T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/491 Esas
KARAR NO: 2022/643
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 20/09/2019
KARAR TARİHİ: 28/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında 2018 Yaz Sezonu Acenta Hotel Garantili Kontenjan Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 8.maddesinde yer alan ... Antalya Ticari Şubesine ait 20/09/2019 tarih, ... numaralı 325.000,00.-TL bedelli çek verildiğini, davalı tarafça anlaşma gereği yapılması gereken iş ve işlemlerin yerine getirilmediğini, müvekkilinin icra baskısı altında kalmamak için 27/05/2019 tarih, 28/06/2019 tarihli toplam 422.500,00.-TL bedelli iki adet çeki davalı yanca ciro edilen 3.kişilere ödeme zorunda kaldığını, müvekkilinin davalı tarafla görüşmelerinde söz konusu otelin başka firmalara kiraya verildiği, bu nedenle söz konusu otele müşteri kabul edecek olan şahsın kendileri olmadığını, başka bir firma olduğunu, ödemelerin sözleşme dışı ekstralar oluşturduğunu açıkça beyan ettiğini, müvekkilinin alamadığı hizmetler için başka firmalar ile anlaşma yapmak zorunda kaldığını, bu 3.kişilere ödeme yaptığından daha fazla zarara uğradığını, müvekkil tarafından Antalya 10. Noterliğinin 19/07/2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşme gereği edimlerini yerine getirmediğinden kaynaklı sözleşmeyi tek taraflı fesh ettiğine dair ihtarname gönderildiğini, olumlu bir yanıt alınamadığını, bedelsiz kalan ... Antalya Ticari Şubesine ait 20/09/2019 tarih, ... numaralı, 325.000,00.-TL bedelli çekin davalı tarafça takibe konması konusunda haklı endişelerinin olduğunu belirterek davanın kabulü ile, davalı tarafa teslim edilen çekten dolayı davalı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; alacağın zaman aşımına uğradığını, müvekkili şirket hakkında Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında konkordato davası, yine Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında iflas davası açıldığını, bekletici mesele yapılması gerektiğini, söz konusu çeklerin müvekkil şirkete teslim edildiğinin ispat külfetinin davacı tarafta olduğunu, teslim belgesi ibraz edilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin borca batık durumda olduğunu, iyileştirme için proje hazırlandığını, iyileştirme projesinin gerçekleşme ihtimali bulunmaması sebebiyle iflas talep edildiğini, ticari faaliyetinin askıya alındığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ihtarname sureti, çeklere dair ödeme bilgileri, mail yazışmaları, sözleşme sureti delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ve ... esas sayılı dava dosyaları celp edilmiş, bilirkişi ve bilirkişi ek raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davalı şirket tarafından İİK'nun 285 ve devamı maddeler gereğince borçlarını ödeme güçlüğüne düşen şirket tarafından talep edilmiş konkordato davası olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucu şirketin konkordato talebinin reddine karar verildiği, konkordato talep eden tarafça kararın istinaf edilmesi üzerine dosyanın istinaf incelemesine gönderildiği, henüz dönmediği anlaşılmıştır.
Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davalı şirket tarafından İİK'nun 178/2 maddesinde düzenlenen borçlunun müracaatı ile doğrudan iflas talebine ilişkin olduğu, mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın kabulüne, Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sırasında kayıtlı ...'nin İİK 178 maddesi uyarınca iflasına karar verildiği, kararın tarafların istinaf etmemesi üzerine 08/12/2020 tarihinde kesinleştiği, iflas işlemlerinin ...nin ... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü anlaşılmıştır.
Mahkememizce davalı tarafın zaman aşımı itirazına ilişkin olarak, davanın menfi tespit davası olduğu, borç ödeninceye kadar her zaman dava açılabileceğinden zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce dosya tarafların ticari defter ve kayıtlarının da incelenerek dava konusu çek, karşılıklı mal ve hizmet teslimi, ödemeler ve buna göre bakiye alacak borç tutarı konusunda rapor alınması için mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, mali müşavir bilirkişinin ibraz ettiği 13/01/2022 tarihli ön raporunda, tarafların adreslerinde bulunmamaları nedeniyle ticari defter ve belgelerinin incelenemediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı tarafın defterlerinin bulunduğu yeri bildirmek üzere süre verilmiş, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları için ise ...nden bilgi istenilmiş, dosya yeniden ön rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiş, mali müşavir bilirkişinin ibraz ettiği 06/04/2022 tarihli ek raporunda özetle ve sonuç olarak; davacının belirttiği dosyası içerisinde yasal defterlerin yer almadığı, dosya içerisinde yer alan CD'nin içerisinde yer verilerin davalının muhasebe biriminin kulanmış olduğu muhasebe programından sağlanan veri olduğu; noter onaylı /elektronik defter beratlı olmadığı defterlerin ve fatura, tahsilat/ödemeye ilişkin belgelerin yer almadığı, bu nedenle yasal olarak borç / alacak tespitinin yapılmasının mümkün olamayacağı, davalının belirttiği dosya içerisinde Defter-i Kebir, Envanter ve Yevmiye Defterlerinin bulunmadığı, borç alacağa konu fatura ve ödeme/tahsilata konu belgelerin bulunmadığı bu nedenle inceleme yapılamadğı, davalı ve davacının 2018, 2019 ve 2020 dönemlerine ait Ticari Defterleri, Satışa ve Alıma Konu olan Faturaları, banka onaylı ödemelere konu olan belgelerin mahkememize sunulması durumunda ek rapor sunulabileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflara uyuşmazlık konusu 2018-2019-2020 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmek ya da bulundukları yeri bildirmek üzere süre verilmiş, davacı tarafça belirtilen yıllara ilişkin ticari defter ve kayıtlarının mahkememize ibraz edildiği, davalı tarafça ticari defter ve kayıtlarının yeri bildirilmiş, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 02/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; dava dosyası ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı şirketin davacı şirkete hizmet verilmesi şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, tarafların ticari defterlerinde dava konusu ... Antalya ticari şubeye ait 20/09/2019 tarihli ... nolu 325.000,00.-TL. bedelli çekin davacı şirket tarafından davalı şirkete verilen avans çeki olarak kayıtlı olduğu, davacı şirketin ticari defterlerindeki 2.361.433,61.-TL tutarındaki ve davalı şirketin ticari defterlerindeki 1.732.826,92.-TL tutarındaki davacı şirketin fazla çek teslimleri içinde dahil olan dava konusu ... Bankası Antalya ticari şubeye ait 20/09/2019 tarihli ... nolu 325.000,00.-TL bedelli çekin karşılıksız kaldığı ve bu nedenle de davacı şirketin dava konusu ... Bankası Antalya ticari şubeye ait 20/09/2019 tarihli ... numaralı 325.000,00.-TL bedelli çeke istinaden bir borcunun olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Dava, dava konusu ... Bankası Antalya Ticari Şubeye ait, 20/09/2019 tarih, ... numaralı, 325.000,00.-TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
Davacı taraf kontenjan sözleşmesi gereği davalıya avans olarak verilen ... Bankası Antalya Ticari Şubeye ait 20/09/2019 tarihli, ... numaralı, 325.000,00.-TL bedelli çekin karşılığında hizmet verilmediği için bedelsiz kaldığını iddia etmiş, davalı ise sözleşme ve ticari ilişkiye karşı çıkmamakla çekin verildiğinin ispatlanması gerektiğini savunmuştur.
Dava konusu çekin davacı tarafça davalıya avans olarak verildiği, itiraza uğramayan kontenjan sözleşmesinde açıkça yazılıdır. Yargılama sırasında davalı iflas etmiş, iflas işlemlerinin basit usulde yürütüldüğü bildirilmiştir.
Davada taraflar tacir olup, delil olarak ticari defter ve kayıtlara dayanmışlar, mahkememizce mali müşavir bilirkişiye yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen raporda dava konusu çekin her iki tarafın defterlerinde de avans olarak kayıtlı bulunduğu, ticari defterlere göre davacı tarafça davalıya 1.732.826,92.-TL tutarında fazla ödeme yapıldığı, dava konusu çekinde fazla yapılan ödeme tutarı içerisinde olup, çekin bedelsiz olduğu belirtilmiş olmakla, davada ispat yükü üzerine düşen davacı taraf davayı usulüne uygun ticari defterler ile kanıtlamış olduğundan davanın kabulü ile, davacının ... Bankası Antalya Ticari Şubeye ait 20/09/2019 tarih, ... numaralı, 325.000,00.-TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile;
Davacının ... Bankası Antalya Ticari Şubeye ait 20/09/2019 tarih, ... numaralı, 325.000,00.-TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
Alınması gerekli 22.200,75.-TL harçtan, peşin olarak alınan 5.550,19.-TL harcın mahsubu ile kalan 16.650,56.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 44,40.-TL, tebligat gideri 178,40.-TL, müzekkere gideri 64,40.-TL, bilirkişi ücreti 2.000,00.-TL, olmak üzere toplam 2.287,20.-TL yargılama giderleri ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 5.550,19.-TL olmak üzere toplam 7.837,39.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 48.500,00.-TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı. 28/10/2022
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)