T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/566 Esas
KARAR NO: 2022/306
DAVA: Tazminat
KARAR TARİHİ: 22/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davalı ... şirketine sahibi bulunduğu oto servis istasyonu ve boyahane ve tamirhane olarak kullandığı tam kargir yapı tarzsındaki kiralık iş yerini, iş yeri paket sigorta poliçesi ile 09/12/2016 - ... vadeli poliçe ile yangın vs. Rizikolara karşı sigortaladığını, sigorta primlerini peşinat ve taksitler dahil ödediğini, müvekkil şirketin iş yerinde ... tarihinde çıkan yangında bina ve müştemilatının hasar gördüğünü, taksirle yangına neden olma suçundan Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile tahkikat başlatıldığını, şüphelinin tespit edilemediğini, soyut iddialar dışında kamu davasının açılmasını gerektirir delil bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, sigorta şirketine tazminat ödenmesi için yapılan başvurular yapıldığını, hasar dosyası açıldığını, noter ihtarnamelerinin gönderildiğini, yangının kasıtlı çıkarıldığını, hasar ile ilgili tazminat talebini reddettiğini, müvekkil şirket tarafından Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş esas sayılı dosyasında delil tespiti ile bilirkişi incelemesi yaptırdığını, alınan raporda toplam hasar bedelinin 1.265.252,09.-TL olarak belirtildiğini, müvekkil şirketin kiralık iş yerinde oluşan hasarın ... Dekorasyon ... ile yaptığı sözleşme uyarınca her türlü onarım ve tadilatını yaptırdığını ve iş yerini mülk sahibine teslim ettiğini, davalı ... şirketinin hasar bedelinin TTK'nun 1429. Maddesine dayanarak ödemekten kaçınmasının haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek davanın kabulü ile davacının sigorta poliçesinden kaynaklı talep edebileceği, tazminat miktarının tespiti ve HMK 107.maddesi uyarınca artırım haklarının saklı kalmak üzere 100.000,00.-TL'nin hasar tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi ile davalı ... şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılabilmesinin yasal şartlarının mevcut olmadığını, ... tarihinde iş yerinde çıkan yangında Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye ekipleri tarafından düzenlenen ... tarih, ... kayıt numaralı yangın tutanağına göre yangının üç ayrı noktada bağımsız olarak başladığının tahmin edildiğini, ancak kesin tespitinin bilirkişilerce yapılmasının uygun olduğunu, yangının üç ayrı noktadan başlamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, yangının şüpheli bir yangın olduğunu, davaya konu yangın hadisesi sonucu itfaiye ekipleri tarafından düzenlenen yangın raporundan yangının şüpheli bir yangın olduğu kanaatine varılması üzerine müvekkil şirket tarafından görevlendirilen yangın uzmanı tarafından kapsamlı inceleme ve araştırma yapıldığını, yangının şüpheli olduğuna dair ciddi emarelere ulaşıldığını, sigortalı iş yerinin yetkilisi ...'in uzaktan akrabası olan ... emniyetteki ifadesinde ...'in sigortadan para alabilmek için kendi iş yerini yaktırdığını beyan ettiğini, emsal bir olayda Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararı ile davaya konu hadisenin ortaya çıkışı bakımından şüpheli bir yangın olduğu, bu nedenle ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı tarafından dava konusu yangının teminat kapsamında olduğunun ispatlanması gerektiği, davacı tarafından da şüpheli yangındaki şüpheli ortadan kaldıracak herhangi bir iddia da bulunmadığını, delil de sunulmadığını, yangının şüpheli bir yangın olması, hasarın sigorta teminatı altında olmadığı, bu nedenle de davalı ... şirketinin meydana gelen rizikodan ve çıkan yangının sonuçlarından sorumlu olmadığı kanaatine varıldığını, davacı şirket tarafından Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi tespitinin yokluklarında yapıldığını, taraflarına tebliğ edilmediğini, aleyhlerine delil olmasının hukuken mümkün olmadığını, yangın sigortası genel şartlarının B.8.1 maddesine göre sigortacı kesinleşmiş olan tazminat miktarını en geç bir ay içerisinde sigorta ettirene ödeme zorunda olduğunu belirterek davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesini isteminin reddine, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından sigorta şirketinin cevap yazısı, ihtarname sureti, sigorta poliçesi örneği, yangın raporu sureti, Antalya İl Emniyet Müdürlüğü tarafından hazırlanan olay yeri inceleme raporu sureti, yüklenici firma ile yapılan 15/08/2017 tarihli sözleşme ve fatura örnekleri, ekspertiz raporu, Antalya ... Sulh Hukuk mahkemesi tarafından alınan bilirkişi heyet raporu, davalı vekili tarafından emsal mahkeme kararları, yangın raporu, ekspertiz raporu, sigorta poliçeleri, bilirkişi heyet ve uzman raporları delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası ile ... esas sayılı dava dosyası, Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve ... soruşturma sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası getirtilmiş, tanıklar dinlenmiş, mahallinde keşif yapılmış, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Davacı vekilinin 14/12/2018 tarihli dilekçesi ile dava değerini 1.472.052,00.-TL'ye çıkartmış, ıslah harcını yatırdığı anlaşılmıştır.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; talep eden ... tarafından meydana gelen yangın nedeniyle tespit davası açıldığı, mahkeme tarafından mahallinde keşif yapılarak rapor alındığı, alınan raporda özetle ve sonuç olarak; iş yerinin ön giriş bölümünde bulunan genel müdür ofisinin ve tefrişatının komple yanarak hasar görmüş olduğu, ön giriş bölümünde bulunan diğer mahallerin yangının is, kurum ve söndürme suyu etkisinde kaldığı, atölye bölümünde bulunan araçlann bir kısmının yangından direk zarar gördüğü, asma tavanların ve çelik profil taşıyıcı sistemin, duvar ve zemin kaplamalarının tavanda bulunan tüm aydınlatma armatür ve alt yapısının, kamera sıstemımn panolar ve şalt malzemelerin, havalandırma sisteminin, tezgahlar ve takımlarının zarar gördüğü ve kullanılmaz hale geldiği, yedek parça ve mutfak bölümünün tamamen yanmış olduğu, depo içerisinde bulunan tüm yedek parçaların da yangından etkilenmiş olduğu, plastik aksamlı yedek parçaların yanarak erimiş olduğu, kutu profilden mamul istif raflarının yanarak yüksek ısı etkisi altında deformasyona uğradığı, çelik kutu profilden oluşan çatı taşıyıcı sisteminin ısı etkisi altında deforme olduğu ve büyük kısmının sac çatı örtüsü ile birlikte aşağı düştüğü, havalandırma sisteminin zarar gördüğü, yedek parça asma kat bölümünde bulunan 2. Sistem Odası server cıhazlannın yangından zarar gördüğü, malzeme atölyesi ve mekamk odanın direk yangından etkilenmediği ancak yangının is ve kurum etkisinde kaldığı, tespite konu işyerinde oluşan hasar toplamının tespit tarihi itibariyle ve piyasa fiyatları ile KDV dahil 1.265.252,09.-TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; talep eden ... tarafından meydana gelen yangın nedeniyle tespit talepli dava açıldığı, mahkeme tarafından mahallinde keşif yapılarak rapor alındığı, bilirkişi heyeti tarafından sunulan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; ... mahallesi (Antalya - Serik Devlet yolu) ... adresinde bulunan, tapudaki ... üzerindeki tek katlı 2.300,00 m2 alanlı bina ... OTO SERVİSİ adı altında ticari faaliyette bulunulan binada meydana gelen yangın nedeniyle; meydana gelen hasarlı imalat olan tavan, sıva, çatı v.s. malzemenin sökülerek atılma, yağlı is nedeniyle oluşan kimliliğin temizlenme bedelinin tespit tarihi ve piyasa bedelleriyle 170.000,00.-TL olduğu, davaya konu 2.300,00 m2 alanlı tek katlı yüksek irtifalı, lüks yapım özelliklerine sahip olan binada meydana gelen hasarların giderilerek mecurun eski haline getirilme bedelinin tespit tarihi ve piyasa bedellerivyle 531.780,00.-TL olduğu, mecurun eski haline getirilebilmesi için belirlenmiş olan yıkım, söküm, istif, nakliye, temizlik ve yeni yapım için toplam bedelin 701.760,00.-TL olduğu, bu bedel toplam inşaat alanına bölündüğünde, harcanması gereken maliyet bedelinin (701.760,00.-TL / 2.300,00 m2) 305,11.-TL / m2 olduğu, bu bedelin de bu ebatlı bir yapıda yıkım, söküm, istif, nakliye, temizlik ve yeni yapım işi için piyasa rayiçlerine uygun olduğu, binanın yangın öncesi haline getirilebilmesi için gereken sürenin olağan şartlar dahilinde 3 (üç) aylık süre olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalılar ..., ... Otomotiv Turizm İnşaat Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... Japan Sigorta A.Ş aleyhine kira sözleşmesinden kaynaklı tazminat talepli dava açıldığı anlaşılmış, mahkememizin 17/01/2020 tarihli ara kararı ile her iki davanın tarafları ve dava sebebi farklı olmakla derdestlik itirazının reddine karar verilmiştir.
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin ... olduğu, şüphelinin ... olduğu, suçun hakaret ve tehdit olduğu, suç tarihinin 25/01/2017 olduğu, yapılan soruşturma sonucu kovuşturma yapmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekilerinin ..., ... olduğu, şüphelilerin ... ile ... olduğu, suçun kasten yangın çıkarma olduğu, suç tarihinin ... olduğu, yapılan soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı tanıkları duruşmada usulüne uygun şekilde dinlenmiş, yangının çıkışı ile ilgili herhangi bir bilgilerinin olmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce, resen seçilen bilirkişiler ile birlikte mahallinde keşif yapılmış, bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 14/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak, davacı şirketin ticari defterleri ve belgelerine göre, yangın tarihinden sonra dava konusu olan işyeri tadilatı ile ilgili olarak dava dışı ...'dan toplam 402.075,60.-TL tutarında fatura teslim aldığı, bu fatura bedellerinin 343.885,00.-TL'lik kısmını ödediği, bakiye kalan 58.990,60.-TL'lik kısmını ödemediği, davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirketin 2016 yılında kar ettiği ancak 2015, 2017 ve 2018 yılında ise zarar elde ettiği, davacı şirketin ticari defterlerine göre, davacı şirketin 2015 yılında ödenmiş sermayesinin tamamı yok olduğu, 2016 yılında ödenmiş sermayenin korunduğu, 2017 ve 2018 yılında ise ödenmiş sermayesinin tamamı yok olduğu, bu durumda da davacı şirketin 2015, 2017 ve 2018 yılında borca batık durumda olduğu, davacı şirketin ticari defterlerine göre, yangında tarihinden önceki normal ticari faaliyetini devam ettirdiği 2016 yılına göre yangın tarihinden sonraki 2017 yılında davacı şirketin net satış cirosunun 622.386,79 - 102.784,21= 519.602,58.-TL tutarında düştüğü, yangın tarihinden önceki 2016 yılına göre yangın tarihinden sonraki 2017 yılında düşen davacı şirketin net satış cirosuna istinaden, davacı şirketin ticari defterlerindeki faaliyet kar'ı / Net satışlar oranı üzerinden yangın tarihinden sonraki 2017 yılında davacı şirketin 519.602,58.-TL X 0,07= 36.372,18.-TL tutarında faaliyet kar'ı kaybının olduğu, dava tarihi itibariyle yapılan hasar değerlendirmesinde inşaat ve Tesisat Zararlarının 273.394,00 TL, elektrik - elektronik zararlarının 168.310,00.-TL olarak hesaplandığı, mekanik (Tesisat/Makine/Yedek Parça) zararları ve dekorasyon/Mobilya zararları uzmanlık alanları dışında kaldığı için bu kalemde yer alan malzemelere ilişkin herhangi bir zarar değerlendirmesi yapılmadığı, bu hususlardaki değerlendirmeler için bir makine mühendisi ve mimara ihtiyaç duyulacağı, diğer taraftan dava dosyasında yapılan ilk tespite ilişkin 17/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda mekanik (Tesisat/Makine/Yedek Parça Zararları) ve Dekorasyon/Mobilya zararları da dahil olmak üzere bütün zararların ayrıntılı değerlendirmesihin mevcut olduğu, dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde yangının elektrik kontağından çıktığına dair bir bulguya rastlanmadığı, yangın olayının yangın ve doğal afetler ile mühendislik sigortaları hasar tespiti ve sigorta hukuku yönünden yapılan incelemede; dosyada mevcut tüm bilgi belge ve delillere istinaden gerek TTK, BK ve 5684 nolu sigortacılık kanunu ile yangın sigortaları genel şartnamesinin açık hükümlerine göre bu yangın olayının poliçe yürürlük tarihi içinde olsa bile bitimine 6 saat kala meydana gelmesi karşısında davacı şirketin tazminat talebinin haksız ve mevzuata aykırı olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunda makine mühendisi ve mimar bilirkişinin de heyete dahil olması gerektiği yönündeki bilirkişi görüşü ve davacının rapora yönelik itirazları da göz önüne alınarak mahkememizce rapor hazırlanması için, mahkememizce resen seçilen mimar ve makine mühendisi bilirkişiler ilave edilerek bilirkişi heyeti tarafından sunulan ... tarihli ek raporda özetle ve sonuç olarak; makine mühendisi bilirkişi tarafından yangın tarihi itibariyle yapılan tespitlere göre dava tarihi ... tarihi itibariyle toplam hasar bedelinin 876.807,33.-TL olarak değerlendirildiği, mimar bilirkişi tarafından yangın tarihi itibariyle yapılan tespitlere göre dava tarihi olan ... tarihi itirabariyle toplam hasar bedelinin 155.860,00.-TL olarak değerlendirildiği, elektrik mühendisi bilirkişisinin kök rapordaki görüşünün aynı olduğu, ek rapor talep yazısında da kendisine ilişkin bir görev bulunmadığı, inşaat mühendisi bilirkişisinin kök rapordaki kanaatlerinin değişmediği, sigortacı bilirkişilerin ortak görüşü ise meydana gelen yangın hasarının sebeplerinin itfaiye raporu, savcılık kararları, emniyet kriminal raporları karşısında o rapor görüşlerine katılarak teminat kapsam dışında olduğu görüşü kök heyet raporu ile aynı olup değişiklik olmadığı, ancak, kundaklama konusunda mahkemece kesin hüküm verildiğinde yeniden değerlendirme yapılarak heyetimizdeki teknik bilirkişiler ve SMM bilirkişisinin tespit ettiği hasar bedellerinin ödenip ödenmeyeceğinin değerlendirilebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Dava, davacıya ait olup davalı ... tarafından iş yeri paket sigorta poliçesi ile sigortalanmış iş yerinde ... tarihinde çıkan yangın nedeniyle meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında davalı ... şirketinden tahsili davasıdır.
Davalı ... tarafından yangının şüpheli ve kasıtlı olduğu, zararında fahiş olduğu gerekçesiyle davanın reddi talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında açılan dava ile mükerrer olduğu, bu nedenle derdestlik nedeniyle davanın reddi gerektiği aksi takdirde davanın sonucunun beklenmesi gerektiği yönünde itiraz edilmiş ise de, ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dosyada mülk sahibi tarafından kiracılar ve sigorta şirketine haksız fiile dayalı olarak açılmış tazminat davası olup, davada sigorta poliçesine dayanılmadığı gibi tarafları ve dava sebebi farklı olduğundan derdestlik itirazı reddedilmiş, bekletici mesele de yapılmamıştır.
Cumhuriyet Savcılığı ... ve ... soruşturma sayılı hazırlık evraklarının incelenmesinde, yangın nedeniyle yapılan soruşturma sonucunda şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği ve yangın suçunun faillerinin daimi aramaya alındığı anlaşılmıştır.
Dosyaya getirtilen sigorta poliçesinin incelenmesinde; iş yerinin 09/02/2016 - ... tarihleri arasında iş yeri paket sigorta poliçesi ile sigortalandığı, yangın olayının gerçekleşmesinden sonra davacı tarafça davalı ... şirketine hasar ihbarında bulunulduğu, hasar dosyasına göre sigorta şirketi tarafından yapılan değerleme sonucunda 05/07/2017 tarihinde hasar talebinin reddedildiği anlaşılmıştır.
Dosyaya getirtilen sigorta poliçesinin incelenmesinden; sigortalı iş yerinin malik veya kiracı lehine 1.000.000,00.-TL limit dahilinde yangına karşı sigortalanmış olduğu anlaşılmıştır.
Yine dosya kapsamına alınan bilirkişi rapor ve ek raporuna göre yangın nedeniyle iş yerinde meydana gelen hasarların inşaat mühendisi hesaplamaları yönünden 273.394,00.-TL, elektrik elektronik mühendisi bilirkişi yönünden 168.310,00.-TL, makine mühendisi bilirkişi yönünden 876.807,33.-TL, mimar bilirkişi yönünden 155.860,00.-TL olmak üzere toplam 1.474.371,33.-TL olduğu anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan iş yeri paket sigorta poliçesine dayanılarak açılmış hasar tazmini davası olup, her ne kadar riziko, poliçenin son günü meydana gelip yangın olayının gerçek failleri bulunamamış olsa da, şüpheli yangın olayının davacı tarafça kasten ve kötü niyetli olarak çıkartıldığı davalı tarafça usulüne uygun olarak ispatlanamadığından meydana gelen zararın poliçe teminat dahilinde olduğu, toplam hasar bedeli 1.474.371,33.-TL olsa bile davanın kısmen kabulüne, poliçe yangın teminat limiti olan 1.000.000,00.-TL üzerinden davanın kabulüne, davalı ... 05/07/2017 tarihinde tazmin talebini reddetmiş olmakla, bu tarihte temerrüde düştüğünün kabulü ile davanın kısmen kabulüne, 1.000.000,00.-TL'nin 05/07/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1.000.000,00.-TL'nin 05/07/2017 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Alınması gerekli 68.310,00.-TL harçtan, peşin olarak alınan 1.707,75.-TL ile ıslah harcı olarak alınan 23.431,22.-TL harç olmak üzere toplam 25.138,97.-TL harcın mahsubu ile kalan 43.171,03.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 35,90.-TL, tebligat gideri 195,50.-TL, müzekkere gideri 19,20.-TL, bilirkişi ücreti 3.500,00.-TL, tanık gideri 105,00.-TL, keşif gideri 300,00.-TL olmak üzere toplam 4.155,60.-TL yargılama giderlerinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan 2.823,00.-TL ve mahkememizde peşin ve ıslah olarak alınan harç gideri 25.138,97.-TL olmak üzere toplam 27.961,97.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 67.050,00.-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 39.752,60.-TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.22/04/2022
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)