T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/55 Esas
KARAR NO: 2021/696
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/01/2020
KARAR TARİHİ: 01/11/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkilinin zayi olduğu belirtilen kayıtlarının bulunduğu hard diskte arıza meydana geldiğini, klasörlerin yedeğe alınmasına rağmen bu arızadan zarar gördüğünü, ancak arızanın telafi edilemediğini, telafi edilebilmesi için alınan programın da sorunu çözmediğini, bu sebeple 2019 ocak- ağustos dönemine ticari defter kayıtlarının ve diğer muhasebe kayıtlarının zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bozulduğu belirtilen "Hardisklerin üzerinde inceleme yapılmış bu hardisklerin üzerinde fiziksel bir darbe olmadığı, muhafazasında bir kusur olmadığı, hardisk üzerinde oluşan bad sektör yani bozuk manyetik kesimlerde oluşan bozulmadan dolayı vergi kaybı yaşandığı, verilerin bu evrede kurtarılmasının veya geri yüklenmesinin mümkün olmadığı belirlenmiştir."
Mahkememizce SGK ya ve Vergi Dairesine müzekkere yazılmış, SGK dan alınan cevapta; 1.279,00 TL idari para cezasının, 2.359,36 TL prim borcunun olduğu anlaşılmıştır.
Dinlenen davacı tanıklarından ilki: Kendisinin davacı şirkete muhasebe programları ile ilgili danışmanlık hizmeti verdiğini, 2019 yılının Eylül ayında davacı şirket yetkilisi ...' ın kendisini arayarak sorundan bahsettiğini, Antalya da ki ...isimli firmaya konuyu yönlendirdiğini, Antalya daki firmanın sorunu çözemediğini, hardisklerin kurtarılamayacağının belirtildiğini ifade etmiştir. Diğer davacı tanığı ise, kendisinin muhasebe sorumlusu olduğunu, normalde zayi olan kayıtları yedeğe aldıklarını, ancak bu kayıtların bulunduğu hardisk arıza verince yedeğe aldıkları kayıtlara da ulaşamadıklarını, bu kayıtların başka bir hardisk' e alınmadıklarını ifade etmiştir. Diğer davacı tanığı; arıza üzerine davacının Serverini arızasına müdahale ettiğini, üç diskin aynı anda bozulduğunu anladığını, disklerden yalnızca biri bozulsa idi sorunun çözeceğini, yerinde sorunu çözemediğini, uyguladıkları veri kurtarma programlarının da başarılı olmadığını ifade etmiştir.
TTK.nun 82/3 mad. Göre "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni sak- lama süresi (on yıl) içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede:
Bu davanın ziya sebebinin değil bizzat ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün içinde bu davanın açılması gerekir. Davacının bu süreyi geçirdiğine ilişkin bir kayıt yoktur. Zira kurtarılamadığına ilişkin ... bilişimin yazısı ... tarihli olup, işbu dava ... tarihinde açılmıştır. Gelen vergi dairesi ve SGK kayıtlarında davacının yürüttüğü iş hacmi itibariyle verilerini yok edecek şekilde bir borç veya cezanın olmadığı da anlaşılmaktadır.
Ziya belgesi verilmesi için açılan davanın konusu yalnızca yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile sınırlıdır. Dolayısıyla bunun dışındaki belgelerin ziyaı yönünde karar verilmesi mümkün değildir. Davacı bu defterlerin beratlarını da dosyaya sunmuştur.
Kanuna göre ziya belgesinin istenebilmesi için basiretli bir tacir olarak davacının ziyaa uğradığını belirttiği ticari defter ve kayıtlarının muhafazası için gerekli dikkat ve özeni göstermiş ve zayinin kendi kusuru ile meydana gelmemiş olması gerekir. Davacının bu kayıt- ların muhafazası için sistem dışı bir yedeklemeye gitmediği anlaşıldığından gereken dikkat ve özeni gösterdiğinden söz edilemez. Bu sebeple aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacı Şirketin 2019 yılı Ocak- Ağustos dönemine ilişkin yevmiye defteri ve kebir defterinin zayi nedeniyle iptali talebinin esastan, diğer kayıtların ise zayi belgesi düzenlenmesine konu edilmeyecek kayıtlardan olması sebebiyle usulden REDDİNE,
Alınması gerekli 59,30.-TL harçtan, peşin olarak alınan 54,40.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4,90.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Davacı tarafça yapılan tüm yargılama masrafının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde DAVACIYA İADE EDİLMESİNE,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.01/11/2021
Katip ...
~e-imzalı~
Hakim ...
~e-imzalı~