T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/945 Esas
KARAR NO: 2022/83
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 31/01/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili özetle: Müvekkili ile davalı arasında toplam bedeli KDV dahil 357.540,00.-TL olan dava konusu makinanın satışı konusunda 24/03/2015 tarihli sözleşme imzalandığını, bu sözleşme gereğince, düzenlenen 05/07/2015 keşide tarihli 60.000,00.-TL bedelli, 15/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli, 31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli ve 25/09/2015 keşide tarihli 54.540,00.-TL bedelli 4 adet çekin davalıya verildiğini bilahare de bedellerinin ödendiğini, 24/04/2015 tarihinde davalı tarafından teslim edilen makinanın arızalanmaya başladığını, durumun derhal davalı şirkete bildirildiğini, arızanın 3 ay süre ile garanti kapsamında olmasına rağmen tamiri nedeniyle müvekkilinden 32.089,00.-TL istendiğini, buna rağmen makinanın arızasının tam olarak giderilmediğini; davalının makina bedelini tam olarak tahsil etmiş olmasına rağmen müvekkiline resmi devrini yapmadığını, 08/01/2016 tarihinde bu makinayı hukuksuz olarak geri aldığını, dava konusu makina bedeli için kendisine teslim edilen 31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli çeki müvekkiline iade ettiğini, makinayı geri aldıktan 3 gün sonra da müvekkiline ihtarname göndererek başka bir ticari ilişkiden kaynaklanan 25/11/2015 keşide tarihli 130.000,00.-TL bedelli çekin ve 32.089,00.-TL masrafın ödenmesini aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini, bilahare de feshettiğini belirterek bu makina için müvekkili tarafından davalıya yapılan 236.040,00.-TL lik ödemenin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle: Sözleşmede belirtilen ve davacı tarafından süresinde ödendiği iddia edilen çeklerin iddia edildiği gibi süresinde ödenmediğini, hatta 31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli çekin karşılıksız çıktığını, bunun üzerine
davacının bu çek yerine 25/11/2015 keşide tarihli 130.000,00.-TL bedelli bir başka çek verildiğini, müvekkilinin de 31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli çeki davacıya iade ettiğini, 130.000.-TL bedelli bu çekin de bankaya ibrazında karşılıksız çıktığını,
Dava konusu makinanın ise davacının hatalı kullanması sebebi ile bozulduğunu bu yüzden tamiri için yapılan 32.089,55.-TL lik masrafın kendisine faturalandırıldığını ancak bu fatura bedelinin davacı tarafından ödenmediğini, davacının iddiasının aksine arızanın derhal bildirilmesi gibi bir durumun da olmadığını, makinanın davacıda kaldığı 01/04/2015 ile 08/01/2016 tarihleri arasındaki dönem için aralarındaki sözleşmenin 7. Maddesi gereğince kira bedeli olarak aylık 23.600,00.-TL den toplam 218.692,94.-TL nin ve 32.089,55.-TL masrafın bedelinin toplamı olan 250.782,46.-TL den davacının yaptığı 236.040,00.-TL lik ödeme mahsup edildiğinde kalan 14.742,49.-TL nin ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı 31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli çekin davalının iddiasının aksine bankaya ibraz edilmediğini karşılıksız da çıkmadığını, 25/11/2015 keşide tarihli 130.000,00.-TL bedelli çekin ise başka bir ticari ilişkiden kaynaklandığını beyan etmiştir.
Davalı ise davacının müvekkilinden satın aldığı makinenin bozuk olduğunu müvekkiline bildirmediğini, davacı tarafından borcun ödenmemesi üzerine müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini, makinenin davacı tarafından kullanıldığı döneme ilişkin de kira bedeli faturası düzenlediğini, davacının yaptığı ödemeler mahsup edildiğinde kira faturası ve arıza masraf faturasından arta kalan 14.742,49.-TL nin davacı tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini beyan etmiştir.
Davacı tarafından davalının müvekkili için ödemediğini belirttiği “31/08/2015 keşide tarihli 121.500,00.-TL bedelli” çekin banka kayıt çıktısı sunulmuş bu kayıtta belirtilen çek için 26/10/2015 tarihi itibarıyla “iade edilmiş çek” ibaresinin geçtiği görülmüştür. muhatap bankaya yazılan müzekkereye ise bu çekin bankaya ibraz edilmediği, karşılıksız işlemine tabi tutulmadığını, çekin davacı ... tarafından bankaya teslim edildiği bildirilmiştir. Banka tarafından çekin bir örneği gönderilmiş, incelendiğinde çekin davacı keşideci tarafından hamiline yazılı olarak keşide edildiği, çekin arkasında davalı şirket adı yazılı kaşe ve altında “...” ibaresi ile imzasının bulunduğu, hem kaşenin hem de “...” ibaresi ile imzanın iptaline ilişkin kayıt düşüldüğü görülmüştür.
Davalı, davacıya sattığı makinenin teslim tarihini nakliye şirketinin 31/03/2015 tarihli irsaliyeli faturasının tarihi olarak belirtmiştir. Nakliye şirketi yetkilisi ise ifadesinde bu makinenin davacıya 29/03/2015 tarihinde teslim edilmiş olabileceğini beyan etmiştir.
Dinlenen davacı tanığı ise kendisinin davacının kardeşi olduğunu, davacının sattığı makineyi teslim aldıktan sonra makinenin arızalandığını, arızayı davalı şirkete bildirdiklerini, davalının makinenin tamamını değil yalnızca motor ve şanzıman için garanti verdiklerini beyan ettiklerini, üç aylık garanti süresi içinde davalının gelip makineye Şırnak da bakım yapması gerekirken yapmadığını bunun üzerine makineyi yetkili servise kendilerinin götürdüğünü ancak buranın da makineyi tamir edemediğini, en son Urfa da bir tamirciye götürdüklerini makinenin burada tamirdeyken davalı tarafça teslim alındığını beyan etmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7. Maddesine göre özetle, davacı alıcı tarafından verilen çeklerin ödenmemesi üzerine sözleşmenin satıcı tarafından tek taraflı olarak feshedilebileceği, bu takdirde alıcıın makineyi satıcıdan teslim aldığı şekilde geri göndermeyi, o güne kadar yapılan ödemelerin makinenin kira bedeli olarak aylık 20.000+kdv olarak mahsup edileceği belirtilmektedir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan ilk husus dava konusu makinenin satışı konusunda yapılan 24/03/2015 tarihli sözleşmedir. Yine davacı bu sözleşmeye göre ödemesi gereken bedelin 31/08/2015 keşide tarihli çek dışında davacı tarafından ödendiği ve uyuşmazlık konusu olmayan ödeme miktarının 236.040.-TL olduğudur. Bu rakam aynı zamanda davacının davalıdan talep ettiği miktardır.
Uyuşmazlık konusu ilk husus ise, bu makinenin ayıplı olup olmadığı, bu makinenin tamiri için yapıldığı uyuşmazlık konusu olmayan 32.089,55.-TL lik ödemenin davacıdan talep edilip edelimeyeceği noktasındadır. İkinci husus ise 31/08/2015 keşide tarihli 121.500.-TL bedelli çekin bedelinin davacı tarafından ödenip ödenmediği, bunun yerine 130.000.-TL bedelli başka bir çek verilip verilmediği noktasındadır. Muhatap banka cevabı bu 31/08/2015 keşide tarihli çekin davalı tarafından bankaya ibraz edilmediğini çekteki cirosunun iptal edilerek davacıya iade edildiğini göstermektedir.
Kural olarak bir çekin ödeme amacıyla satıcıya verildikten sonra satıcıdan geri alınması o çekin bedelinin ödendiğini gösterir. Bunun aksini ispat davalı satıcıdadır. Davalı satıcı bu çekin bedelinin tahsil edilmediği ve yerine başka çek alındığını ve bu yeni alınan çekin önceki ilişki sebebi ile düzenlenmiş bir çek olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Davacının ödediğini belirterek geri istediği miktar 236.040 TL olduğundan gerçekte davalının bu 121.500TL bedelli çek yerine 130.000.-TL bedelli çek alındığı iddiasının haklılığını göstermektedir.
Dava konusu malın bedelinin tam olarak ödenmediğidiği anlaşıldığına göre davalı satıcının sözleşmeyi haklı sebeplerle feshetmesinin hukuki olarak doğru olduğu kanaatine varılmıştır. Bu durumda da davalının talep edebileceği kira bedeli uyuşmazlık konusu olacaktır. Dosyadaki tanık beyanı, tanığın bu malın nakliyesini yapmış olması karşısında malın davacıya teslim tarihinin davalının kabulü gibi en azından 01/04/2015 tarihinden önceki tarihli olduğunun kabulü gerekmiştir. Makinenin 08/01/2016 tarihinde davalı tarafından tekrar teslim alındığı da uyuşmazlık konusu olmadığından arada geçen 9 ay için kira bedeli isteyebileceği açıktır. Bu miktar kdv dahil 218.692,94.-TL dir.
Bir diğer mesele de makinede meydana gelen arızanın giderilmesi ile ilgili masrafa kimin katlanması gerektiği noktasındadır. Davacı alıcının ayıp ihbarını süresinde yaptığından söz edebilmek için gereken ihbarın ispatı sağlanamamıştır. Yine tamire konu arızanın bu malın yapım hatasından kaynakladığı da davacı alıcı tarafından ispatlanamamıştır.
Bu durumda davalının hem kira bedelini hem de tamir masrafını isteyebilmesi gerekir. Bu miktar da 250.782,49.-TL dir. Davacının ödediğini belirterek geri istediği miktar ise 236.040.-TL olduğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın REDDİNE,
Alınması gerekli 80,70.-TL harçtan, peşin olarak alınan 44,40.-TL harcın mahsubu ile kalan 36,30.-TL harcın davacıdan ALINMASINA,
Davacı tarafından yapılan masrafın kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
Davalı tarafından yapılan 30 TL tebligat masrafının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 24.072,80.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
Dair davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin uyap üzerinde huzurunda, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 31/01/2022
Katip ...
E İMZA
Hakim ...
E İMZA