T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/184 Esas
KARAR NO : 2025/86
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/05/2020
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...de bulunan ... de ... imalatı yapan ... inşaat sektöründe iş yapan şirket olduğunu, davalı ile davacının ... motel motor ... mobilya imalatı ve montajı işlerine ilişkin olarak ... tarihinde sözleşme imzaladıklarını, bahse konu sözleşmenin ... maddesi uyarınca davalı tarafından kaynaklanan iş planındaki ve projelendirmedeki değişiklikler, malzeme temini ve üretim mekanlarının teslimindeki gecikmeler vb.nedenlerden kaynaklanan gecikmelerin ve işin süresindeki artışların davacıya getirecek ek maliyetin davalı tarafça karşılanması gerektiğini, davacının, mobilya montajı yapılacak alanların kalan kısmında montajın gerçekleştirilebilmesi için montaj yapılaca alanın davacıya teslim edilmesi konusunda e -posta aracılığı ile ihtar edildiğini, olumsuz sonuç alınması üzerine bu sefer de Beşiktaş ...noterliğinin ... tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edildiğini, sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken ek maliyetlere ilişkin bedellerin davalı taraftan talep edilmiş olduğunu, ödeme yapılmaması üzerin Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça borca itiraz edilmesi üzerine icra takibinin durdurulduğunu, TTK.4.maddesi uyarınca arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak sonuçsuz kaldığını, davacının davalı ile arasındaki sözleşmeye binaen hemen üretime geçtiğini ve ... tarihinde ürettiği mobilyayı tekneye montaj yapmak için gittiği zaman davalı tarafça teknenin hazır olmadığını söyleyerek montaja izin verilmediğini, davacı tarafça davalı yana birçok kez e-posta ve şifahen olarak gerekli bildirim ve ihtarların yapıldığını, davalı tarafça ... tarihine kadar askıya alındığına dair ... tarihinde e-posta ile davacıya bildirimde bulunulmuş olduğunu, bahse konu gecikmeler nedeniyle 8 montaj personeline maaş, sigorta gibi giderleri ile sınırlı kalmak şartı ile davalı tarafça karşılanacağını, 2018/... ayından 2019/... ayına kadar gerçekleşen ek maliyetlerin toplamının ... TL olduğunu, sonuç itibari ile; davalı tarafın kendisinden kanyaklı iş planındaki değişiklikler, davacı yanın montaj yapmak istediği ancak davalı yanın tekneyi hazır etmemiş olmasın edeniyle işin uzaması nedeniyle davacıya ek maliyetler yüklenmiş olduğunu, davalıya maliyete ilişkin ücretin ödenmesi konusunda ihtarname keşide edildiğini, davalı tarafça tüm bunların bildiğini, ancak gecikmelerden doğan sorumluğunu kabul etmesine rağmen ödemeden kaçındığını, davalı yanın haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz etmesi nedeniyle davacının alacağını tahsil edemediğini, dolayısıyla zarara uğradığını, itirazın iptali ile haksız ve kötü niyetli olan davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yanın cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... üretimi alanında uluslararası faaliyet gösteren şirket olduğunu, hali hazırda devam etmekte olan birçok projesinin bulunduğunu, davacı yanın iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacı ile müvekkili arasında ... tarihinde Mobilya İmalatı ve Montaj İşi Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, sözleşmenin ...maddesinde ... model motor ..., mobilya üretimi işlerinin uluslararası standartlara uygun olarak yapılarak montajının gerçekleştirilmesi ile ... teslimi ile kararlaştırılan ... tarafından yükleniciye yapılacak ödemelerin usul ve esaslarının belirlenmesine ilişkin düzenleme gereği müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri zamanında ve gereği gibi yerine getirmiş olduğunu, ancak daha sonrasında davacıdan kaynaklı sürekli olarak sıkıntılar yaşandığını, ödeme bedeli ve ödeme şekli başlıklı sözleşmenin ...maddesi gereğince müvekkilinin tüm ödemeleri zamanında yaptığını ve yapılması gerekenden fazla ödemiş olduğunu, müvekkilinin ticari defter ve kayıtlarında herhangi bir borç görülmediğini, davacı tarafından iddia olunan bir zarar varsa bile net ve kesin deliller ile ispatlanması gerektiğini, davacı yanın iddialarının hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, montaj için kendilerinin ısrar ettiğini, davacı yanın ise sürekli daha önemli ve acil projelerinin bulunduğunu ileri sürerek ötelemiş olduğunu, ayrıca davacının dava konusu işin yapımından kaynaklı olarak ve müvekkilinin şirketten kaynaklanan gecikmeden kaynaklı olarak ek bir maliyetinin bulunmadığını, davacı tarafın bahse konu işçilerin müvekkilinin akdettiği projeden kaynaklı işe alınmış işçiler olmadığını, işçiler ile belirsiz süreli sözleşme yapıldığını, davacı yanca işçilerin başka projelerde de çalıştırıldığını, ancak işçi alacağı olarak sadece müvekkilinden masraf gideri talep etmesinin kabulünün mümkün olmayacağını, davacı yanın huzurdaki dava ile kötü niyetli davrandığını, ayrıca mahkemeyi yanıltma gayesinde bulunduğunu, açıklanan tüm nedenlerle davanın tümden reddinin gerektiğini savunduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce tarafların tüm delileri toplanmış, icra dosyası getirtilmiş, taraflar arasındaki yazışmalar ibraz edilmiş, ihtarnameler getirtilmiş, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.iş sayılı tespit dosyası ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası getirtilmiş, ... ve ... dan davalı tarafça davacıya yapılan ödeme belgeleri getirtilmiş, SGK'dan sözleşme konusu dönem içerisinde davacı çalışanlarının listesi getirtilmiş, tanıklar usulünce dinlenmiş, davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları da inceletilerek bir hesap uzmanı, bir mimar, bir gemi mühendisi ve bir mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı kararının incelenmesinde; davacısının dosyamız davacısı olduğu, davalısının dosyamız davalısı olduğu, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebi istemli yapılan yargılama neticesinde ... tarihli karar ile; "...Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalı şirket tarafından davacıya ... Euro ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf sözleşmenin ...maddesine göre montajın %50si tamamlanmış olduğundan ... Euro daha davalının eksik ödediğini iddia etmekte olup, mahkememizce yapılan yargılama sonucunda diğer alınan raporlar arasında da çelişki bulunduğu dikkate alınarak İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve raporlardaki çelişkinin giderilmesi istenmiştir. Söz konusu rapor ve ... tarihli ek rapor birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafından yapılan işin %45-46 civarında tamamlandığı tespit edilmiş olup, bu durumda sözleşme gereğince montajın %50'si tamamlandıktan sonra davacının ...Euro daha ödemeye hak kazanacağı, bu durumda sözleşmede öngörülen montaj oranının tamamlanamadığı, buna rağmen davalı tarafın sözleşmede öngörülen miktardan daha fazla ödeme yaptığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı taraf kötü niyet tazminatı talep etmiş ise de, davacının ve davalının arasında sözleşme bulunduğu, davacının yapmış olduğu iş miktarının yapılan yargılama ve bilirkişi raporlarıyla saptandığı, bu nedenle davacının alacağının ispat edememiş olması kötü niyetli hareket ettiğini göstermeyeceği gibi durumun aksi de ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı talebini reddine" karar verildiği anlaşılmıştır.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının dosyamız davacısı, borçlusunun dosyamız davalısı olduğu, taraflar arasındaki ... tarihli sözleşmenin ... maddesi gereğince ... TL tutarlı alacak, asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Yasa uyarınca T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı yıllık %19,50 oranından az olmamak üzere değişen oranlarda Avans faizi , icra harç ve giderleri ile Avukatlık ücretinin tahsili istemli ilamsız icra takibi başlatıldığı, ... tarihinde borçlu vekili tarafından borcun kaynağına,borca,işlemiş ve işleyecek faize, hesaplanacak vekalet ücretine, yapılan masraflara, kısacası borcun tüm feri’lerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tespit dosyası dosyamız arasına getirtilmiştir.
... tarihli Tahakkuk Fişlerine istinaden davacı şirket çalışanlarının tespit edilerek bunlara ilişkin çalışma dökümlerinin çıkartılarak gönderilmesi için SGK'ya müzekkere yazıldığı, cevabi yazının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
... tarihli celsede davacı tanığı ...'ın; "ben ... model ... mobilya montaj aşamasında sorumlu olarak çalıştım, yapılması gereken işin %90'ını yaptık, misafirhanelerini yaptık, personel kamaralarının montajını yaptık, salon montajına başlamamıştık, ince detay işlemlerini de henüz yapmamıştık, fakat salon montajı için gereken malzeme üretilmişti, davalı tarafın ödeme yapmadığı gerekçesiyle işi davacı durdurdu, ben ödemeyi davalının mı yoksa davalıdan bu işi alan ve bize taşere eden ... mi yapmadığını bilmiyorum, davacı şirket bu işi yapabilmek için ekstra personel temin etmedi, daha önce kendisi ile çalışmakta olan personeli ile bu işi yapıyordu, davalının işinin yapılmasında çalışan işçiler zaman içinde peyderpey işten ayrıldılar, bende 20 gün kadar önce işten ayrıldım, işi ise 3 sene kadar önce durdurduk, bu iş için 6 veya 8 personel çalıştırılıyordu, iş durduğunda da işçi eksilterek çalışıyorduk" şeklide beyanda bulunduğu, davalı tanığı ...'ın; "ben daha öncesinde davalı şirkette bölüm şefi olarak çalışıyordum, bu bölümlerden birisi de mobilya üzerine olan bölümdü, davacı taraf işi üzerine aldıktan sonra bir miktar çalıştı, fakat ara ara çalışmaları kesti ve bizim ...de bulunan yatın mobilya montajını kısmen yapmadı, ayrıca montaj konusu mobilyaların tamamını da üretmediler, bu yatın mobilya montajında 5-6 davacı çalışanı oluyordu, 8 kişi çalıştığını hiç görmedim, davalı şirketin mimarı bu işler yapılırken davacı taraf çalışanları ile muhatap oldu, imalatın tamamlanmaması davacının başka işleri de yapmasından kaynaklanan yoğunluğundan dolayı olduğu kanaatindeyim, montaj ile ilgili de zaman zaman işe ara vermelerinden dolayı işin tamamını yapamadılar, işin %60'lık kısmı zaten davacıya ödendi, ücret ödeme ile ilgili taraflar arasında bir anlaşmazlık sorun yaşanmadı, ne imalatı ne de montajı yapılması gereken işin %50'sine ulaşmadı, bu yüzden de davalı şirket %30'luk sondan bir önceki yani %90'ına ilişkin ödemeyi yapmadı, yapılması gereken %30'luk ödeme miktarı yanılmıyorsam ...-Euro civarındadır, şirketimizin mimarı olan ...'ın davacıya teknenin sahibinden ödeme alınamadığı için projenin bekletilmesi yönünde mail yazdığını biliyorum, bu mailin sebebi ise davacının yaptığı işin tekne sahibi tarafından yetersiz bulunmasından dolayıdır, tekne sahibi de yapılan işi takip ediyordu" şeklinde beyanda bulunduğu, davalı tanığı ...'ın; "ben halen davalı şirkette çalışıyorum, tanıklıktan çekilme hakkımı biliyorum, yeminimi de sebahat ediyorum, ben davalı şirkette iç mekan proje müdürü olarak çalışıyorum, bu teknenin mobilya işini davacı şirkete taşere ettik, süreci de sözleşmelerin hazırlanmasından itibaren ben takip ettim, kendilerinin aramızdaki sözleşmeye uygun olarak bu işi 10 adet personelle yapmaları gerekiyordu, montaja başladılar fakat yeterli sayıda personel getirmediler, bunun nedeni olarakta davacı şirket yetkilisi ... Bey başka projede de eleman çalıştırmaları olduğunu söyledi, montaj için günlük ortalama 1-2 kişi gönderiyorlardı, %50'sini bitirdiğin hakkediş ödemesi yapılacaktı, bunu bitirebilmesi için işi aceleye getirerek ve gereken özeni göstermeden yapmaya başladılar, ve ayrıca biz yaptığımız incelemede %50'sini yaptıkları işin, yapılması gereken işin %30 yada 40'ına tekabül ettiğini tespit ettik, montajın %50'sini tamamlayamadılar, bu yüzden ödeme yapmadık, bu %50 tamamlandığında bu yapılan kısma ilişkin ...-Euro ödenmesi gerekiyordu, bu ödemeyi biz bu yüzden yapmadık, kendilerinin işi yeterli personel ile yapmaması ve istediğimiz aşamaya getirmemeleri sebebiyle de başka bir firma ile anlaştık, bu yeni firma da mevcut yapılan işin yapılması gereken işe göre %40'ını oluşturduğunu tespit etti, bu da bizim daha fazla ödeme yapmak suretiyle işi yaptırmamız gibi bir duruma sebep oldu, bot henüz hazır değil hazır olduğunda bildireceğiz, o zaman montaja başlarsınız, bu projenin ertelendiği konusunda da size bilgi vermiştik ... maili yazmamın sebebi teknenin tamamının montajı ile ilgili değildir, zaten bu maili geçerken onlarda alt kabinlerin montajına başlamışlardı, bu maili biz kendilerine salon ve mutfak alanını kastederek yazdık, Teknenin imalatı ile ilgili finansman sıkıntısı yaşanmadı kaldı ki eğer böyle bir sıkıntı olsa idi bizim davacıdan sonra başka bir firmaya daha yüksek bir bedelle yaptırmamızda mümkün olmazdı, ancak bana sorulan bu maili hatırlamıyorum, ... Bey türkçe mail yazamaz, bizim teknenin işinin yapıldığı dönemde davacının günlük olarak gönderdiği işçilerin bir başka şirketin işini de yaptıklarını biliyorum" şeklinde beyanda bulunduğu, davalı tanığı ...'nun; "ben halen davalı şirkette çalışmıyorum, ben bu işin yapıldığı sırada davalı şirketin tercümanı olarak çalışıyordum, ... dan ... ye çevirmenlik yaptım, davalı şirket sahibi kendi çalışanlarına davacının yürüttüğü iş ile ilgili projelerin aşamalarını soruyordu, ... Hanım ise proje imalat için gelmesi gereken davacı personellerinin gelmediğine ilişkin açıklamalarda bulunuyordu, hatta geçen hafta gelmedikleri gibi bu hafta da gelmediler diyordu, hatta tekne sahibinin yapılan işi görmek istemesi üzerine davacıya işin yapıldığını gösterebilmek için personel göndermeleri söyleniyordu, böyle durumlarda 1-2 kişi gönderiyorlardı, kendileri bu sırada başka şirketlerin işlerini yapıyorlardı, ... küçük bir ortam olduğu için ben bunu çevreden duyuyordum, davacı başka şirketlerin işlerine yoğunlaşmıştı, hiçbir zaman 8 kişi ile çalışılmadı" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
... tarihli celsede davacı tanığı ...'un; " ben 4 yıldır davacı şirkette ... olarak görev yapıyorum, ben işe başladığımda davalı ile olan sözleşme devam ediyordu, sözleşme gereği karşılıklı koordinasyon ile işi yürütmeye başladık, davalı tarafça tasarım yapılıp bizim tarafımızdan da fabrikada üretim yapılarak montajını yapacaktık, bir kısım malzemeyi biz temin edecektik, kumaş seçimi vs. gibi bir takım malzemeleri de davalı taraf temin edecekti, işe başladıktan sonra yata baktığımızda bir kısım eksikliklerin olduğunu gördük, biz işi bitirdiğimizde arkada kalacağı ve tamamlanması mümkün olmayacağı için bu eksiklikleri gidermelerini söyledik, davalı tarafça bize müşteri geleceği söylenerek malzemelerin sabitlenmeden yerine koyulması istendi, bizde sabitleme yapmadan bütün malzemeleri yattaki yerlerine yerleştirdik, daha sonrada geri söktük, malzemeler bizim fabrikadaki depomuzda duruyordu, sonradan yine müşteri geleceği söylenerek bir daha montajını yapmadan malzemeleri yerine koyduk, ve yine söktük, üçüncü defasında malzemeleri yerine monte ettik, sözleşme gereği davalı taraftan yaptığımız işe karşılık hak edişi talep edince arada anlaşmazlık çıktı, bizim işçilerimiz sürekli çalışan sigortalı işçilerdir, ve bütün işler bir plan ve program dahilinde yürütülür, davalı tarafça hazır edilmesi gereken yat ve malzemeler temin edilmediği için bazılarını izne çıkarmak zorunda kaldık, bazılarını da fabrikada imalat kısmında çalıştırdık, işçileri fazladan çalıştırdığımız için mesai zararımız oldu, malzeme ile ilgili bir zararımız olmadı, biz aynı anda birden fazla proje ile de çalışıyorduk, kaç kişinin hangi projede çalışacağı ile ilgili ... yapıyoruz, ...den kaynaklı bir sorun olduğunda diğer projelere kaydırıp çalıştırmak zorunda kalıyordum, bizim işçilerimiz sürekli kadrolu elemandır, sayıları değişmez, davalının projesinde çalışan elemanlar bizim kadrolu elemanlarımızdır, sadece bu proje için işe alınmış değillerdir, bizim sonrasında işten çıkardığımız bir eleman olmadı, aynı elemanlar sonrasında başka projeler içinde çalıştılar, aynı anda devam eden başka projelerimiz de olduğu için el becerilerine göre işçileri gerekli gördüğümüz yerlerde değişik projelerde çalıştırıyorduk, ...nin işçileri ücretsiz izne çıkarması nedeniyle bizim işçilerinde çalışamadığı ve başka projelere kaydırdığımız dönemler oldu" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
...'ye ;... Şubesine ait dava konusu davalı ... (Vergi No: ...) tarafından davacı ...'ne (Vergi No: ...), ... hesabından ... - ... tarihleri arasında yapılmış olduğu belirtilen ödeme varsa buna ilişkin banka dekontunun ve kayıtların gönderilmesi için müzekkere yazıldığı, ... ne; ... Şubesine ait dava konusu davacı ...'ne (Vergi No: ...) ait ... numaralı hesabından davalı ...'ne (Vergi No: ...) yapılmış olduğu belirtilen ... - ... tarihleri arasına ait hesap dökümünün ve ödeme varsa buna ilişkin banka dekontunun ve/veya kayıtların gönderilmesi için müzekkere yazıldığı, cevabi yazılar ve ekindeki CD'lerin dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme nedeniyle işin yapımındaki gecikme, gecikmede kusur, zarar, ve sorumluluk konusunda rapor alınması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı ...'nin defter ve belgelerine göre düzenlenen bilançolarının incelenmesi sonucunda; Şirketin 2018-2019-2020 dönemi bilançolarına göre borca batık olmadığı, Taraflar arasındaki sözleşmede “tüm projenin teslim edilmesi” şartının tamamlanmadığı, yatın çizimlerinin ... ile YÜKLENİCİ arasında verilmeye devam ettirildiği bu projelendirme, imalat çizimleri sürecinin mobilya imalatı sürecinde devam etmesinin normal olduğu, davacı YÜKLENİCİ'nin sözleşme gereği montaj işlerinin %50'sini tamamladığı, mobilya imalatının %60'nın tamamlanmış olduğunun ... D.İŞ numaralı dava dosyasında tespit edildiği, bu rapor üzerine kalan ... Avro hakedişin de sözleşme gereği hakedildiği kanaatine varıldığı, Davalı ... gibi ...de çok sayıda ... inşaa eden bir ...'nin bir ... kurulmasını istemeden, sözleşmeye koymadan, davacı ... gibi ... mobilya imalatı üzerine uzmanlaşmış bir firmanın ... kurulmasını yazışmalarda belirtmemesi, sözleşme şartlarına koyarak davalı ...'yi yönlendirmemesinin profesyonelliğe uygun olmadığı, imalatı biten mobilyaların inşaa halindeki tekneye monte etmeye çalışmasının mobilyaların zarar göreceği aşikar olduğundan profesyonelliğe uygun olmadığı, Projenin bitirilmesi konusunda tarafların yeterince profesyonel davranmadığı, proje sorumlusu olarak her iki tarafça görevlendirilen sorumlu çalışanların ehil olmadığı kanaatine varıldığı, ... yapılmadan imal edilmeye çalışılan mobilyaların imalatı sırasında çıkan aksaklıklarda tarafların eşit oranda kusurlu oldukları kanaatine varıldığı, ... D. İş numaralı dava dosyasından alınan ... ve ... tarihli bilirkişi raporu olduğu, ülkemizde ilk ... vakasının ... tarihinde görüldüğü, yaşanan kısıtlamaların 2020 ve 2021 yıllarını üretimi olumsuz etkilediği ve devletin işsizlik desteği ve teşviklerle sürece müdahale ettiği, yaşananların sözleşmede "..." olarak özellikle belirtilmese de mücbir sebep sayılması gerektiği, davacıya ilk ödemenin ... tarihinde, ... Avro olarak sözleşmenin imzalanması ile sözleşmeye uygun şekilde yapıldı; ... tarihlerinde ... Avro olarak üretim çizimlerinin başlaması ile sözleşmeye uygun olarak yapıldığı, üçüncü ödemenin sözleşmeye istinaden üretimin başlamasının ardından ... Avro olarak ... tarihinde ödemeleri almış olduğu halde, mobilya imalatının devam ettiği süre içinde; davacı ... “nin Genel Müdürü ...'ın ... tarihinde yazdığı e postada imalatı tamamlanmış olan mobilyaların detaylı montaj planlarının beklendiği ve o tarih itibari ile 10 haftalık erteleme olduğu, sözleşmeye istinaden bu gecikmeye istinaden işçilerin maaş ve harcamalarını fatura edeceklerini beyan etmesinin uygun olmadığı, davacı yüklenicinin .../2018 - .../2019 tarihleri arasında tamamlanmış olduğunu beyan ettiği mobilyaları tekneye monte edemediği için ek maliyet talep etmesinin uygun olmadığı, toplam sözleşme bedelinin ... Avro olan kısmının yani %60'nın sözleşmenin imzalanmasını takiben 3 ay 14 gün içinde ödenmiş olduğu halde, mobilya imalatında çalışanlar için, hali hazırda istidam edilen ve ücreti ... Avro olarak ödeme planına uygun ödenmiş olan mobilya işleri için, ek maliyetinin bulunmadığı, Ek maliyet oluşmasına neden olabilecek ... ile arasında bir hizmet dökümü gibi tarafların mutabık kaldığı karşılıklı imzalanmış bir belge olmadığı, dava dosyasında bir delilin bulunmadığı, beyan edilen 8 çalışanın maaş, Sgk, yemek ve kıyafet giderlerine ait olduğu beyan edilen maliyetlerin YÜKLENİCİ'ye ait giderlerine ait, ... (“... ...-...”) ilinti bağının iddia ve beyanın ötesine geçmediği kanaatine varıldığı, Davacının YÜKLENİCİ olarak çalışanlarının nerede, ne zaman, kaç kişi hangi projede çalışacağına karar verdiği, çalışanların boş kaldıklarında başka projelerde görevlendirildiği şahit ifadelerinde beyan edildiği, başka ...de, atölyelerinde başka projeler için görevlendirildikleri hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu, bu nedenle takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ... ...-... ... (“... ...-...”) ilinti bağı kurulabilecek, ... ek maliyet oluşturacak bir delil olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
... tarihli celse ara kararı ile; rapor hüküm vermeye yeterli ve elverişli görülmediğinden öncekiler dışında mahkememizce resen seçilecek bir hesap uzmanı, bir mimar ve bir gemi mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek yeniden denetime elverişli ve hesaplamayı da içerir ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş ve ara karar doğrultusunda rapor alınması için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış olup ... tarihli raporda özetle; yüklenicinin, işgörme faaliyeti ile belirli bir sonuç olan eseri gerçekleştirmekle yükümlü olduğu, ancak sadece asli edim olan eseri meydana getirmek ve sonucu işsahibine teslim etmek de, yüklenicinin borcunu tam ve gereği gibi ifa ettiği sonucuna ulaştırmadığı, işgörme sözleşmesinde, konu edilen eserin meydana getirilmesinin yanı sıra, yüklenicinin meydana getirme faaliyetlerini, TBK m. 471/1 hükmü uyarınca, “...işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmesi” gerektiği, yüklenicinin göstermekle yükümlü olduğu özen ve sadakatin derecesi ise, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışları” göstermesi ölçüsünde olduğu, yüklenicinin işe başlaması ve yürütmesi konusunda, “Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da işsahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre, yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, işsahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden” dönebileceğini, (TBK m. 473/1). yine aynı şekilde, “Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, işsahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilecektir” (TBK m. 473/11). somut olayda, montaj yapılacak alanın davacıya teslim edilmesini davalıya defalarca ihtar ettiği, montaj yapılacak alanın davacıya teslim edilmediği, huzurda görülen davada da, mobilya imalatı ve montajı konu edildiği, işsahibinin, montajın yapılmasını engellemiş olduğu, bu durumda kusurlu olduğu, TBK m. 485/11 hükmü uyarınca, işin yüklenici tarafından tamamlanması konusunda, yüklenici yönünden, işsahibinin montaj yapılacak alanı davacıya teslim etmemesine dayalı bir imkansızlık hali mevcut olduğu, yüklenicinin bu sebeple tamamlayamaması şeklinde meydana gelen durumda, işsahibinin imkansızlıkla ilgili aşırı bir kusuru varsa, yüklenici ortaya çıkan zarar ve ziyanın tazminini de isteyebileceği, diğer bir ifadeyle, yüklenicinin işe devam etmesinin imkansız olması, işsahibinin bir kusurundan ileri geliyorsa, yüklenici müspet zararını ve yoksun kaldığı kârını da isteyebileceği, söz konusu olayda yüklenicinin durumu, işsahibinin işi keyfi olarak yarıda bıraktırmasına benzer, işsahibinin kusurlu olmasından anlaşılması gereken ise, işin ifasının, işsahibinin kast veya ihmal ile imkansız hale gelmesi, burada işsahibinin, yardımcılarının davranışlarından da, TBK m. 485/1I açısından sorumlu olduğu, TBK m. 485 hükmü, genel hüküm niteliğindeki sonraki kusursuz imkansızlığı düzenleyen TBK m. 136 hükmüne oranla, özel hüküm niteliğinde olduğu, böylece, yüklenicinin eseri meydana getirme borcunun, işsahibinin sorumlu olduğu sebeplerle ve kusuruyla imkansızlaşması hali (TBK m. 485/11) konu olduğunda, TBK m. 485/11 hükmünün uygulanabilmesi için, öncelikle eser meydana getirme borcunun objektif olarak imkansızlaşması gerektiği, ikinci olarak yüklenicinin eser meydana getirme yükümlülüğünün, işsahibinin kusuru ile imkansızlaşmış olması gerektiği, işsahibinin tehlike alanında gerçekleşecek bir beklenmedik olayının yeterli olmayacağı, TBK m. 485/11 hükmüne dayalı olarak gerçekleşen imkansızlıkla eser sözleşmesi, kanun gereği kendiliğinden ileriye etkili olarak sona ereceği, eserin meydana gelmesi, işsahibinin kusuru ile, yani sorumlu olacağı şekilde imkansız hale gelmiş ise, yüklenici sadece sözleşmenin imkansızlık nedeniyle sona erdiği tarihe kadar gördüğü işin değerini ve bu bedelin içinde yer almayan masrafları değil, ama diğer, müspet sözleşme ihlali nedeniyle uğradığı tüm zararının tazminini işsahibinden talep edebileceği, işsahibinin, imkansızlık anına kadar, fiili işgörme sonucu ortaya çıkmış olan, eser kısmını yükleniciden talep edebileceği, buna karşılık davalının, davacının edimini zamanında tamamlamadığını ve başka işlere öncelik verdiğini beyan etmekte ve ödeme yapmadığı miktarı, yapılmamış, tamamlanmamış eksik iş olarak gösterdiği, süreli ifalı edimlerde, yüklenicinin edimini, belirlenen sürelere uyum göstermesi, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmesi konusunun belirleyici unsuru olduğu, iki belirleyici unsurdan birincisi, tarafların eserin bitiş ve teslimi hakkında belirledikleri tarih; diğeri ise, işsahibinin başka yüklenicileri de çalıştırdığı kısımları başlatılacağı ara dönem tarihleri olduğu, yüklenicinin, belirlenen dönemlere ve özellikle eserin tamamlanması yönünde sözleşme ile belirlenen vâdeye ve teslim tarihine, yüklenicinin teslim tarihine uyum sağlayamaması ve temerrüde düşmesinin hüküm ve sonuçlarına, teslimde geciken yükleniciye karşı sözleşmede öngörülen tedbirler karşısında tarafların haklarına ve erken teslim hâllerinden doğan sonuçlara uyum göstermesi gerektiği, dosya içeriği evraklardan davalı tarafın defter incelemelerinin daha önceki bilirkişi heyeti tarafından yapıldığı ve borca batık olmadığın tespit edildiği, bankalardan gelen bilgiler nezdinde ödemelerin yukarıda listelendiği, davacı ile davalı arasında birden fazla yat için farklı anlaşmalar olduğu, ödemelerin hangi sözleşme kapsamında yapıldığının tespiti için şirketlerin merkezlerinde ilgili dönem evrakları ve defterleri üzerinde inceleme yapılması amaçlı ... ilinden bir mali müşavir bilirkişi atanmasının gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, taraflar arasında imzalanan ... tarihli mobilya imalat ve montajına dair sözleşmenin ...maddesi gereği davalının kusuru nedeniyle işin gecikmesinden kaynaklanan depo masrafları, muhafaza giderleri ve personel giderlerinin tahsiline yönelik olarak davacı tarafından davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan ... TL alacak talebine yönelik ilamsız icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali davasıdır. Davacı tarafça davalının tekneyi hazır etmeyerek yeri teslim etmediği iddia edilmiş davalı ise davacının yaptığı imalatın fazlasıyla ödendiğini, fazlaya ilişkin talepte bulununca Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... d.iş sayılı dosyasında tespit yaptırıp ... Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, teknenin hazır edilmesine rağmen davacının montajı yapmadığı, kusurun davacıda olduğunu, davacının herhangi bir ek giderinin bulunmadığı, personelinin sürekli çalışan işçileri olup aynı dönemde başka işlerde çalıştıklarını, bu nedenle herhangi bir zararlarının olmadığı iddia edilmiştir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde yapılan yargılama sonunda davacı tarafça açılan imalat bakiye alacağına yönelik davada davacının yaptığı imalat bedelinin davalı tarafça fazlası ile ödendiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Eldeki davada davacının talebi ise davalının tekneyi hazır etmemesi nedeniyle işi bitirip montajı yapamamaktan kaynaklı malzemelerin muhafaza ve depo masrafı ve fazladan yapılan işçi giderlerine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, değişik iş ve esas dava dosyaları, icra dosyaları, ödeme belgeleri, bilirkişi heyet raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacının sözleşmeye ilişkin bir ... kurulmasını istemediği, böyle bir talepte bulunmadığı, sözleşmeye davalıyı yönlendirecek şartların koyulmadığı, profesyonel bir çalışma olmadığı, görevlendirilen sorumlu çalışanların ehil olmadığı, mobilya imalatları sırasında çıkan aksaklıklarda tarafların eşit oranda kusurlu oldukları, ... dönemindeki kısıtlamaların da imalata etkili olduğu, mücbir sebep sayılması gerekeceği, davalı tarafından yapılması gereken ödemelerin süresinde yapılmış olduğu, davacının da mobilya imalatında gecikmesinin olduğu, bu nedenle işçi harcamalarını talep edemeyeceği, arada herhangi bir mutabakat imzalamadığı, zararlara ilişkin herhangi delilin ibraz edilmediği, ibraz edilen işçilik giderleri ile sözleşme arasında bir illiyet bağının bulunmadığı, işçilerin başka projelerde de görevlendirildiği, davacıya ek bir maliyet oluşturmadığı, dosya kapsamına göre davalıya yükletilebilecek bir kusur ispatlanmadığı gibi dava konusu sözleşme ile doğrudan bağlantılı herhangi bir zarar da ispatlanmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
İspatlanmayan davanın reddine,
1-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın yatırana iadesine,
2-Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde iadesine,
3-Davalı yan kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca takdir olunan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı. 21/01/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır