T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO: 2019/583
KARAR NO: 2022/138
DAVA: TAZMİNAT (Haksız Rekabet ve Sözleşmenin İhlalinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/10/2019
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen TAZMİNAT (Haksız Rekabet ve Sözleşmenin İhlalinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 10.01.2012 tarihinde üretilen ve 10.01.2016 ilk aleniyet tarihi olup; Adı : ...Eğitici Çocuk Oyunu ve asıl eser sahibi ...Oyuncak Mobilya Ahşap Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Olmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü' nden İlim Edebiyat Eserlerine İlişkin Kayıt- Tescil Belgesi bulunan telif hakkına sahip bir firma olduğunu, ayrıca iştigal konusuna ilişkin marka hakkı da bulunduğunu, Türk Patent kayıtlarında tüm belgelerinin yer aldığını, Marka Adının " ..." olarak geçtiğini, müvekkili şirket markası ve fikir hakkı (telif hakkı) kendisinde olan şirketine ait ürünlerinin dağıtımı ve satışı için davalı karşı taraf ... ile 06.05.2019 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşmesi gereği davalı karşı tarafın sadece ve sadece müvekkil şirketin gönderdiği ürünlerin satışının, satış bölgesi olarak belirlenen Kocaeli (İzmit) ile sınırlı olmak üzere kararlaştırıldığını, ürünlerin gönderilmeye başlandığını, davalının ödemeler yaptığını, davalının sözleşmeye aykırı davranışları ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri neticesinde Antalya 10. Noterliğinin ... tarihli ...yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirketin oyuncaklarının taklit edilerek üretim yapıldığını belirterek, sözleşmede belirtilen 50.000,00-TL rekabet yasağı ihlali ve 100.000,00.-TL tutarında cezai şart ile 100.000,00-TL tutarında manevi tazminatın ödenmesini istediklerini, ihtarnamelerine Gaziantep 15. Noterliğinin ... tarihli ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verilerek bayilik sözleşmesinin reddedildiğini, mal alışverişinin yapılmadığının ileri sürüldüğünü, davalının ...instagram adresi üzerinden #kendioyuncağınıkendinyap hashtagiyle, patenti ve fikir hakkı müvekkil şirkete ait ürünlerin (oyuncakların) görsellerini paylaştığını, "Tüm Türkiye'ye Kargo 9 TL" demek suretiyle sözleşmeye ve rekabete aykırı hareket ettiğini, Google arama motorundan arama yapıldığı takdirde "...Çocuk Atölyesi ve Etkinlik Hizmeti" olmak üzere Kocaeli adresi de belirtilerek ve iletişim numarası da eklenerek verilen ürünlerin müvekkilinin broşürüne kadar taklit edilmek suretiyle sözleşmeye aykırı hareket edildiğini, yapılan ihtarlar ve bildirimlere rağmen rekabete ve sözleşmeye aykırı hareket ederek müvekkili şirketin ürünlerini şimdi de başka bir yakını (...) üzerinden satış ve etkinlik yapmak suretiyle (kendisiyle bağlantılı olduğu açık olduğundan) devam ettirdiğini belirterek sözleşmeye aykırı davranışlar nedeniyle müvekkilin bayilik sözleşmesini ihlal eden karşı taraftan fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak suretiyle 100.000,00.-TL cezai şart ve 50.000,00-TL rekabet ihlalinden dolayı maddi tazminat ve 10.000,00-TL manevi tazminatın tahsilini, haksız rekabetin tespitini, men' i ve ref' ini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili süresi içerisinde verdiği cevabında; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin ikamet ettiği Kocaeli mahkemeleri olduğunu, davacının iddialarını yönlendirdiği ... adlı işletmenin ... tarafından 19.02.2001 tarihinden itibaren kullanıldığını, husumet yönünden itirazlarının bulunduğunu, dva dilekçesinde belirtilen bayilik sözleşmesi için öngörüşme yapıldığını, ancak daha sonrasında şartlar konusunda uzlaşma sağlanamadığını, davacı tarafın istemi doğrultusunda sadece boş olarak anlaşmaya imza atıldığını, sonrasında bu anlaşmadan vazgeçildiğini, sözleşmenin unsurları, içeriği ve muhtevasının müvekkiline haber verilmeden hukuksuz bir şekilde doldurulduğunu, açığa atılan imzanın arada anlaşma olmaksızın usulsüz olarak doldurulmasının kanuna aykırı olduğunu, ... işletmesinin müvekkili ile bir bağı bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:
Dava; bayilik sözleşmesinin ihlalinden kaynaklanan cezai şart, rekabet ihlalinden dolayı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir. Zira dava dilekçesine eklenen bayilik sözleşmesi davalı tarafından inkar edilmemiş, anlaşmaya aykırı olarak, boşa atılan imzanın kötüye kullanılması şeklinde sözleşmenin doldurulduğu savunulmaktadır. Sözleşmenin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu yönünde dosyaya hiç bir delil sunulamadığından ve WhatsApp ekran görüntüleri, yazışmaları da yazılı delil olarak kabul edilemeyeceğinden davalı vekilinin bu itirazı kabul edilmemiştir.
Öyleyse, yani sözleşmenin varlığı kabul edildiğinde; öncelikle sözleşmenin 19.maddesinde yapılan yetki anlaşması hükümleri dikkate alındığında davalı vekilinin yetki ve husumete ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Sözleşme hükümleri yürürlükte iken haksız rekabet koşullarının tartılamayacağı, buna ilişkin eylemlerin sözleşmeye aykırılık olarak değerlendirilmesi gerektiği kabul edildiğinden, çözümlenmesi gereken sorun, sözleşmenin ihlali nedeniyle maddi ve manevi bir tazminat gerekip gerekmediği ile cezai şart alacağının ödenmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu amaçla bilirkişi kurulu oluşturulmuş, verilen rapor sonunda davalının sözleşmeyi ihlal ettiği ve 2012 yılında üretilmeye başlanan ve 2016 yılında aleniyet kazandığı belirtilen dava konusu ürünlere ilişkin olarak davalı tarafın elde edebileceği muhtemel vergi öncesi yıllık alımlar ve satımlar arası farkın 29.964,00.-TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı taraf sözleşmenin ihlali nedeniyle maddi zarara uğradığını belirterek tazminat istemekte ise de ne gibi bir maddi zararının olduğu açıklanmamıştır. Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi davacının işletmesine ne gibi ve hangi zararı verdiği anlaşılamamaktadır. Bu husus ispatlanamamıştır. Buna ilişkin bir delil de sunulamamıştır. Bilirkişi tarafından hesaplanan 29.964,00.-TL alım-satım arasındaki fark, yani cari hesap alacağıdır. Davacı taraf bunu talep etmemiştir. Her ne kadar haksız rekabet nedeniyle 50.000,00.-TL maddi tazminat talep edilmiş ise de bu talebin alacak istemine ilişkin olduğu şeklinde yorum yapmak mümkün görülmemiştir. Bu nedenle maddi ve manevi zarar taleplerinin ispatlanamadığından reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraflar arasında imzalanan "Bayilik Sözleşmesi"nin konusu, davacı tarafından üretilen ve/veya dağıtımı yapılan ürünler ve bu ürünlerle eğitim kurumlarına sunulan hizmetlerle ile ilgili bayilik verilmesidir. Sözleşmenin 3.madde ile bayilikten kaynaklanan satış bölgesi Kocaeli il sınırları olarak belirlenmiştir. 5.madde ile etkinlik uygulamaları belirlenmiş, aylık satış hedefi 6.madde ili 1000 adet olarak belirlenmiştir. Yine sözleşmenin 7.maddesi ile davalı bayinin doğrudan veya dolaylı olarak sözleşme konusu ürünlere rakip olabilecek ürünlerin üretimi ile uğraşmayacağı gibi bu gibi malların alım satımını veya dağıtımını yapamayacağı, sözleşme konusu ürünlere rakip olan ürünlerin reklamını yapamayacağı veya katkıda bulunamayacağı, rekabet yasağının ihlali halinde 50.000,00 TL para cezası ödeneceği kabul edilmiştir. 16.madde de sözleşmenin feshi hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre haklı bir sebebi olmaksızın sözleşmenin süresi dolmadan önce feshi halinde bayiinin şirketin her türlü zararını ödemekten başka ayrıca 100.000.00 TL cezai şart ödeyeceği kararlaştırılmıştır. 17.maddede ise bayinin sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle sözleşme feshedilecek olursa, şirketin uğradığı tüm zararları ödeyeceği ve ayrıca cezai şart ödeneceği belirtilmekle beraber bir bedel yazılmamış, bu kısım boş bırakılmıştır. Bayinin hedefleri tutturamaması, hedeflerden hoş görülemeyecek kadar geride kalması, gerekli ekipmanları almaması ya da bunları standartlara uyduramaması, rakip ürünlerin satışı veya üretimi ile uğraşması, kendi bölgesi dışında doğrudan veya dolaylı olarak aktif ticari politikalar izlemesi, dağıtım ağına veya sözleşme konusu ürünlerin imajına zarar verici davranışlarda bulunması ve bu sözleşmenin yüklediği diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi sözleşmenin feshi için haklı sebep olarak kabul edilmiştir.
Dava dilekçesinde anlatılan ve Antalya 13.Noterliği'nce düzenlenen 10.09.2019 tarihli ... Yev. numaralı E-Tespit Tutanağı'nda yer alan eylemler haklı fesihe dayanak eylemlerdir. Davacı da yukarıda belirtilen noter ihtarnamesinde sözleşmeyi "haklı nedenlerle fesh ettiğini" bildirerek sözleşmenin 17.maddesine dayanmıştır. Yukarıda da değinildiği üzere 17.madde de cezai şart miktarı boş bırakılmıştır. Diğer bir anlatımla sözleşmenin 17.maddesine uygun olan bu haklı fesih nedenleri için sözleşmede bir cezai şart öngörülmemiştir. Bu nedenle cezai şart talebinin de reddi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın REDDİNE,
Alınması gerekli 80,70.-TL harçtan, peşin olarak alınan 170,78.-TL harcın mahsubu ile kalan 90,08.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
Davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde DAVACIYA İADE EDİLMESİNE,
Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 5.100,00.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.23/02/2022
KATİP ...
(E-imzalıdır)
HAKİM ...
(E-imzalıdır)