T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/434 Esas
KARAR NO: 2023/70
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/05/2016
KARAR TARİHİ: 08/02/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında müvekkilinin ... Mahallesinde bulunan işyerinin mutfak malzemeleri için proje hazırlandığını, müvekkilin gelen malzemelerin kendi iş yeri için değil, başka bir yer için hazırlanmış olup, davaya konu olan mutfağa uyarlanmaya çalıştığını,malzemelerin bir kısmının ikinci el ve diğer bir kısmınında anlaşılan kalitede malzemeler olmadığını, bunun üzerine davalı şirkete sözlü olarak bu eksiklikleri bildirip davalının umusramaz tavırlarından dolayı Antalya ... Sulh Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını belirtmiş, yanlar arasında yapılan ... tarihli sözleşmenin feshi ile davalının teslim ettiği ürünlerin iadesine, ödenen 20.000,00.-TL'nin istirdatına;34.500,00.-TL bedelli senetlerin iptali ile bu senetler nedeni borçlu olmadıklarının tespitine, gerek sözleşmeye aykırı teslim edilen mallar nedeni ile işyerini geç açıp düzgün şekilde işyerini çalıştıramadıklarından kapalı kaldığı günler nedeni ile uğradıkları zararın tam olarak belli olmadığından şimdilik 1.000,00.-TL zararın tespit tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Antalya ... Sulh Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile yapılan tespite itiraz ettiklerini, davacı tarafın teslim edilen ekipmanların ayıplı olduğunu fark etmesine rağmen teslim almaya devam etmesinin iyi niyet kuralları ile bağdaşmadığını, teslim edilen ekipmanların 2. El, projeye aykırı, ölçüsüz ve ayıplı olduğu iddiasını kabul etmediklerini, mallar ayıplı olsa bile davacının bu durumu yasal ve makul bir sürede bildirmediğini, aksine malzemeleri almaya devam ettiğini, ödeme yaptığını ve hatta kalan bakiyesi için ... tarihinde ... vadeli 15.000,00.-TL, ... vadeli 15.000,00.-TL, ... vadeli 14.500,00.-TL bedelli senet düzenlendiğini, işbu davanın ve yapılan tespitin davacının kötü niyetli olarak borçtan kurtulma çabası olduğunu belirtmiş, davacının davasının reddine, %40'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizin ... Karar sayılı ilamı ile; " Davanın kısmen kabulü ile taraflar arasında imzalının ... tarihli sözleşmenin feshine, davalının teslim ettiği ürünlerin davalı tarafça aynen iade alınmasına, davacı tarafından ödenen 20.000,00.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının ... vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli ... vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli ... vade tarihli 14.500,00.-TL bedelli senetler nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, Kar kaybına yönelik talebin reddine " karar verilmiş, iş bu kararı istinaf yoluyla inceleyen Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı ilamı ile; " Davalı taraf süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ileri sürmekte ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin garanti şartları başlıklı 6.maddesine göre, 2 yıllık garanti süresi bulunduğundan davacı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmasına gerek bulunmamaktadır. Dava eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesinde iş sahibinin sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmesi için eserin iş sahibinin kabulden kaçınamayacağı oranda veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ve eksik olması gerekir. Gerek tespit raporundan, gerekse de tespit raporu dayanak alınarak hazırlanan bilirkişi rapor ve ek raporundan bu husus anlaşılamamaktadır. Öncelikle söz konusu imalatların iş sahibinin kabulden kaçınamayacağı oranda veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ve eksik olup olmadığının belirlenmesi, şayet bu imalatların kabul edilemeyecek derecede eksik ve ayıplı olduğunun belirlenmesi halinde ise, bu kez bu malzemelerin tekrar kullanılmasının mümkün olup olmadığı, tekrar kullanılması mümkün malzeme ise değerinin ne olacağı, tekrar kullanılması mümkün değilse hurda değerinin ne olacağı bilirkişiye belirlettirilmeli ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz gerekçeleri de karşılanacak şekilde ek rapor alınmalıdır. Yine davalı vekilinin delil listesinde bildirmiş olduğu tanıklar dinlenmeden ve ne için dinlenmediği de açıklanmaksızın sonuca gidilmesi de isabetli olmamıştır. HMK 297/2. maddesine göre verilen hükümde taraflara yüklenen borç ve hakların açık ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Mahkemenin kabulüne göre sözleşmenin feshine davacının peşin ödediği bedelin iadesinin yanı sıra yapılan imalat ve malzemelerinde davalıya iadesine karar verilmiş ise de, iadesine karar verilen imalat ve malzemenin ne olduğu belli değildir. Hüküm bu haliyle açık olmayıp, infazında tereddüt uyandıracak niteliktedir. Davacı yüklenici tarafından yapılan imalat ve malzemeler yapıldığı iş yerinde bulunmadığına göre, öncelikle bu malzemelerin nerede olduğu, davacıda bulunup bulunmadığı taraflardan sorularak tespit edilmeli, şayet malzemeler davacıda değilse, iade kararı verilemeyeceği göz önünde bulundurulmalı ve bu durumda malzemelerin bilirkişi raporuyla belirlenecek değerinin toplam iş bedelinden düşülüp düşülmeyeceği değerlendirilmelidir. " kararın kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya mahkememizin yeni esasına kaydedilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararından evvel tarafların tüm delilleri toplanmış, davacı vekili tarafından sözleşme ibraz edilmiş, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyası, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilmiştir.
Davacı vekili tarafından ibraz edilen sözleşmenin incelenmesinden; tarafların .. tarihli teknik formunda yer alan mallarla ilgili olarak 60.000,00.-TL bedelle davalı tarafça davacıya ait iş yerine montajın yapılması ve 2 yıl ücretsiz garantili olarak anlaştıkları anlaşılmıştır.
Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından davalı borçlu aleyhine 30.000,00.-TL bono, 215,75.-TL %10,5 işlemiş faiz (değişen oranlarda reeskont-avans faizi) ve 90,00.-TL %0,3 komisyon olmak üzere toplam 30.305,75.-TL alacak için girişilmiş icra takibi olduğu, davalı borçlunun itiraz ederek takibi durdurduğu anlaşılmıştır.
Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinden; davacının talebi üzerine davacıya ait iş yerinde tespit yapıldığı, bilirkişi heyeti tarafından ... tarihinde ibraz edilen raporda özetle ve sonuç olarak; imalatların eksik ve ayıplı imalat niteliğinde olduğu, projeye aykırı yapıldığı, bazı malların rayiç fiyatından yüksek fiyatla belirlendiği, bazı malzemelerin kullanılmış ve 2. El niteliğinde olduğu, yerinde yapılan tespit sonucu malzemelerin toplam değerinin 42.912,00.-TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce BAM Hukuk Dairesinin kaldırma kararından sonra ... tarihli celsede keşif kararı verilerek ... tarihinde keşif yapılmış, bilirkişiler raporlarını sunmuş, ... tarihli bilirkişi raporunda; Dosya ve eklerinde bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi ve keşif sırasında yapılan tespitlerin değerlendirilmesi, piyasa araştırmalarının yapılması, tarafların karşılıklı beyan ve itirazları incelenmesi sonucunda dava konusu mutfak ekipmanlarının ilk dava tarihi ... itibariyle; Sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen eksik imalatların toplam tutarının 2.609,34-TL olduğu, sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen, olağan muayene ile ortaya çıkarılabilecek türden ayıplı olan, ayıplı imalat tutarının, toplam olağan muayene ile ortaya çıkarılabilecek türden ayıplı imalat tutarının 1.370,65- TL olduğu, sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen, olağan muayene ile ortaya çıkarılabilecek türden ve iade gerektirecek miktarda ayıplı olan, ayıplı imalat tutarının, toplam iade gerektirecek türden ayıplı imalat tutarının 9.197,70- TL olduğu, toplam eksik imalat, ayıplı imalat ve iade gerektirecek imalat tutarının 13.177,69-TL olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişilerden tarafların itirazları sonucunda ek rapor alınmış, bilirkişiler ... tarihli ek raporunda, tarafların karşılıklı itirazlarının değerlendirildiğini, kök raporda yapılan tespitleri değiştirir nitelikte bilgi ve belge sunulmadığından aynı görüş ve kanaatte olduklarını belirtmişlerdir.
Mahkememizce yapılan ... tarihli celsede dava para alacağına ilişkin olduğundan davanın niteliği gereği tanık dinlenilmeyeceğinden davalı tarafın tanık dinletme talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.
Dava, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi ile davalıya verilen davacıya ait iş yerinin malzeme ve proje dahil mutfak işini eksik ve ayıplı yapılması nedeniyle sözleşmenin feshi, ödenen bedelin istirdatı, verilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespiti ve işin geç teslimi nedeni ile iş yerinin kapalı kaldığı günler için uğranılan kar kaybına ilişkin alacak davasıdır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, mahkememizce yapılan keşif sonrasında alınan ... tarihli bilirkişi rapor, ... tarihli bilirkişi ek raporu, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında işin yapımına ilişkin sözleşme imzalandığı, davacının 20.000,00.-TL ödeme yaptığı, yine davalıya ... vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli, ... vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli ve ... vade tarihli 14.500,00.-TL bedelli senetlerin teslim edildiği, davacının davalının yaptığı işin projeye aykırı eksik ve ayıplı yapılması nedeniyle kullanılamadığının, bu yüzden sökülüp yeniden yaptırıldığının, iş yerinin 3. bir şahsa devir edildiğinin ileri sürüldüğü, davalı tarafça ise, işin eksik ve ayıplı olmadığının, davacının işi kabul ettiğinin, herhangi bir ayıp ihbarında bulunmadığının, ödemeye de devam ettiğinin ileri sürüldüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin garanti şartları başlıklı 6. maddesine göre 2 yıllık garanti süresi bulunduğundan davacı iş sahibinin ayıp ihbarında bulunmasına gerek olmadığı, eser sözleşmesinde iş sahibinin sözleşmeden dönme hakkını kullanabilmesi için eserin iş sahibinin kabulden kaçınamayacağı oranda veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ve eksik olması gerektiği, mahkememizce bu sebeple kaldırma kararından sonra mahallinde bilirkişiler eşliğinde keşif icra edilip, yapılan bu keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporlarında eksik ve ayıplı işlerin tespit edildiği, dava konusu taşınmazda davalı tarafça ayıplı, ölçülerine ve projesine aykırı yapıldığı iddia edilen mutfak ekipmanları bulunmadığından tespit raporu üzerinden değerlendirme yapılıp, yapılan bu değerlendirmelere göre ... olan dava tarihi itibariyle sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen eksik imalatlarının toplam tutarının 783 EURO ( 2609,34 TL) olduğu, sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen olağan muayene ile ortaya çıkabilecek türden ayıplı olan, ayıplı imalat tutarının 411,30 EURO ( 1.370,65 TL ) olduğu, sözleşmede taraflarca kararlaştırılan ölçü ve özellikte olmadığı tespit edilen olağan muayene ile ortaya çıkabilecek türden ve iade gerektirecek miktarda ayıplı olan ayıplı imalat tutarının 2760 EURO ( 9.197,70 TL ) olduğu, toplam eksik imalat, ayıplı imalat ve iade gerektirecek imalat tutarının 13.177,69 TL olduğu, böylelikle eserin iş sahibinin kabulden kaçınamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ve eksik olduğu ispatlanamadığından davacı tarafın sözleşmenin feshi, davalının teslim ettiği ürünlerin davalı tarafça aynen iade alınması ve davacı tarafça ödenen 20.000,00 TL bedelin iadesine yönelik taleplerinin ayrıca sözleşmede herhangi bir teslim süresi belirtilmediğinden geç teslim nedeniyle kar kaybına yönelik taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Öte yandan davacı tarafça davalıya verilen ... tarihli 15.000,00 TL bedelli, ... tarihli 15.000,00 TL bedelli ve ... tarihli 14.500,00 TL bedelli senetler bakımından açılmış olan ve menfi tespit davasında eksik imalat tutarı olarak belirlenen 13.177,69 TL'nin son vade tarihli senetten düşülerek ( 14.500,00-13.177,69= 1.322,31 TL) bu senet nedeniyle 1.322,31 TL borcu bulunduğu, böylelikle 14.500,00 TL bedelli senet bakımından 13.177,69 TL borçlu olmadığının tespitine, diğer senetler bakımından ise davacının menfi tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacı tarafın sözleşmenin feshi, davalının teslim ettiği ürünlerin davalı tarafça aynen iade alınması, davacı tarafça ödenen 20.000,00 TL bedelin iadesi ve Kar kaybına yönelik taleplerin REDDİNE,
Menfi tespit talebi bakımından; davacı tarafın davalı tarafa ... vade tarihli 14.500,00 TL bedelli senet bakımından 13.177,69 TL borçlu olmadığının tespitine, diğer senetler bakımından davacının menfi tespit talebinin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 900,16 TL harçtan peşin alınan 1110,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 209,88 TL harcın istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından kaldırma kararından evvel yapılan 1.267,80 TL yargılama gideri ve kaldırma kararından sonra yapılan 1.600,00 TL bilirkişi ücreti, 300,00 TL taksi ücreti, 419,90 TL keşif harcı, 32,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 3.619,70 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 723,94 TL'si ile peşin alınan 900,16 TL harç olmak üzere toplam 1624,10 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinden bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulünce anlatıldı. 08/02/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır