T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/793 Esas
KARAR NO: 2022/518
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/11/2018
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ihracatını yapacağı üzüm ve narı davalı şirketten satın aldığını, davalı şirketin bu üzüm ve nar için ilki ...tarihli ... seri nolu ....-TL bedelli, ikincisi ... tarihli ... seri nolu ... TL bedelli iki adet toplam ...-TL’lik fatura düzenlediğini, bu ürünlerin davalı firma tarafından paketlenip müvekkiline teslim edildiğini, paketlerinden açılmadan ürünlerin ihracata gönderildiğini, Bulgaristan gümrüğünde yapılan analizlerinde fatura konusu narlarda yüksek oranda pestisit kalıntıları tespit edildiği için narların imha edildiğini, ithalatçı firma tarafından teslim alınan üzümlerin ise kalitesinin düşük olduğunu, bir diğer ithalatçı firmanın da üzümlerde de pestisit oranının yüksek olduğunu ve bu yüzden bedelinin eksik ödeneceğini müvekkiline bildirildiği belirterek; davalı tarafından düzenlenen ...-TL fatura bedelinin ...-TL’sinden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve müvekkilinden tahsil edilen narların imha masrafı olan ...-Bulgar Levasının müvekkilinin yaptığı ödeme tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek mevduat faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf herhangi bir cevap dilekçesi vermemiş ise de duruşmada, davacının belirttiği ticari alışverişin doğru olduğunu, davacıya satılan mallarda pestisit olup olmadığı yönünden gerekli açıklamada bulunacaklarını bildirmiştir.
İncelenen dayanak faturalara göre ...nolu faturaya konu 9.675 kg narın bedeli ... TL, ... nolu fatura konusu narın 18.426 kg. narın bedelinin de ... tl olduğu, üzüm bedelinin ...TL olduğu, buna göre toplam nar bedelinin KDV hariç ...TL üzüm bedelinin de ...TL olduğu ‘8 kdv si ile toplam nar bedelinin ...:TL üzüm bedelinin ...TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin sunduğu belgeler incelendiğinde, bir kısım belgenin analiz ve imha ile ilgili faturalara ilişkin olduğu, buna göre Bulgaristan gümrüğünün düzenlediği; ...nolu faturanın ...plakalı araçtaki mallara ilişkin olduğu ve ...LEVA (sunulan künye belgelerinden 9.675 kilogram mala ilişkin ...nolu fatura konusu künye belgesi) olduğu, ...nolu faturanın ...plakalı araç ile ilgili mallar için düzenlenmiş olduğu (sunulan künye belgesinden 9675 kg. nara ilişkin ... nolu fatura konusu olduğu) ... nolu faturanın ... plakalı araçta taşınan mallara ilişkin ve ...LEVA olduğu (künye belgeleri içinde bu araca ilişkin künyenin olmadığı), ...nolu faturanın ... plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup bedelinin ... LEVA olduğu (sunulan künye belgelerinde bu plakanın yazılı bulunmadığı), ... nolu faturanın ...plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup ... LEVA lık bir fatura olduğu (sunulan künye bilgilerinde bu plakanın yazılı olmadığı), ... nolu faturanın ...plakadaki mala ilişkin olup ... LEVA lık fatura olduğu (bu plakaya ilişkin künyenin bulunmadığı), ...nolu faturanın ... plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup ... LEVA bedelli olduğu (bu plakaya ilişkin künye belgesinin olmadığı), ... nolu faturanın ...plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup ... LEVA lık olduğu (bu plaka bilgisinin sunulan künye belgelerinde olmadığı), ... nolu faturanın ...plakalı araçta taşınan mala ilişkin olduğu ... LEVA lık olduğu, ... nolu faturanın ... plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup ... LEVA bedelli olduğu (bu plakada künye belgesinin olmadığı), ...nolu faturanın ... plakalı araçta taşınan mala ilişkin olup ... LEVA bedelli olduğu (bu malın plaka bilgisinin künye belgelerinde bulunmadığı) görülmüştür, yine Bulgaristan Yetkili Makamlarınca hazırlandığı anlaşılan bir belgede imhası gereken nar miktarının 9.776 kg net; 10.556 kg. bürüt nar miktarı olduğunun ve ... plakalı araç ile taşındığının belirtildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede dava konusu edilen ... nolu faturaya konu toplam 18.226 kg nar için ise imha yazısının olmadığı görülmüştür. Davacı bu narlarla ilgili yetkili bir merci tarafından bir imha tutanağı düzenlenmediği, gıda kodeksine uygun olmaması sebebi ile imhasının müvekkili tarafından yapıldığını belirtmiştir.
Yargılama devam ederken davalı şirketin 12/04/2019 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmış, bunun üzerine iflas masasının oluşturulup oluşturulmadığı sorulmuş, iflas dairesince "iflas tasfiyesinin İİK 218 nci maddesine göre basit tasfiye" usulü ile yürütüldüğü, "iflas masası oluşturulmadığı, ikinci alacaklılar toplantısı yapılmadığı" bildirilmiştir. Yine davalı şirketin temsili konusunda iflas dairesine müzekkere yazılmış, müzekkereye verilen cevaptan davalı vekilinin vekalet görevinin devamına karar verildiği anlaşılmıştır. Dava konusu alacağın taraflar arasında çekişmeli alacak niteliğinde olması sebebi ile iflas dairesi tarafından değerlendiremeye alınmayacağının açık olması ve bu usul tasfiyede alacaklılar toplantısının yapılmaması sebebi ile davaya devam edilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Davacının davalıdan 29/09/2018 tarihinde ... nolu irsaliyeli fatura ile kilosu ... TL den 9.675 kg. nar aldığı ve bunun bedelinin ( ... TL) KDV dahil ...-TL olduğu, 25/09/2018 tarihli ... nolu irsaliyeli fatura konusu malın miktarının 18.426 kg olduğu ve kilogram fiyatının ... TL gösterildiği bedelinin (KDV hariç ... TL) KDV dahil ...-TL olduğu görülmektedir. Mahkememizce bu toplam nar miktarının (18.426+ 9.675=) 28.101 KG. olduğu, sunulan imha tutanağına göre bunun bürüt 10.556 kg; net 9.776 kg. nın imha edildiği anlaşılmaktadır. Buna göre davacının davalıdan kg ... TL den aldığı 9.6751.kg ve kilosunu ... TL den aldığı 101 kg. nar imha edilmiştir. Bu narların toplam bedeli (...+...-TL) olmak üzere ...-TL bunun KDV si de ...-Tl olmak üzere toplam ...-TL eder.
Sunulan belgelerden bu malın imha ve kontrolü ile ilgili Bulgaristan gümrüğünün kestiği fatura miktarının ... +... + ... LEVA karşılığı toplam ... LEVA karşılığı (x... ) ...-TL olmaktadır. Davacı ise bu iş için davalıdan ...LEVA karşılığı ...TL istemektedir. Bu durumda davacının davalıdan aldığı ve Bulgaristan gümrüğünde imha edilen malın bedeli ...-TL bu malın imha ve rapor bedelleri ise toplam ...-TL dir. Davacı davalı alacaklının bilahare takip konusu ettiği ...-TL asıl alacağın yani mal bedeline dayanan asıl alacağın ...-TL si itibarıyla borçlu olmadığının kabulü gerekir. Davacının davalıdan talep ettiği ... Bulgar levasının davalıdan talep edebileceği kısmı ise ... Leva karşılığı ...-TL olacağından davanın aşağıdaki şekilde kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı ayıba bağlı üzüm bedelinden indirim yapılmasına ilişkin talebini ise herhangi bir tespit sunmadığından delillendirememiştir.
Davacı mahkememize verdiği 21/12/2020 tarihli dilekçesinde ayrıca navlun bedeli ve bu malların satışından elde edeceği kar ile malların ayıplı olması sebebi ile ithalatçı firmaya yaptığı ödemelerin de hesaba katılmasını talep etmiş ise de davacının bu talebi davalının bu konuların da yargılama konusu haline getirilmesine açık kabulü olmadığından mahkememizce inceleme konusu yapılmamıştır. Zira davacının bu ek talepleri zarara bağlı alacak iddiasıyla takas mahsup talebi halinde değerlendirilebilecek taleplerdir.
Yine her ne kadar davacı Bulgaristan gümrüğüne yaptığını iddia ettiği Bulgaristan Levası cinsinden ödemenin o cins mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsilini talep etmesine rağmen kısa kararda Türk Lirası üzerinden karar verildiği görülüp bu hususun hatalı yazıldığı anlaşıldığından hüküm fıkrasının üçüncü paragrafı talebe uygun olarak aşağıdaki şekilde düzeltilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın Kısmen Kabulü ile ;
Davalını bilahare Sarıgöl İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası üzerinden takip konusu ettiği ... tarihli ...seri nolu ve ... tarihli ... seri nolu irsaliyeli fatura konusu mal bedellerinin dava konusu edilen ... tL sinin ... TL itibarıyla borçlu olmadığının tespitine,
İtirazın kısmen haksız bulunması mahkememizce verilen tedbirin uygulandığının anlaşılması karşısında red edilen miktarın %20 oranındaki ... TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilemesine,
(düzeltme yoluyla) Davacının talep ettiği ... TL tazminatın ... TL sine karşılık gelen ... Bulgaristan Levasının davacının ödeme tarihi olarak tespit edilen 03/10/2018 tarihinden itibaren bu cinsten mevduata uygulanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin ayrı ayrı reddine,
Alınması gerekli 4.588,74.-TL harçtan, peşin olarak alınan 3.332,25.-TL harcın mahsubu ile kalan 1.256,49.-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 100,20.-TL, tebligat masrafı 211,40.-TL, müzekkere masrafı 31,00.-TL, bilirkişi ücreti 440,00.-TL, olmak üzere toplam 782,60.-TL yargılama masrafının davada kabul ve red oranları gözetilerek 268,85.-TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 3.332,25-TL olmak üzere toplam 3.601,11.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 9.532,79.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada red edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 16.144,17.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Dair davacı vekilinin huzurda yüzüne karşı davalı vekilinin e duruşma yoluyla yüzene karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 30/06/2022
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır