T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/402 Esas
KARAR NO: 2023/359
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 10/09/2020
KARAR TARİHİ: 26/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... şirketi yetkilisi müvekkili ... ile davalı ... arasında şirket hisselerinin devrine ilişkin ... tarihinde protokol imzalandığını, protokolde anılan edimlerin yerine getirildiği takdirde teminat amaçlı ... adına verilen söz konusu çeklerin müvekkil devrinin gerçekleşeceğini, çeklerin iadesi için noter kanalı ile ihtarname çekilmesine rağmen davalı tarafın kötü niyetli olarak edimini yerine getirmekten kaçındığını, müvekkilinin protokoldeki edimlerini yerine getirdiğini, davalı tarafa bildirdiğini, davalı ...'in sözleşmenin 5.maddesi uyarınca verilen çeklerin iadesini gerçekleştirmediğini, inançlı işlemlerin, inananın teminat oluşturmak veya yönetilmek üzere mal varlığı kapsamındaki bir şey veya hakkını, inanılana devretmesi ve inanılanın da inanç anlaşmasındaki koşullara uygun olarak inanç konusu şeyi kullanmasını, amaç gerçekleştiğinde ise belirlenen şekilde inanana iade etmesini içeren işlemler olduğunu, söz konusu olayda müvekkilinin tüm ödemelerini gerçekleştirdiğini, sözleşme hükümlerini yerine getirdiğini, taraflar arasında inançlı sözleşmesi yapıldığını, davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğinden güveni kötüye kullanma suçundan kaynaklı suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek dava konusu çekler; sözleşmenin 5.maddesinde ki ... nolu ....-TL tutarlı çek, sözleşmenin 6.maddesinde ki ....-TL tutarında ... vadeli senet, sözleşmenin 5.maddesinde ki ... nolu 30.000,00.-TL tutarlı ... adına cirolanmış çek ... nolu boş çeklerden kaynaklı davalıdan istirdatına, müvekkil şirketin hamil olduğunun tespitine, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekilinin ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacı ... ile müvekkili ... arasında şirket hisselerinin devrine ilişkin ... tarihinde protokol imzalandığını, davacı tarafın müvekkili hakkında gerçeklikten uzak iddialarda bulunulduğunu, davacı tarafın sözleşmeye ilişkin olarak herhangi bir edim ifa etmediğini, sözleşmenin 1.maddesine göre belirtilen hisse devir bedelini müvekkiline ödemediğini, sözleşmenin 3.maddesinde belirtilen çeklerin ödeme taahhüdü ... tarihine kadar verilen sürelerinde de ödenmediğini, sözleşmenin 4.maddesinde belirtilen kredinin taraflarca ödemesi yapılarak ortadan kaldırılacakken ödemesinin yapılmadığını, müvekkili tarafından ....-TL tutarındaki kredinin ....-TL tutarında davaya konu olan evin müvekkili tarafından satılarak krediyi müvekkilinin ödediğini, sözleşmenin 5. maddesinde belirtilen çek ile ilgili edimlerin davacı tarafça yerine getirilmediğini, davacı tarafın sözleşmede belirtilen hiçbir edimini yerine getirmediğini, davacı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığını belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafça davalı ...'ın dava dilekçesinde adresini bildirmediği, UYAP'a eklenmediğinden diğer davalı yönünden dosyanın yürütüldüğü, davacı vekiline davalı ...'ın adres ve kimlik bilgilerini ibraz etmek üzere süre verildiği, mahkememizce dava dilekçesi ve eklerinin davalı ...'a tebliğ edildiği, davalı ... tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; ... ile ... arasında ... tarihinde yapılan protokolde kendisinin ....-TL tutarlı teminat senedi konusunda yedi emin olarak gösterildiğini, söz konusu protokolde kendisinin yedi emin sıfatı veya başkaca herhangi bir sıfat ile imzasının bulunmadığını, protokolde adı geçen ....-TL bedelli senet ve ....-TL bedelli çekin tarafına teslim edilmediğini, söz konusu çek ve ödemelerin hiçbirisinin uhdesinde bulunmadığını belirterek davada davalı sıfatının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili davasını tamamen ıslah eden ... tarihli dilekçesinde özetle; davacı ile davalılardan ... arasında ... A.Ş ‘deki ...’e ait hisselerin müvekkil tarafından devralınması ile ilgili ... tarihinde devir sözleşmesi imzalandığını. bu sözleşmeye göre ... ... A.Ş’nin devir tarihinden önce keşide ettiği ... numaralı 40.000,00.-TL bedelli, ... numaralı 40.000,00.-TL bedelli, ... numaralı, 40.000,00.-TL bedelli, ... numaralı ....-TL bedellli, ... numaralı 55.000,00.-TL bedelli, ... numaralı 15.000,00.-TL bedelli, ... numaralı 15.000,00.-TL bedelli, ... numaralı 25.000,00.-TL bedelli olmak üzere toplam ....-TL bedelli çeklerin çek bedellerinin ... tarihine kadar müvekkil tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığı, müvekkilinin bu çekleri ödeyerek çekleri muhatap bankaya iade ettiği, yine bu sözleşmeye göre, davalının ... A.Ş’nin borçlusu olduğu kredi borcundan dolayı ....-TL tutarındaki şahsi kefaletinden kaynaklanan borcunun müvekkili davacı tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalı ...’in bu krediyi vaktinden önce ödeyerek borcu itfa ettiğini, bu borca karşılık kendisine verilen ....-TL bedelli bonoyu ise iade etmediği, bu sözleşme gereğince ... ... A.Ş’nin ... Sigorta A.Ş’ye verdiği teminat mektubunun teminatı olarak düzenlenen ... numaralı ....-TL bedelli ve davalı ... tarafından ciro edilen çekin müvekkili tarafından yenisi ile değiştirilip ...’e iadesinin kararlaştırıldığının, buna karşılıkta müvekkilinin bu edimini yerine getirmemesi halinde teminat olarak davalı ...’ya ... numaralı ....-TL bedelli çek verildiğini, müvekkilinin üzerine düşen edimini yerine getirmesine rağmen ... numaralı çeklin müvekkiline iade edilmediği, yine sözleşmenin 6.maddesine göre, davalı ...’nın şahsi aval, kefalet ve ciroları ile ve yine sorumluluğunu gerektiren vergi ve SSK borçlarının müvekkili davacı tarafından üstlenildiği, ancak davalı ...’ya da buna karşılık ... vade tarihli ....-TL bedelli bono verilmesinin kararlaştırıldığının, verilecek bu bononun ...’da bulunacağının kararlaştırıldığını, bu riskler müvekkili tarafından kaldırıldığı halde bu senedinde müvekkiline iade edilmediğini, yine bu sözleşme ile, davalı ...’nın yukarıda belirtilen hususlarda müvekkili tarafından üzerine düşen edimler yerine getirildiğinde adına kayıtlı olan ... ada, ... parsel ... numaralı bağımsız bölümün ... veya önereceği kişiye devredilmesi gerekirken davalı tarafından tamamen bunun dışında ... isimli 3. Bir şahse ... tarihinde devredildiğini, müvekkilinin protokol kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalı tarafa herhangi bir borcunun kalmadığını, müvekkilinin protokol kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirdiğini, ...'e teminat amaçlı olarak teslim edilen ... numaralı, ....-TL bedelli çek ile ... vade tarihli, ....-TL bedelli bononun iade edilmesi için ihtarname keşide edildiğini, ... tarihli verilen cevapta sözleşmenin ... tarihinde ifa edilmesi gerekirken bu tarihe kadar ifa edilmediğinin belirtildiğini, davalı ...'in protokol kapsamında herhangi bir zararı söz konusu olmamasına rağmen kötü niyetli olarak ... numaralı, ....-TL bedelli çeke dayanarak müvekkil ve müvekkilin şirketi aleyhine Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, davalı tarafa teminat amaçlı verilen bono ve çek üzerinden takip başlatmasının hukuken mümkün olmadığını, taraflar arasındaki protokolde her ne kadar ... tarihinden bahsedilmiş ise de, herhangi bir cezai şart hükmüne yer verilmediğini, davalının söz konusu protokolde belirtilen risklerinin tamamının ortadan kaldırıldığını, bu hususun noter kanalı ile ihtar edilmesine rağmen kötü niyetli olarak müvekkil aleyhine icra takibi başlatıldığını belirterek ıslah dilekçelerinin kabulü ile; davanın kabulüne, müvekkilinin protokol kapsamındaki tüm edimlerini yerine getirdiğinin tespitine, müvekkilinin davalı ...'e herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine, ... vade tarihli, ....-TL bedelli bononun davalılardan alınarak davacıya iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ... tarihli sözleşme, ihtarname suretleri, ... düzenleme tarihli senet fotokopisi delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası celp edilmiş, ... Noterliğinden ihtarname ve ihtara cevaplar getirtilmiş, ... Sigorta A.Ş'den ... tarafından ciro edilen ... Bankası ... Şubesine ait çekin yeni bir bono verilmek suretiyle teslim alınıp alınmadığı sorulmuş, ayrıca bankalardan protokoldeki çeklerin akıbeti sorulmuştur.
Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; ... tarafından ... Anonim Şirketi ve ... aleyhine ....-TL Çek, 34.306,02.-TL ... tarihleri arası işlemiş faiz, 1.043,91.-TL komisyon, ....-TL çek tazminatı olmak üzere toplam ....-TL üzerinden tahsilde tekerrür olmamak şartı ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %10 oranında ve değişen oranlarda işleyecek reeskont, avansı faizi ile, icra gideri ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili talepli takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; ... tarafından, ... ve ... aleyhine ... tarihli sözleşmeye istinaden İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, ... numaralı bağımsız bölümdeki ... adına kayıtlı hissenin iptali ile taşınmazın ... adına tapuya kayıt ve tescili davası olduğu, davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
... Sigorta A.Ş'nin ... tarihli müzekkere cevabının incelenmesinde; ... Anonim Şirketi firmasına verilen teminat mektubuna istinaden teminat olarak alınan ... tarafından ciro edilen ... numaralı ....-TL bedelli çekin yeni bir bono alınmak sureti ile ilgiliye teslim edildiği, teminatlarında ....-TL bedelli bononun mevcut olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava, ... tarihli hisse devir protokolü gereği, davacı üstüne düşen edimleri yerine getirdiği halde davalı tarafça teminat olarak alınan ... TL bedelli çekin iade edilmeyip icraya verildiği iddiasıyla menfi tespit ve aynı protokol gereği ...'a yedi emin olarak teslim edileceği belirtilen ... TL bedelli bononun istirdatı davasıdır.
Dava, sonradan menfi tespit olarak ıslah edilmiştir.
Davalı ... protokoldeki edimlerin yerine getirilmediğini ileri sürmüş, ... ise prokotolde imzasının bulunmadığını herhangi bir taraf sıfatının bulunmadığını, kendisine senette verilmediğini ileri sürmüştür. Davalı asil ... tarihli duruşmada ... TL bedelli bononun kendi elinde bulunduğunu belirtmiştir.
... tarihli protokol incelendiğinde; davacı ... ve davalı ... tarafından imzalandığı, ... A.Ş'deki ...'in hisselerinin tamamını ...'a devredileceği, karşılığında ... TL bedelli 8 adet çekin sorumluluğunun ve ödemesinin davacı tarafından yapılacağı, ... Bankasından çekilen kredinin riskinin ortadan kaldırılacağı, ... sigortacılık A.Ş'ye teminat mektubu karşılığı verilen çekin davacı tarafından değiştirileceği, aksi takdirde teminat çeki ve senedin davalı tarafından işleme konulacağının belirtildiği anlaşılmıştır.
... ve ... Bankası yazı cevaplarından protokolde bahsedilen 8 adet çekin ödemesinin yapıldığı anlaşılmıştır. Yine ... Bankası yazı cevabında davalının vermiş olduğu teminat senedinin davacı tarafça değiştirildiği ve davalıya iade edildiği anlaşılmıştır.
... sigorta a.ş yazı cevabında protokoldeki ... Sigorta A.ş'nin teminat mektubunu teminatı olarak verilen çekin bankaya iade edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan delillerden davacı tarafça protokolle üstlenilen tüm edimlerin yerine getirildiği, buna karşılık protokolün teminatı olarak alınan ... TL değerindeki çekin Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takibe konulduğu yine ...'a teslim edileceği belirtilen teminat senedinin de davalının elinde olduğu anlaşıldığından dava ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden ise protokolde herhangi bir imzası veya çek ve senette herhangi bir sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı ... yönünden; davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, davalı ... yönünden ise davanın kabulü ile; davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından ve ... vade tarihli ....-TL bedelli, lehtarı davalı olan bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
A- Davalı ... yönünden;
Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
Bu davalı yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
B-Davalı ... yönünden;
Davanın KABULÜ ile;
Davacının Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından ve ... vade tarihli ....-TL bedelli, lehtarı davalı olan bonodan dolayı borçlu olmadığının tespitine,
Alınması gerekli 57.924,83.-TL harçtan, peşin olarak alınan 54,40TL harcın ve tamamlama harcı 14.973,80 TL olan harcın mahsubu ile kalan 42.896,63 TL harcın davalı ...'den ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı 54,40.-TL, tebligat gideri 380,50.-TL, müzekkere gideri 175,93.-TL olmak üzere toplam 610,83.-TL yargılama giderleri ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri 15.028,20 TL olmak üzere toplam 15.639,03-TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 83.276,70.-TL nispi vekâlet ücretinin davalı ...'den alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı. 26/05/2023
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)