T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/727 Esas
KARAR NO: 2022/687
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 19/10/2018
KARAR TARİHİ: 18/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kurulduğu 1994 yılından bu yana gemi ve yat ekipmanı üretim sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ise yat üreten bir firma olduğunu, taraflar arasında davalının ürettiği yatlara belli ekipmanların imalatı suretiyle temini hususunda anlaşmalar olduğunu, müvekkil şirket ile davalının daha önce yapmış olduğu ... ve ... projelerinin tüm üretimlerinin tamamlanarak davalı şirkete teslim edildiğini, bedelinin davalı taraftan tahsil edildiğini, taraflar arasında yine ... projesi için 28/04/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden davalı şirketin vadesi gelen ödemelerini zamanında ve tam yapmadığını, taraflar arasındaki projelere ilişkin olarak müvekkili tarafından ... Noterliğinin ... tarihli ihtarnamesi ile ..., ... projelerinden bakiye kalan ...-Euro borcunu ödemesi ve ... projesi için işlemlere başlanması için gereken proje onayı ve izinlerin alınması ve sözleşmede kararlaştırılan vadesi gelen bakiye ödemelerin yapılmasının talep edildiği, davalı tarafça ihtarnameye karşı cevap verilmediğini, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı şirketin borca ve yetkiye itiraz ederek takibin durduğunu, akabinde Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ..., ... projelerinin bakliye alacak tutarı olan ....-Euro ve ... projesinin güncel ödemesi gereken tutarı olan ....-Euro olmak üzere toplam ....-Euro alacağın tahsilinin talep edildiğini, davalı tarafça bu takibe de itiraz edildiğini, takibin durduğunu, davalı şirket tarafından ....-Euro'nun müvekkile ödendiğini, ihtilafın ... projesinden kaynaklı olduğunu, taraflar arasında 28/04/2014 tarihli, pasarella için 17/11/2014 teslim tarihli, ...-Euro, kıç hidrolik basamak sistemi için 23/01/2015 teslim tarihli, ....-Euro bedelli, mob vinç için 20/02/2015 teslim tarihli ....-Euro bedelli mob kapak için 20/02/2015 teslim tarihli, ....-Euro bedelli olmak üzere toplam ....-Euro bedelli sözleşme imzalandığını, davalı tarafça ....-Euro iş avansı, resim onay aşamasında ödeneceği kararlaştırılan pasarella için ...-Euro ve kıç taraf hidrolik basamak sistemi için ....-Euro olmak üzere toplam ....-Euro ödeme yaptığını, ancak ödeme yapması gereken ....-Euro'luk ödeme ve sözleşmeden kaynaklanan onay ve izin yükümlülüklerinin hiçbirini yerine getirmediğini, müvekkili tarafından projenin işlerinin tamamlanarak teslime hazır hale getirildiğini, ancak davalı tarafça sözleşme gereği hiçbir sorumluluk ve edimlerini yerine getirmediğini, davalı şirketin ekonomik sıkıntılar nedeniyle tersanelerini fiilen kapattığını, davalı şirketin ödeme yapmaması nedeniyle temerrüde düştüğünü, müvekkilinin alacağının muaccel hale geldiğini belirterek davanın kabulü ile, müvekkilinin bakiye alacak, uğranılan zarar ve sözleşmede kararlaştırılan cezai şart bakımından müvekkilinin alacağının tespiti ve sözleşmeden doğan ve eksik yapılan ödeme yükümlülükleri nedeniyle ...-Euro alacaklarının, davalının temerrüdü ve ifanın davalıdan kaynaklı olarak imkansız hale gelmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı tüm zararların tespiti ve davalıdan tahsiline ilişkin olarak ....-Euro tazminat alacaklarının ve davalının kusuru nedeniyle yaşanan gecikme ve uğranan zararın tazmini bakımından sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacaklarına ilişkin olarak ...-Euro cezai şart alacakları olmak üzere toplam ...-Euro'nun temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya yanıt vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ihtarname sureti, 28/04/2014 tarihli ... tedarikçi sözleşmesi sureti, mail yazışmaları delil olarak sunulmuş, mahkememizce talimat yolu ile davacı tarafın ticari defter ve belgeleri incelettirilmiş, yine mahallinde keşfen hazır edilen imalatlar incelettirilerek bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor aldırılmış, alınan rapor ve ek rapor denetime elverişli ve karar vermeye yeterli görülmediğinden yeniden talimat yolu ile keşfen farklı bir bilirkişi heyetinden yeniden rapor aldırılmış tüm deliller toplanmıştır.
Davalı taraf sözleşme konusunda meşruhatlı davetiye ile isticvap edilmiş, usulüne uygun tebligata rağmen duruşmaya katılmamıştır.
Mahkememizce dosya davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin inceletilmesi için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş, mali müşavir bilirkişi tarafından davacı tarafın defterleri üzerine inceleme yapılmasına müteakip mahkememize ibraz ettiği 24/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; davacı şirketin 2012-2013-2014-2015-2016-2017 ve 2018 yılı ticari defterleri üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; defterlerin usulüne uygun tutulduğu, davacı tarafın davalı tarafa dava tarihi itibariyle ....-Euro borçlu olduğu, davacı tarafın temel iddiasının taraflar arası akdedilen ...1 numaralı projenin sözleşme bedeli olan ....-Euro'nun, davalı tarafından 12/05/2014 tarihinde ....-Euro ve 08/04/2015 tarihinde ....-Euro olmak üzere toplam ....-Euro ödendiğini, projeden kalan alacak bakiyelerinin ....-Euro olduğu, ... numaralı projenin pasarella ve Kıç hidrolik basamak sistemi tamamlandığı ve teslime hazır bulunduğu, davalı şirketin serbest bölgede olması ve ayrıca davalı şirketin sipariş verdiği ve davacı tarafça yapımı tamamlanan ürünlerin bedelini ödemeyip teslim almaması nedeniyle faturasının kesilemediği, ticari defterlere göre borçlu gözükmesine rağmen sözleşmesel olarak ....-Euro alacaklı oldukları iddiasının mevcut olduğu, bu konunun uzmanlık alanına girmediğini, gemi ya da makine mühendisi ve sözleşme uzmanı tarafından yapılacak inceleme ile davacı şirketin dava tarihi itibariyle alacağının varlığı ve miktarının tespit edilebileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya, dava konusu sözleşmede belirtilen paseralla ve kıç hidrolik basamak sisteminin sözleşmeye uygun olarak yapılıp teslim edilecek aşamaya getirilip getirilmediği hususunun tespiti, bu emtianın sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığının tespiti, teslim ve sözleşmedeki diğer hususlara uyulması halinde davacının elde edeceği kazancın net miktarının tespiti ve sözleşmedeki cezai şartın fiili şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için gemi mühendisi ve muhasebe uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinin mahkememize ibraz ettiği 19/02/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; dosyaya mübrez belge, bilgi, davacı yanın ticari defterlerini incelendiği bilirkişi raporları ve dosya üzerinde yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı tarafın davalıdan teslime hazır ürünler için alacağının dava tarihi olan 19.10.2018 tarihi itibarıyla ....-Euro olduğu, mahkememizce davacı tarafından davalıdan kar mahrumiyeti talep edebileceği kanaatine varılması halinde; sözleşmenin ifa edilmeyen kısmı için davacı yanın talep edebileceği karın dava tarihi itibarıyla ....-Euro olduğu, mahkememizce davacı tarafın davalıdan sözleşmesel olarak cezai şart talep edebileceği kanaatine varılması halinde; davacı tarafın davalıdan talep edebileceği cezai şart tutarının ....-Euro olduğu, davacı taraf Euro alacakları için 3095 (Md.4a) sayılı yasaya istinaden icra dava tarihi olan; 19.10.2018 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, davacı tarafından huzurdaki davanın şimdilik kaydı ile ....TL üzerinden belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, hak kazanma koşullarının mahkememizin takdirinde olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 04/10/2021 tarihli dilekçesi ile; davalı tarafından eksik yapılan ödeme alacağı, uğranılan zararlar için kar mahrumiyeti bedeli ve cezai şart alacağına ilişkin olarak dava ve fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak üzere taleplerini, eksik yapılan ödeme alacağı için ....-Euro, uğranılan zararlar için kar mahrumiyeti bedeli olarak ....-Euro, Cezai şart alacağı için ....-Euro olmak üzere toplam ....-Euro'ya çıkardığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya, davacı tarafça hazır edilen imalatların bu hali ile başka bir yerde kullanılıp kullanılamayacağı, buna göre varsa ikinci el piyasa rayiç bedeli veya hurda bedelinin tespiti için rapor veren bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 12/02/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ve sonuç olarak; dosya kapsamındaki belge ve bilgilere dayanarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; davacı tarafça hazır edilen ürünlerin sözleşmedeki bedeli ....-Euro olup davalı tarafından davacıya toplam sözleşme bedeli olan ....-Euro'nun, ....-Euro olan kısmı avans olarak ödendiği, hazır edilen ürünler davalı tarafından verilen tekne projesine özel ölçü ve ebatlarda imal edildiğinden, 2. Avansın ödendiği 2015 yılında tekne piyasası kötü durumda olduğu için, başka bir projede kullanılmasının imkanının olmadığını, günümüz piyasa koşullarında, ürünler üzerinde çeşitli modifikasyonlar yapıldıktan sonra tahminen yarı fiyatına, benzer ölçülerde başka bir tekne projesinde değerlendirilmesinin ihtimal dahilinde olduğunun söylenebileceğini, ikinci el piyasa rayiç bedelinin heyet tarafından kabaca ....-Euro civarında olduğu, mevcut ürünlerin hurda bedelinin kanaatlerince kabaca ....-Euro civarında olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan rapor ve ek rapor denetime elverişli somut verilere dayalı ve karar vermeye yeterli görülmediğinden yeniden talimat yolu ile davacı tarafça hazır edilen imalatların başka bir yerde kullanılıp kullanılamayacağı, kullanılırsa dava tarihi itibariyle 2. El piyasa rayiç değeri, kullanılamayacağı takdirde hurda bedelinin tespiti konusunda rapor alınması için 3 gemi mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 20/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; davacı tarafından imalatı tamamlanan ve adı geçen tekneye özel imal edilmiş ekipmanların hurda bedelinin, dava tarihi olan 19/10/2018 tarihinde ....-TL olabileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 22/09/2022 tarihli dilekçesi ile; davalının eser sözleşmesinden doğan ve eksik yapılan ödeme yükümlülükleri nedeniyle müvekkilinin ürettiği ve elinde kalan paserella ve kıç hidrolik basamak sistemi alacağımız olan ...-Euro'dan, hurda bedeli olarak hesaplanan ...-Euro'nun mahsup edilerek bakiye kalan ...-Euro, davalının temerrüdü ve ifanın davalıdan kaynaklı olarak imkansız hale gelmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı ve uğrayacağı tüm zararların ve kar mahrumiyeti bedeli için ...- Euro tazminat alacaklarının, davalının kusuru nedeniyle yaşanan gecikme ve uğranan zararın tazmini bakımından sözleşmede kararlaştırılan ve kök raporda ...-Euro olarak hesaplanan cezai şart alacağımıza ilişkin olarak ...- Euro alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan ve itiraz edilmeyen sözleşme gereği davacı tarafça hazır edilen imalatların ödenmeyen eksik bedeli, davalının kusuru ile başlanamayan imalatlardan kaynaklı kar kaybı ve cezai şart alacağı davasıdır.
Davacı tarafça dava dilekçesinde ...-Euro ödenmeyen imalat alacağı, ...-Euro kar kaybı ve ...-Euro cezai şart olmak üzere toplam ...-Euro alacak talep edilmiş, 04/10/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile eksik ödenen imalat bedeli ...-Euro'ya, kar kaybı ...-Euro'ya, cezai şart alacağı da ...-Euro'ya yükseltilerek ...-Euro alacak talep edilmiştir.
Davacı vekili tarafından 22/09/2022 tarihli 2.ıslah dilekçesi ile eksik ödenen imalat bedeli eksiltilerek cezai şart alacağı arttırılmış ise de aynı davada 2 defa ıslah yapılamayacağından 2.ıslah talebi yapılmamış sayılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından taraflar arasında 28/04/2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmeye istinaden davacı tarafça bir kısım imalatların tamamlanarak hazır edildiği, davalı tarafından da hazır edilen imalatların bedelinin kısmen ödendiği, yapılmayan imalatlar için ödenmesi gereken avansında ödenmediği, davacı tarafça çekilen 02/10/2015 tarihli ihtarnameye rağmen bakiye borcunu ödeyip tamamlanan imalatları teslim almadığı gibi hazır edilmeyen imalatlar için ödemesi gereken bedeli de ödemediği, hazır edilen imalatların davalının sipariş ve talebine uygun ve özel üretim imalatlar olup başka yerde kullanılmalarının mümkün olmadığı, halen de keşif tarihi itibariyle davacının deposunda bekletildiği, davacı tarafça hazır edilip davalının teslim almadığı imalatların ödenmeyen bakiye bedelinin ...-Euro olduğu, hurda bedelinin ise ....-TL (...-Euro) olduğu, davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle sözleşme gereği ödemesi gereken cezai şart tutarı daha yüksek olsa da taleple bağlı kalınarak ...-Euro cezai şarta hükmetmek gerektiği, hiç başlanmayan imalatlar nedeniyle davacının uğramış olduğu kar kaybının ...-Euro olduğu, eksik ödenen imalat bedeli olan ...-Euro'dan hurda bedeli düştükten sonra bakiye hak ediş alacağının ...-Euro olduğu, buna göre de toplam ...-Euro alacağın, ...-Euro'sunun dava tarihinden itibaren ....-Euro'sunun da ıslah tarihi olan 04/10/2021 tarihinden itibaren faizi ile tahsiline hükmetmek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın ıslah edilmiş hali ile kısmen kabulü ile; toplam ....-Euro alacağın, ....-Euro'sunun dava tarihinden itibaren, ....-Euro' sunun da ıslah tarihi olan 04/10/2021 tarihinden itibaren devlet bankalarınca EURO cinsi dövize uygulanan en yüksek oranda mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın ıslah edilmiş hali ile KISMEN KABULÜ ile;
Toplam ....-EURO alacağın, ....-EURO'sunun dava tarihinden itibaren, ....-EURO'sunun da ıslah tarihi olan 04/10/2021 tarihinden itibaren devlet bankalarınca EURO cinsi dövize uygulanan en yüksek oranda mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Alınması gerekli ...-TL harçtan, peşin olarak alınan ...-TL, tamamlama harcı olarak alınan ...-TL ve ıslah harcı olarak alınan ...-TL olmak üzere toplam ....-TL harcın mahsubu ile kalan ....-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ....-TL, tebligat gideri ....-TL, bilirkişi ücreti ...-TL, talimat gideri ....-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderlerinin davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ....-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ....-TL, tamamlama harcı olarak alınan ....-TL ve ıslah harcı olarak alınan ....-TL olmak üzere toplam ....-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ....-TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.18/11/2022
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)