T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/155 Esas
KARAR NO: 2018/440
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 09/03/2018
KARAR TARİHİ: 19/06/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Dava dışı ...'in müvek- kili şirkete olan borcu sebebi ile keşide ederek verdiği muhataba ...bank olan, ilki ... keşide tarihli 35.000,00.-TL bedelli ve ikincisi ... keşide tarihli 35.000,00.-TL bedelli çeklerin karşılığının keşide tarihi itibarıyla ödenemeyeceğinin bildiri- lerek düzenlenecek daha ileri tarihli çeklerle değiştirilmek üzere iadesinin talep edildiğini, bilahare müvekkiline ... tarihli çeklerin gönderilmesinden sonra müvekkilinin dava konusu ... keşide tarihli çeki kargo yolu ile arkasındaki çekin ibrazı sebebi ile atılı olan cirosunu iptal etmeden keşideciye gönderildiğini, bu haldeki çekin ise keşideci tarafından davalıya verildiğini, bu çeklerin iade edildiğinin üzerinde yazılı olduğunu, bilahare dava konusu çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiği,müvekkili tarafından davalı ile dava dışı keşideci ... hakkında resmi evrakta sah- tecilik ve dolandırıcılık suçlaması ile yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmanın sürdü- ğünü, davalı ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını belirterek bu çek dayanak gösterilmek suretiyle girişilen takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının iddialarıyla müvekkilinin bir ilgi- sinin olmadığını, takip dayanağı çekin meşru ve iyiniyetli hamili olduğunu, müvekkilinin keşideci ile lehtar arasındaki ilişkiyi bilmediğini, bunun aksinin davacı tarafından ispatlan- ması gerektiğini belirterek davanın reddine ve tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Antalya ... İcra Müd.'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalı ala- caklı tarafından, davacı borçlu hakkında ... tarihinde ... keşide tarihli, 33.880,00.-TL bedelli çeke dayalı 33.880,00.-TL asıl alacak, 886,94.-TL işlemiş faiz, 101,64.-TL % 0,30 komisyon, 1.694,00.-TL% 5 karşılıksız çek tazminatı toplamı 36.562,55. -TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine girişildiği, takip konusu alacağın ... tarihinde 44.886,87 tl olarak ödendiği anlaşılmıştır.
... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası incelen- diğinde: Davacı müşteki tarafından davalı alacaklı ile dava dışı keşideci hakkında keşideciye verilen mallara kaşılık bakiye alacak için dava dışı keşideciden alınan çekleri ibraz tarihi yaklaştığında ödeme gücünün olmadığını ileri sürerek karşılığında ileri tarihli çekler vermek suretiyle iade edilmesini istediğini, bu çekleri teslim aldıktan sonra önceki çekleri iade ettiğini hakkındaki takibe dayanak çek arkasındaki cirosunu iptal etmeden hakkındaki takibe dayanak çeki de iade ettiğini, davalının dava konusu çeki davalı ...'a verdiğini, bu şekildeki çeki kendisinin teslim etmemesi sebebi ile davalıya borçlu olmadığını belirterek şüpheliler hakkında dolandırıcılık suçundan yapılan şikayetin bilahare yetkisizlik kararı ile ... C.Başsavcılığına gönderildiği, ...Cumhuriyet Başsavcılığınca da davalı ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilip, ... hakkında bedelsiz senedi kullanmak suçundan dava açıldığı, soruşturma sebebi ile davalının alınan ifadesinde özetle dava konusu çeki arkasında davacının adına kaşesi basılı ve imzası atılı bir şekilde dava dışı keşideciden aldığını, davacı ile aralarında herhangi bir ticari ilişkinin olmadığını beyan ettiği görülmüştür.
Taraflara arasındaki sözleşme incelendiğinde: Bu sözleşmede 12.500 tl si peşin olarak ödeneceği, bakiye için, içinde dava konusu çekin de bulunduğu iki adet çekin davacıya dava dışı ... tarafından davacıya verildiğinin belirtildiği görülmüştür.
Davacı vekili duruşmadaki imzalı beyanında, dava konusu çekin dava dışı ...'e cirolu halde iade edildiğini ispata yönelik başka delillerinin bulunmadığını bildirmiştir.
Mahkememizce bozmadan önce: Davacının hakkındaki takibe dayanak çekteki ciranta sıfatıyla atılı imzayı inkar etmediği, soruşturma dosyasında davalı ..., kendisinin ...'ye borç para verip ödenmemesi üzerine ...'nin dava konusu çeki teslim ettiğinin anlaşıldığını, davacı şirket ile arasında herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, TTK'nun 818/1-e maddesinin yollaması ile def'iler başlıklı 687 maddesinde poliçe nedeniyle kendisine başvurulan kişinin düzenleyen veya önceki hamillerden biri ile kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri sürümeyeceği, ancak hamilin somut olayda çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin kanıtlanması halinde kişisel def'ilerin üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebileceği, davalının kötü niyetli ve bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin ispatlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine, ihtiyati tedbir nedeniyle davalı lehine % 20 oranında tazminata hükmedilmiş, bu kararın temyizi üzerine,
Yargıtay 19. hd. ...karar sayılı ilamı ile “Dava konusu çekte keşidecinin ..., lehdarın ... Metal Yapı Elemanları İzolasyon İnşaat Taahhüt San. ve Ticaret Ltd. Şti. olduğu, çekin lehdarın cirosu ile davalı ...’a geçtiği ve davalı tarafından son hamil olarak bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır. Davacı çekin keşide- ciye iade edildiğini belirtmiş olup, davalı ...’ın ... C.Başsavcılığı’nın ... Soruşturma sayılı dosyasında vermiş olduğu ifadesinde ise sözkonusu çekin dava dışı keşideci tarafından alacağına karşılık kendisine verildiğini ikrar etmiştir. Keşideci kendisinden sonra gelen lehtar ve cirantalara karşı alacak isteminde bulunamayacağından dolayı dava- lı ... alacaklı sıfatı kazanamayacaktır. Davalının keşideci dışındaki lehdara karşı alacak isteminde bulunamayacağının, ancak keşideciye karşı alacak isteminde bulunabile- ceğinin gözetilmesi gerekir. Mahkemece tüm bu hususlar dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi” gerektiği gerekçesi ile mahkememiz kararını bozmuştur. Mahkememizce bozma kararına, çekin çek hamiline kendisinden önceki ciranta tarafından teslim edilme- diğinin davalının da kabulünde olması karşısında davacıya karşı meşru hamil sayılamayacağı için uyularak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile, dava konusu keşidecisi ..., lehtarı davacı, hamili davalı olan 35.000,00.-TL bedelli çek dayanak gösterilmek suretiyle ... İcra müdürlüğünün ...esas nolu dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine,
Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 2.390,85 tl karar ilam harcından peşin olarak alınan 597,72 tl sinin mahsubu ile bakiye 1.793,13 tl karar ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafından dava açılışı sırasından yapılan 73,30 tl masraf, 174,00 tl posta masrafı, 43,40 tl müzekkere masrafı, 597,72 tl peşin har olmak üzere toplam 888,42 tl yargılama giderinin davalıdan alanarak davacıya verilmesine,
Kabul edilen miktar üzerinden AAÜT gereğince hesaplanan 4.200,00 tl nispi vekalet ücretinin davalıdan alanarak kendisini bir vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay 19. hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.19/06/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır