T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/629 Esas
KARAR NO: 2021/547
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/12/2020
KARAR TARİHİ: 20/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle: Türkçe bilmeyen Ukrayna vatandaşı müvekkilinin davalı şirketin yetkilileri ile yaptığı anlaşma gereğince, gerçekte müvekkiline alınması kararlaştırılan ... plakalı aracın bayiden davalı şirket adına satın alındığını, bu aracın müvekkiline aylık 900.USD’den 21.600,00.USD ye kira ve 21.800.USD bedel karşılığı kira süresinin sonunda mülkiyetinin devredilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin aralarındaki bu sözleşmeler gereğince aylık 900.USD’den 21.600.USD ve 21.800.USD olmak üzere toplam 43.400.USD ödeme yaptığını ve aracın ... tarihinde müvekkiline devredildiğini, ancak bu aracın devri ile ilgili yapılan görüşmeler sırasında müvekkilinin türkçe bilmemesi ve diğer evrakların arasına sokulmak suretiyle ... keşide, ... vade tarihli iş bu menfi tespit davasına konu bononun imzalatıldığını, müvekkilinin bu bonodan hakkındaki takip üzerine haberdar olduğunu, ortada böyle bir borç olmadığını belirterek borçlu olmadığının tespitine ve tazminata karar verilmesini talep etmiş- tir.
Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle: Davacının gerçekte Türkçe bilmediği iddiasının doğru olmadığını, davacının sunduğu tüm sözleşme ve dava konusu bonoyu da okuyarak bizzat imzaladığını, uzun yıllardır Türkiye’de ikamet etmekte olan davacının Türkiye’de ev ve araba da aldığını, yatırım yaptığını ve birçok hukuki işlem gerçekleştirdiğini, ayrıca dil kursuna gidip türkçe öğrendiğini, davacının kandırılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, ... tarihli oto kiralama sözleşmesinin satış sözleş- mesinin bedeli için düzenlenmiş bir sözleşme sayılamayacağını, davacının kira sözleşme sinden kaynaklanan edimini yerine getirdiğini, kira sözleşmesi ilişkisi devam ederken aracı satın almak istediğini bildirmesi üzerine ek sözleşmenin düzenlendiğini, bu sözleşmeye göre davacının aracın kira bedelinin 24 ay boyunca ödemesi ve 21.800.USD ayrıca ödemesi koşulu ile aracın mülkiyetinin davacıya teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, davacının 21.800. USD’yi de ödediğini ve bundan sonrada davaya konu ... vadeli, 21.800.USD bedelli bononun düzenlendiğini belirterek davanın reddine ve tazminata hükmedilmesini talep ettiği görülmüştür.
Davacı dava dilekçesi ekine ...tarihli aylık 900.USD kira bedelli, 2 yıl için geçerli dava konusu araç için düzenlenmiş kira sözleşmesini ve bu kira sözleşmesine ek olduğu belirtilen “İş bu sözleşme gereği ... Konfeksiyon Ltd. Şti. (Kiraya veren) ... plakalı… otomobile ait kira süresi olan 24 ay boyunca kiralarının düzenli ödenmesi ve 21.800.USD’nin ayrıca ödenmesi koşulu ile bahse konu aracı ...’ya satışını yapacağı” hususunun yazılı olduğu, ... tarihinde 21.800.USD ödemeye ilişkin dekont, ... tarihli kasko bedeli 98.872,00.-TL olarak gösterilen aracın davacı alıcıya davalı satıcı tarafından satışına ilişkin sözleşme, dava konusu keşidecisi davacı, lehtarı davalı şirket olan ... tarih ve ... vadeli, 21.800.USD bedelli bono örneğini sunmuştur.
İcra dosyası incelendiğinde, bu bonoya dayalı olarak davalı alacaklı tarafından davacı borçlu hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine girişildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosya; aracın, sözleşmenin ve araç devrinin yapıldığı tarihler itibariyle sözleşmelerin araç bedeline uygun olup olmadığı, böyle bir araç için 65.200.USD bedel tayininin piyasa şartlarına uygun olup olmayacağı, aylık kira bedelinin 900.USD edip etmeyeceği hususunda rapor düzenlenmesi istenmiş, düzenlenen raporda, aracın tescil tarihi olan ... tarihinde KDV dahil araç bedelinin 31.400.USD edeceği, o tarihteki aylık kira bedelinin 839.USD olduğu, davacının 21.800.USD toplu ödeme yaptığı, .... tarihindeki araç değerinin 30.909.USD aylık kira bedelinin 826.USD edeceği, 24 aylık dönemin sonu olan ...tarihinde aracın 30.740.USD kira bedelinin 822.USD edeceği, aracın davacıya devredildiği ... tarihinde 30.030.USD edeceği, aylık kira bedelinin de 691.USD edeceği belirtilmiştir.
Davacı vekili bilahare mahkememize verdiği dilekçede aynı hususla ilgili .... İcra Hukuk Mahkemesinde yaptıkları borca itiraz üzerine mahkemenin itirazı kabul edip taki- bin durdurulmasına ve tazminata karar verdiğini belirterek karar örneğini dosyaya sunmuştur. İncelendiğinde; ... tarih ve ... karar sayılı ilama göre davacının hakkındaki takibin borca itirazının kabulü ile İİK 170 maddesi gereğince durdurulmasına ve %20 oranında tazminata hükmedildiği görülmüştür. Gerekçe olarakta “takibe konu ... düzenleme, .. vade tarihli, 21.800.-USD bedelli senedin araç satışı nedeniyle verildiği ve araç bedelinin ödenmesi nedeniyle ... tarihli araç satış sözleşmesi ile davalı alacak- lıya bedelin ödendiğinin belirtilmiştir. Noter satış senedinin incelenmesinde davalı alacaklının araç bedelinin nakit ve tamamen ödendiğini beyan ettiği görülmüştür.” İfadesinin geçtiği görülmektedir.
Davacının iddiası, davalıya bu araç için 21.800.USD nakit, aylık 900.USD’den toplam 21.600.USD kira bedeli ödenmesi kaydı ile aracın devri konusunda anlaşmaya varıldığı, dava konusu bononun ise müvekkilinin kandırılarak düzenlendiği yönündedir. Davalının iddiası ise bu aracın davalıya 21.800.USD nakit, 21.800.USD bono bedeli olmak üzere toplam 43.600.USD’ye satıldığı, aylık 900.USD’den 21.600.USD’nin ise sadece ve sadece kira bedeline ilişkin olduğu, bononun davacının kandırılarak imzalatılmadığı yönündedir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: Davacı hile iddiasına dayanmakta olup, TBK 39 maddesi gereğince aldatmanın öğrenildiği andan başlayarak 1 yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Davacı hakkındaki takibin ... tarihli oluşu, davanın ise ... tarihli oluşu karşısında dava süresi içerisinde açılmıştır. Hilede, gerçekte yapılmayacak veya yapılsa bile mevcut belirlenen şartlarda yapılmayacak bir sözleşmenin bu sözleşmeden menfaat elde eden kişinin muhatabı hataya düşülmesi suretiyle yapılmasının sağlaması halinde hileden söz edilebilir. Hilenin tespiti sözleşme şartlarının değer- lendirilmesi suretiyle yapılır. Somut olayda davacı 43.400.USD’ye devir tarihi olan ... tarihinde 30.030.USD olan aracı satın aldığını, davalı ise bu aracı davacının 43.600.USD’ye satın aldığını, ayrıca da aylık 900.USD’den 21.600.USD kira bedeli ödediği- ni iddia etmektedir. Davacının ilk dekonta konu 21.800.USD’lik ödemeyi kira sözleşmesinin yapıldığı ...tarihinden yaklaşık 5 ay sonra ödemiş olması karşısında aylık kira bedelinin 900.USD sayılması ticari hayatın kabul edilebilir sınırları içerisinde değildir, kaldı ki aralarında yapılan ek sözleşmede davacının asıl niyetinin bu aracı satın almak olduğu anlaşılmaktadır. Noter devri tarihi itibariyle 30.030.USD eden bir araç için kira bedeli dahil toplam 65.200.USD bedel belirlenmesi, hilenin şartlarının oluştuğunu gösterdiği gibi, ticari hayat içinde kabul edilebilir karlılık sınırlarının da üstündedir. 30.030.USD eden bir araç için vadeli 43.400.USD ödenmesi ise makul karşılanır bir sözleşmenin işaretidir. Bu nedenle davacıya davaya konu bononun hile ile imzalatıldığının kabulü gerektiğinden bu bonodan dolayı borçlu olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Her ne kadar icra mahkemesi tarafından da borca itirazın kabulü ile takibin durdurul- masına ve tazminata hükmedilmiş ise de asıl davanın iş bu menfi tespit davası olması karşısında derdestlik veya mükerrer tazminattan söz edilemez, mahkememizce tayin edilen tazminat üzerine uygulanmaması gereken icra hukuk mahkemesinin belirlediği tazminat olabilir, bu sebeple aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın kabulü ile;
Davacının hakkında ... Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine dayanak bono ve bu takipten dolayı borçlu olmadığının tespitine,
Davalının takibe girişmekte haksız ve kötüniyetli bulunması sebebiyle asıl alacağın %20'si oranındaki 34.138,80.-TL tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Alınması gerekli 14.006,43.-TL harçtan, peşin olarak alınan 448,07.-TL harcın mahsubu ile kalan 13.518,36.-TL harcın davalıdan ALINMASINA,
Taraflarca yapılan dava ilk masrafı 62,20.-TL, tebligat gideri 46,00.-TL, müzekkere masrafı 42,00.-TL, bilirkişi ücreti 485,00-TL, olmak üzere toplam 632,20.-TL yargılama masrafının davacı tarafından yapılan 585,20.-TL sinin ve mahkememizde peşin olarak alınan harç masrafı 448,07.-TL olmak üzere toplam 1.033,27.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlasının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davalı tarafça yapılan yargılama masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
Taraflarca yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde ilgili tarafa İADE EDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 22.802,95.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.20/09/2021
Katip ...
Hakim ...