konu olan bono ve çekten dolayı 90.000 TL borcunun bulunmadığının tespitine, davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve ticari kart sözleşmesine istinaden çeşitli nakdi ve gayrinakdi krediler kullandırıldığını, davacının ödemeleri aksatması üzerine hesabın kat edilerek ihtarname gönderildiğini, doğacak borçların tamamının muacceliyet kesbettiğini, takiplerin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla açıldığını, dava dilekçesinde geçen ... tarihli çekin ileri tarihli olup, muhatap bankaya ibraz edilmemiş olan ve karşılığının bulunup bulunmadığı bilinmeyen bir çeki ödeme olarak kabul edilip borç bakiyesinden düşülemeyeceğini, müvekkilinin alacağının kambiyo senedine dayalı olduğundan tazminat istenemeyeceğini belirterek davanın reddine, davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde; davalının müvekkil şirkete vermiş olduğu 100.000 TL'lik teminat mektubunun paraya çevrilmemesi sebebiyle bu mektubun kat edilerek hesaba eklenmesinin yasaya aykırı olduğunu, yine davalı bankanın teslim aldığı çek yapraklarını da yine müvekkiline yansıttığını belirtmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce icra takip dosyaları getirtilmiş, davalı bankaya taraflar arasındaki genel kredi sözleşmeleri, ihtarname, teslim edilen çek karneleri, teminat mektubu ve davacı tarafça verilen çekin ibrazı için HMK'nun 220/3 maddesi uyarınca süre verilmiş, davalı banka tarafından bu amaçla bir kısım evraklar dosyaya sunulmuş, bilirkişi kök ve ek raporları aldırılarak tarafların tüm delilleri aldırılmıştır.
Dava, kambiyo senetlerine dayalı başlatılan icra takiplerinden ötürü 90.000 TL yönünden açılmış menfi tespit davasıdır.
... icra Dairesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde ;... tarihinde davalı tarafça davacı şirket ve dava dışı ... aleyhine 350.000 TL asıl alacak, 704,79 TL işlemiş faiz, 117,99 TL masraf olmak üzere toplam 350.822,78 TL tutar üzerinden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe girişildiği, takip konusu ... tanzim ... vade tarihli 350.000 TL bedelli bononun incelenmesinde; keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının davacı şirket olup, davacının beyanına göre bononun davacı tarafından ciro edilerek, davalı bankaya teslim edildiği, .... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; ... tarihinde davalı tarafça davacı şirket ve dava dışı ... Ltd Şti aleyhine 26.710,00 TL asıl alacak, 215,14 TL işlemiş faiz, 2.671,00 TL tazminat, 8.01 TL komisyon olmak üzere toplam 29.604,15 TL tutar üzerinden tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe girişildiği, takip konusu ... tanzim tarihli, 28.000,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin dava dışı ... Ltd şirketi, lehtarının davacı şirket olup, çekin davacı tarafından ciro edilerek, davalı bankaya teslim edildiği, 26.710,00 TL lik kısmının karşılıksız çıktığına dair kaşe vurulduğu görülmüştür.
Davacı takip konusu çek ve bononun davalı bankadan kullandığı ticari kredilerin borcuna ilişkin olarak tahsil amaçlı davalı bankaya teslim edildiğini, davalı bankanın takiplerden bir gün önce gönderdiği ihtarnameye göre kredi borcunun 303.116,36 TL olduğunu bildirmesine rağmen takipteki toplam asıl alacak tutarı dikkate alındığında kendisinden borcunun fazlasının talep edildiğini iddia etmiş ve bankaya teslim ettiği 24.044,00 TL'lik çekin borçtan mahsup edilmediğini belirterek, ihtarnamede bildirilen tutara göre ve teslim ettiği bu çekin de mahsubu ile 90.000 TL yönünden borcunun bulunmadığını belirtmiştir. Davacı taraf bununla birlikte dilekçeler aşamasındaki beyanlarında; ihtarnamede nakde çevrilmeyen teminat mektubunun hesaba dahil edilmesinin usulsüz olduğunu, yine bankaya teslim ettiği çek yapraklarının hesaptan düşülmediğini belirtmiş fakat bunlara karşılık gelen tutarı dava konusu etmemiştir. Davalı taraf dilekçeler aşamasındaki cevaplarında kredi borcunu kat edilen hesabın ve ihtarnamenin usulünce düzenlendiğini belirterek davanın reddini istemiş, yargılama sırasında savunmasını kambiyo senetlerinin mücerretliği ilkesine dayandırmıştır.
Gelinen aşamada taraflar arasındaki takip konusu kambiyo senetlerine dayalı borcun davacının davalı bankadan kullandığı ticari kredilerden kaynaklandığı alınan bilirkişi ek raporunda da bankaların temel fonksiyonunun başta bankacılık kanunu olmak üzere tüm yasal mevzuat çerçevesinde kaynak toplama ve bunları ihtiyacı olanlara kredi şeklinde kullandırmak olduğundan bir bankanın kredi dışında başka bir şekilde alacaklı olmasının sebebinin bulunmadığının belirtildiği, davalı bankanın da cevap dilekçesinde ; davacının kredi borcundan dolayı ödemelerde sıkıntıya düştüğü ve yapılan işlemlerin borç hesabının usulüne uygun düzenlendiği savunmasında bulunduğu, bu nedenle takip konusu kambiyo senetlerinin ciro yoluyla almış olsa da davalı bankanın kambiyo senedinin mücerretliği ilkesine dayanamayacağı sonuç ve kanaatine varılmış, bu nedenle uyuşmazlığın çözümü için davacının davalı bankadan kullandığı kredilerden ötürü ne miktarda borçlu bulunduğunun tespit edilmesi gerekmiştir.
Davalı banka taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesi ve borç miktarını gösterir evrakları ihtarnameyi sunmadığından bilirkişi kök ve 1. Ek raporunda herhangi bir hesaplama yapılamamıştır. Mahkememizce davalı tarafa ... tarihli celse de verilen süre sonrası davalı tarafça bir takım evraklar sunulmuş olup, bilirkişiden 2. Kez ek rapor aldırılmıştır. Sunulan ... tarihli ek raporda; davalı banka ile davacı şirket arasında ... tarihli 250.000 TL limitli ve ... tarihli 500.000 TL limitli genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, ihtarnamenin davacı şirkete ... tarihinde tebliğ edildiği, ödeme için 3 günlük süre tanındığı, ... hesap tarihi itibariyle davacı şirketin davalı bankaya nakit krediden kaynaklı 37.065,45 TL, kredili mevduat hesabından kaynaklı 54.986,14 TL, taksitli krediden kaynaklı 14.051,69 TL ve tazmin olmuş çeklerden kaynaklı 7.740,00 TL olmak üzere toplam 113.843,28 TL asıl alacak, 4.783,88 TL faiz ve 239,20 TL BSMV tutarında borcunun bulunduğu, takip tarihi itibariyle nakdi kredi borcunun tam olarak tespiti için 2 günlük akdi faiz hesabının ve gider vergisinin hesaplanmasının gerektiği, davalı banka tarafından akdi faiz oranlarını gösterir hesap ekstresi sunulmadığından takip tarihi itibariyle net nakdi kredi borcunun hesaplanamadığı, davacı şirketin hesap kat tarihi itibariyle gayri nakdi kredilerden kaynaklı borcunun ise tazmin olmamış 100.000 TL teminat mektubu ve tazmin olmamış 84.250,00 TL tutarındaki çek yaprakları olmak üzere toplam 184.250,00 TL olduğu, tazmin olmamış teminat mektubu alacağının ihtarnamede asıl alacak miktarına dahil edilmiş ise de, tazmin olmamış gayrinakdi alacakların asıl alacağa dahil edilemeyeceği ancak faiz getirmeyen bir hesapta bloke edilmesinin talep edilebileceği, neticeten kat tarihi itibariyle nakit ve gayrinakit kredilerden kaynaklı toplam borcun 303.116,36 TL olduğu hususunun mütalaa edildiği görülmüştür.
Davacı vekili duruşmadaki beyanlarında; öncelikle talepleri doğrultusunda 90.000,00 TL yönünden, aksi kanaat halinde 46.883,64 TL yönünden davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Somut verilere dayalı ve denetime açık olması sebebiyle hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda yapılan hesaplama sonucu, davacının davalı bankaya nakit ve gayrinakit kredilerden ötürü kat tarihi itibariyle toplam 303.116,36 TL borcunun bulunduğu, davalı bankanın ihtarnamede de bu tutarı bildirerek ödeme yapılmasını istediği, ihtarnamede asıl alacağa dahil edilen teminat mektubu ve çek karnesinden ötürü toplam 184.250 TL'lik tutarın bu gayrinakit krediler henüz tazmin edilmemiş olduğundan asıl alacağa dahil edilemeyeceği sadece iade veya depo talebinde bulunulabileceği, davacının bu hususu dilekçeler aşamasında dile getirse de bu miktar yönünden harçlandırarak açmış olduğu bir davanın bulunmadığı, 303.116,36 TL olarak bulunan borçtan davalının beyanlarına göre varlığının ihtilafsız olduğu anlaşılan ve tahsil amaçlı davacı tarafça davalıya ciro edilerek verilen ... tarihli 24.044,00 TL bedelli çekin mahsubunun gerektiği, neticeten davacının davalı bankaya 303,116,36-24.044,00 =279.072,36 TL tutarında borcunun bulunduğu, her iki takipte toplam asıl alacak miktarının 376.710,00 TL olarak gösterilmekle davacının esas borcu mahsup edildiğinde davalı bankanın asıl alacak miktarı yönünden 97.63764 TL tutarında fazladan talepte bulunduğu anlaşılmış, ancak dava değeri ve taleple bağlılık ilkesi dikkate alınarak davanın kabulü ile, davacının 90.000 TL yönünden davalıya borçlu bulunmadığına yönelik karar vermek gerekmiş, davacının dava açarken takip dosyaları açısından ayrı ayrı değer belirtmemesi ve borcun kaynağının tek başına taraflar arasındaki ticari kredi sözleşmelerinin olduğunun kabul edilmesi sebebiyle davacı hakkında ilk olarak başlatılan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası yönünden menfi tespit kararı verilmiş olup, dava değeri kapsamında diğer takip dosyası hakkında herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile;
Taleple bağlı kalınarak ve dava konusu miktar dikkate alınarak ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip dosyasında davacının davalıya asıl alacak tutarı olan 350.000,00 TL'nin 90.000,00 TL'lik kısmı yönünden borçlu bulunmadığının tespitine,
2-Dava değeri dikkate alındığında davacının talebi karşılanmış olduğundan ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davalının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmakla, kabul edilen 90.000,00 TL'nin takdiren %20 si orannında hesaplanan 18.000 TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gerekli 6.147,90 TL harçtan peşin olarak alınan 1.536,98.-TL harcın mahsubu ile kalan 4.610,92.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
5-Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 33,50.-TL, tebligat gideri 80,00.-TL, bilirkişi ücreti 330,00.-TL olmak üzere toplam 443,50.-TL yargılama gideri ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 1.536,98.-TL olmak üzere toplam 1.980,48.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
7-Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 9.950,00.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.25/05/2018
Katip
*E-imzalıdır.
Hakim
*E-imzalıdır.