T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/57 Esas
KARAR NO: 2021/745
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/01/2018
KARAR TARİHİ: 15/11/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından mahkememize verilen dilekçede özetle: 13/04/2017 tarihinde içinde bulunduğu araç ile Kemer ilçesinden Antalya iline gelirken davalılardan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki diğer davalı rektörlüğün işleteni olduğu ve davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı otobüs ile çarpışması sonucu yaralandığını bu yaralanmadan dolayı çalışma gücü kaybı ve kazanç kaybına uğradığını ayrıca manevi olarak da zarar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketine 16/11/2017 tarihinde zararın tazmini için müracaat edildiğini belirterek ;
300,00 TL si kazanç kaybı için, 29.700,00 TL si çalışma gücü kaybı için olmak üzere toplam 30.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketinden 20/11/2017, diğer davalılardan kaza tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 100.000,00 TL manevi tazminatın ise sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin adresinin İstanbul olduğunu, yetkili mahke- menin İstanbul mahkemeleri olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuş, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limiti ile ve sürücünün kusuru ile sınırlı olduğunu, ancak yasal faiz talep edilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Kazadan doğan zararın tazmininde diğer davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde kendisinin bir kusuru olmadığını, kazadan sonra safra kesesinden ameleyat olmuş ise de davacının uğradığı bu zarar ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, davacının emniyet kemeri kullanmaya- rak müterafik kusurlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ikinci cevap dilekçesinde ise; Arka koltukta oturan davacının ön tarafında bu- lunan servis masasına çarpmasının ve safra kesesinin zarar görmesinin kaza anında emniyet kemeri takmadığını gösterdiğini belirtmiştir.
Davalı Üniversite vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekili rektörlüğün aracın işleteni sıfatıyla özel yükümlülüğüne aykırı bir davranışı olmadığından kazadan dolayı sorumluluğunun söz konusu olamayacağını, kazanın araçta meydana gelen arızadan kaynak- landığını, ancak bu aracın tüm bakımlarının süresinde ve yetkili serviste yaptırıldığının ancak trafikte seyir halindeyken kırmızı ışıkta durması gereken aracın freni tutmadığı için kazanın meydana geldiğini, aracın retardarı kontrol edildiğinde kablolarının kopuk olduğunun göz- lendiğini, kazanın meydana gelmesine araçta meydana gelen arızanın neden olduğunu bunun da kaçınılmazlık hali oluşturduğu için müvekkilinin kusur yada özel yükümlülüğünü ihlal ettiğinden söz edilemeyeceğini, kaza sırasında davacının emniyet kemerinin takılı olmaması sebebiyle müterafik kusurlu olduğunu, ticari faiz talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesi incelendiğinde sakatlık ve ölüm halinde 330.000,00 TL sağlık giderleri olarak 330.000,00 TL limitle 14/01/2017-18 tarihleri arasında sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, davalı rektörlüğün kazanın kaçınılmaz olduğu iddiasının yerinde olmadığını uzun yola çıkmadan önce aracın bakım ve kontrollerini yaptırmayarak kusurlu olduğunu, kaçınılmazlık durumunun söz konusu olmadığını, arka koltukta oturan müvekkilinin bulun- duğu araca davalı araç sürücüsünün arkadan çarpması ile kazanın meydana geldiğini sigorta şirketine davadan önce yapılan başvurunun 20/11/2017 tarihinde tebliğ edildiğini belirtmiştir.
Mahkememizce hasar dosyası temin edilmiş, tedavi evrakları dosya arasına alınmış, soruşturma dosyasının bir örneği dosya arasına alınmıştır. Davalı sigorta şirketi hasar dosya- sını gönderdiği müzekkerede davacının bu kaza sebebi ile müracatının 21/11/2017 tarihinde yaptığını bildirmiştir.
Olay ile ilgili dinlenen davalı tanığı ifadesinde özetle: Kendisinin davalı üniversitede işçi olarak çalıştığını, kazayı görmediğini kaza sonrasında tamiri Antalya’da yaptırılan üni- versiteye ait otobüsün tamirden sonra geri alınması için geçmişte kendisinin kaportacılık yapmış olması sebebiyle üniversite tarafından aracı almaya gönderildiğini, aracın servisten alınması sırasında taraflar arasında yapılan konuşmada otobüsün freninin tutmadığının ifade edildiğini duyduğunu, bu yönde belge istenildiğinde ise servis çalışanının böyle bir belge düzenleyemeyeceğini bildirdiğini duyduğunu ifade etmiştir.
Mahkememizce davacı adli tıp kurumu ihtisas dairesine göndermiş, alınan raporda otobüste seyir halindeyken arkadan çarpma sonucu arka koltukta oturan davacının otobüsün içinde savrulup tahta bir cisme çarptığı, davacının dış merkezde safra kesesinde polesistikto- min yapıldığı, özürlülük ölçütlerine ilişkin yönetmelik kapsamında çalışma gücünü %10 oranında kaybettiği iyileşme süresinin 3 ay olduğu bildirilmiştir. Bu rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalı ... illiyet bağı yönünden itirazda bulunmuş, ayrıca emniyet kemeri takmadığı gerekçesiyle müterafik kusurun gözetilmesi gerektiğini bildirmiş ve yeniden rapor alınmasını talep etmiştir.
Davalı üniversite vekili ise davacıda kalıcı bir iş göremezlik durumunun söz konusu olmayacağı, engellilik oranının kaza sebebiyle ortaya çıktığına ilişkin net bir tespit yapılma- dığı gerekçesiyle rapora itiraz ettiklerini bildirmiştir.
Davacı vekili dosyaya sunduğu belge ile müvekkili çalıştığı iş yerinden aylık gelirinin 30.000,00 ruble olduğunu bildirmiş ve buna ilişkin evrak örneği sunmuştur.
Bundan sonra mahkememizce dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafın- dan 2021 yılı asgari ücret sistemi uygulanarak ve yine PMB 1931 yaşam tablosu progresif rant metodu, %10 artırma ve iskonto ile peşin değer hesabı kullanıldığını Rusya asgari ücret verilerinin temininin gerekip gerekmediğinin mahkemenin takdirinde olduğu yapılan hesap- lamada davacının Rusya’daki asgari ücretin 3,9611 katı gelir elde ettiğinin anlaşıldığını, em- niyet kemeri kullanılıp kullanılmadığına bağlı müterafik kusur indiriminin takdirinin mahke- meye ait olduğu, çalışma gücü kaybından kaynaklanan zararının 1.837,809,25 rus rublesi, kazanç kaybının 78.595,00 Rus rublesi olduğunu, bunun dava tarihindeki TL karşılığının kazanç kaybı olarak 5.298,88 TL çalışma gücü kaybı olarak 123.905,10 TL edeceği, hesap tarihindeki TL karşılığının ise 7.967,18 TL kazanç kaybı, 186.298,72 TL çalışma gücü kaybı zararı olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Davacı vekili ... tarihli ıslah dilekçesi ile kazanç kaybı olarak 5.298,88 TL, çalışma gücü kaybı olarak 123.905,10.-TL olmak üzere toplam 129.203,98TL maddi tazmi- natın sigorta şirketinden müracaatın ulaştığı tarih, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini ayrıca önceki belirtilen gibi manevi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... bu rapordan sonra mahkememize verdiği dilekçede: Anaya- sanın 129. Maddesi gereğince kamu görevi yerine getiren müvekkilini, kamu görevini yerine getirirken kullandığı araçla meydana gelen zararın hizmet kusuru olması gerektiği ve davanın idareye yöneltilmesi gerektiği gerekçesiyle müvekkili yönünden davanın reddini talep etmiş- tir.
Mahkememizce özellikle rötar arızası sebebiyle kusur durumunun ve kazanın mey- dana gelmesinde davalının kusurunu ortadan kaldıracak derecede bir mücbir sebep veya zarar görenin veya üçüncü bir kişinin ağır kusurundan söz edilip edilemeyeceği hususunun araştı- rılması ve kusur durumlarının tespiti için Dosya ATK ya gönderilmiş. Alınan raporda, “retar- derin ağır vasıtalarda yardımcı bir fren mekanizması olduğu, tekerlerde yer alan sürtünme prensibi ile çalışan disk veya kampana fren sistemlerinin yanında yardımcı olarak yer aldığı, retarder sisteminin asıl amacının aracı durdurmak olmadığı, aracı yavaşlatmak olduğu, ana fren sistemine aşırı yük binmesini engelleyici bir sistem olduğu, fren sisteminden bağımsız olduğu” belirtilmiştir. Mahkememiz ATK nın bu raporunu hükme esas almıştır.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Mahkememizce hükme esas alınan ATK raporuna göre davacının 13/04/2017 tarihinde meydana gelen kazadan dolayı özürlülere veri- lecek sağlık kurulu raporları hakkındaki yönetmelik hükümleri dikkate alındığında çalışma gücünün % 10 oranında kaybettiği ve iyileşme süresinin 3 ay olduğu anlaşılmıştır. Davacının bulunduğu otobüste emniyet kemeri takmadığı, yaralanmasına neden olan olayda kaza son- rası savrulmuş olduğunun ATK raporunda kendi beyanına dayandırılması karşısında davacı- nın emniyet kemeri takmayarak müterafik kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Hükme esas alınan kusur Raporuna ise kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürü- cüsü ... ...’ın tam kusurlu olduğu, kazanın retarder sisteminin bozulmasına rağmen bu bozulmanın, kazanın meydana gelmesinde mücbir sebep sayılamayacağının anlaşılması karşısında meydana gelen zarardan davalı araç sürücüsü ... ve araç işleteni Karaman- oğlu Üniversitesinin ve aracı sigortalayan davalı şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılmış- tır.
Mahkememizce alınan Aktüer raporunda ise, davacının Rusya daki net ücreti üzerin- den yapılan hesaplamada iyileşme süresindeki kazanç kaybının 5.298,88.-TL, %10 luk maluliyetine bağlı çalışma gücü kaybının 123.905,10 TL olduğu, buna göre toplam zararının 129.203,98 TL ettiği anlaşılmıştır. Bu aktüer raporu mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacının manevi tazminat talebine gelince, manevi tazminat, beden bütünlüğü ihlal edilen zarar görenin bu ihlalden dolayı uğradığı manevi ızdırabın ekonomik bir karşılığının verilmesi suretiyle bir nebze olsun giderilmesini amaç eden, zarar göreni zenginleştirmeye- cek, zarar vereni fakirleştirmeyecek nitelikte olan ve olayın özellikleri gözetilerek belirlen- mesi gereken bir miktardır.
Kazanın meydana gelmesinde her ne kadar davalı işleten ve araç sürücüsü tam kusurlu ise de aracın retarder sisteminin devre dışında kalmış olması, bu sistemin fren sistemine yardımcı bir sistem oluşu gözetilerek davacının manevi tazminat talebinin aşağıdaki şekilde kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
A.1-Maddi Tazminat Talebine ilişkin Davanın KISMEN KABULÜ ile;
5.298,88 TL si çalışma gücü kaybından, 123.905,10 TL si kazanç kaybından olmak üzere toplam 129.203,98 TL tazminattan emniyet kemeri kullanılmaması sebebiyle, % 20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanarak, kalan 103.363,18:-TL maddi tazminattın davalılar ... ... ve Üniversiteden kaza tarihi olan 13/04/2017, davalı sigortadan müracaat tarihinin 21/11/2021 tarihi olduğu kabul edilerek temerrüt tarihi olan 29/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Sigorta şirketinin sigorta limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına)
Fazlaya dair talebin Reddine,
Alınması gerekli 7.060,73.-TL harçtan, peşin olarak alınan 444,02.-TL harç ve ıslah yolu ile alınan 339,00.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 6.277,71.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 41,10.-TL, tebligat masrafı 433,00.-TL, mü- zekkere masrafı 89,50.-TL, bilirkişi ücreti 440,00.-TL, tanık gideri 30,00.-TL, dosya gön- derim ücreti 247,70 olmak üzere toplam 1281,30.-TL yargılama masrafının yarısının manevi tazminat miktarının tespiti için yapıldığının kabulü ile 640,65.-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 444,02.-TL ve ıslah yolu ile alınan 339,00.-TL olmak üzere toplam 1.423,67.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 13.769,50.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLME- SİNE,
B.1-Davacının Manevi Tazminat Talebinin KISMEN KABULÜ İLE; 25.000.-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 13/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile si- gorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilme- sine,
Fazlaya dair talebin Reddine,
Alınması gerekli 1.707,75.-TL harcın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştere- ken ve müteselsilen ALINMASINA,
Davacı tarafça manevi tazminat için yapılan 640,67.-TL yargılama masrafının davada kabul ve red edilen miktarlar gözetilerek 160,16.-TL sinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 4.080,00.-TL vekâlet ücretinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 4.080,00.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak sigorta şirketi dışındaki davalılara VERİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kara- rın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.
15/11/2021
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)