T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/674 Esas
KARAR NO: 2022/474
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 24/12/2020
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden davalı şirkete kredi limiti tanımlandığını ve çek karnesi teslim edildiğini, davalı tarafın çekleri kullanmaya başladığını, fakat çeklerin ibraz tarihinde hesap bakiyesinin yetersiz olması sebebiyle ibraz edilen çeklerde müvekkili banka tarafından ödenmesi gereken 113.600,00.-TL gayrinakdi çek bedelinin davalılar tarafından bankaya ödenmediğini, yine müvekkili banka ile imzalanan genel kredi sözleşmesi kapsamında tanımlanan kredi limitlerine istinaden müvekkili bankadan kullanmış oldukları 146.561,64.-TL kurumsal finansmandan kaynaklanan asıl alacak borcu ile 5.075,09.-TL masraf borcunun bulunduğunu, bu tutarlara takip tarihinde toplam 2.374,23.-TL gecikme tazminatı/kar mahrumiyeti işlediğini ve alınan ihtiyati haciz kararı nedeniyle 100.00.-TL ihtiyati haciz masrafı ve 606,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 268.317,16.-TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin borçlarına diğer davalı ...'in ve diğer davalı ...'in müteselsil kefil olduğunu, ödenmeyen borçların tahsili için Üsküdar 32. Noterliğinin 26/11/2018 tarih ve 01495 yevmiye numarası ile ihtarname çekildiğini, usulüne uygun tebliğ olan ihtarnameye rağmen borçlular tarafından herhangi bir itiraz olmadığı gibi borçluların temerrüde düşürülmesine rağmen yinede ödeme yapılmadığını, bu sebeple Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı (Kapatılan ... İcra Dairesinin ... Esas) dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, davalıların haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, arubulculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı (Kapatılan ... İcra Dairesinin ... Esas) dosyası üzerinden başlatılan icra takibine yapılan itirazların iptaline, takibin temerrüt tarihinden itibaren yıllık 19,98.-TL gecikme tazminatı/kar payı mahrumiyeti üzerinden devamına, davalılar aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalılar vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilleri hakkında yapılan icra takibinin ve iş bu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın icra takibi ile talep ettiği miktarların hatalı olduğunu, ayrıca ortada geçerli bir kefalet olsa dahi bu kefaletin çek yaprağı riski olarak istenen alacak kalemini kapsamadığını, kefillerin bu kalem altında talep edilen alacak miktarlarından sorumluluklarının söz konusu olmadığını, masraf ve gecikme tazminatı olarak istenen kalemlerin hatalı olduğunu belirterek davacının davasının reddine, davalılar lehine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından dosyaya genel kredi sözleşmesi, hesap ekstresi, ihtarname, ihtarnamenin tebliğ mazbatası, karşılıksız çek listesi, iade edilen çek listesi, kredi hesap ekstresi delil olarak sunulmuş, mahkememizce takip dosyası getirtilmiş, bankacı bilirkişiden rapor alınarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, genel kredi sözleşmesine dayalı başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalılar aleyhine kurumsal finansman alacağı, çek sorumluluk bedeli, tazmin edilen gayrinaki çek bedeli, ihtiyati haciz masrafı ve vekalet ücreti, masraf ve gecikme tazminatı olmak üzere toplam 268.317,16.-TL'nin tahsili için örnek No: 7 ile ilamsız takibe girişildiği ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçluların süresinde borca itirazı ile takibin durduğu, eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bankacı bilirkişiden alınan 29/04/2021 tarihli raporda özetle; davacının takip tarihi itibariyle talep sınırları da gözetilerek takip konusu ticari taşıt kredisi ve ithalat kredisinden kaynaklı toplam 141.942,07.-TL asıl alacak, 2.374,23.-TL işlemiş faiz, 5.075,09.-TL masraf, 100,20.-TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 150.097,59.-TL nakit ve 89.080,00.-TL çek yaprağı riski olmak üzere toplam 239.177,59.-TL tutarında alacağının olduğu, 141.942,07.-TL'lik asıl alacağın takip tarihiden itibaren %18,98 oranında temerrüt faizine ve faiz üzerinden %5 gider vergisine tabi bulunduğu belirtilmiştir.
Davacı vekilinin rapora itirazı üzerine bilirkişiden alınan 09/08/2021 tarihli raporda özetle; davacı her ne kadar katılım bankası olması sebebiyle diğer mevduat bankalarından farklı faaliyet gösterdiğini, dolayısıyla yapılan hesaplamada da farklı düşünülmesi gerektiğini belirtmişse de, her iki banka türünün de işleyişinin fon toplama, fon sağlama temeline dayandığı, tek farkın katılım bankalarında fatura karşılığı satıcıya doğrudan ödeme yapılırken, mevduat bankalarında fonun yani kredinin müşteriye verildiği ve müşterinin nakit veya mal alımı işlemlerinde kullanmasına karışmadığı, mevduat bankalarında faizin işlemin ilk anında belirli olduğu, katılım bankalarında ise faizin piyasa koşullarına göre vade içerisinde belirlendiği ve adına kar payı ödendiği, sonuç olarak yapılan işlemin aynı olduğu, ödemenin kime yapıldığı ile faiz veya kar payı isimlerinin farkının bulunmadığı, davacı bankanın hesap ekstrelerinin incelenmesinde; kredilere uygulanan faizlerin ya da kar paylarının yanı sıra %1 oranında peşin komisyon uygulandığı ve kredinin tahsisi anında tahsil edildiğinin görüldüğü, hesaplamalarda işlemiş faizlerin ana paraya dahil edilmesinin birleşik faiz uygulamasına neden olacağı, yerleşik yargıtay kararlarına göre bankaların ticari kredilerde ancak kat tarihi ya da temerrüt tarihinde ve bir kez olmak üzere ana paraya işlemiş akdi faiz ve gider vergisini ilave ederek asıl alacağı belirleme hakkının bulunduğu, yapılan hesaplamada kat tarihi itibariyle kapitalize edilerek asıl alacağın belirlendiği, nakit alacağa ilişkin hesaplamaların doğru olduğu, çek sorumluluk bedeli ile ilgili itirazların değerlendirilmesinde davacının 24 adet iade edilen çekin de hesaplamaya dahil edilmesini talep ettiği, kök rapor aşamasında yapılan talep doğrultusunda davacının sunduğu tabloya göre rapor hazırlandığı, 24 adet iade edilen çeke ilişkin tablo gönderilmediğinin hesaplamaya dahil edilmediği, bankanın rapora itiraz dilekçesi ekinde sunduğu yeni liste incelendiğinde düzeltme hakkı kullanılan ve iade edilen çeklerle karşılıksız çıkan çekler dahil olmak üzere toplam 71 adet çek için takip tarihinde yürürlükte olan garanti bedeli üzerinden yapılan hesaplamada 113.600,00.-TL gayri nakit riskin bulunduğunun anlaşıldığı, mahkemece iptal edilen 3 adet çekin takipten önce iptal edilmesi nedeniyle devam eden riskinin bulunmadığı, neticeten kök raporda belirtilen 150.097,59.-TL nakit alacak ve 113.600,00.-TL çek yaprağı riski olmak üzere toplam alacağın 263.697,59.-TL olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin dosyanın katılım bankacılığı konusunda uzman bir bilirkişiye gönderilmesi talebi üzerine mahkememizce dosya farklı bir bilirkişi olan ...'ye tevdi edilmiş olup, alınan 23/02/2022 tarihli raporda özetle; katılım bankası alanına özel bir uzmanlık alanının bulunmadığı, bankacılık faaliyetinin mevduat haricinde temel işlevlerinden olan kredi işlemlerinde ise katılım bankaları için herhangi farklı özel bir hükmün yasada yer almadığı, davacı bankanın davaya konu icra takibinde asıl alacak talebini oluşturan iki ayrı taşıt kredisi ve ithalat finansmanı amaçlı kredi olmak üzere 3 ayrı kredi geri ödeme planına bağlı, geri ödemesi aylık sabit taksitli kredi işlemlerinin bu kapsamda davalı şirket lehine kullandırılmış krediler olduğu, bu kredilerin nakdi kredi olmadığı iddiasının bilgi eksikliğine dayandığı, davacı banka tarafından krediler yönetmeliğine uygun ve geri ödeme planına bağlı olarak kullandırılan takip konusu kredilerin satıcı veya tedarikçi ödemesi yapılarak davalı şirketin banka nezdinde borçlandırıldığı nakdi kredi işlemi olduğu, bankalar ve katılım bankaları arasında farklı bir durumun bulunmadığı, kar payı oranı ve gecikme payı oranının akdi faiz oranı ve temerrüt faizi oranı kavramlarının aynen karşılığı olduğu, sonuç olarak davacının katılım bankası faaliyet konusuyla ilişkili itirazlarının yerinde olmadığı, esas itiraz konusunun önceki raporda hesaplanan nakit asıl alacak tutarının kat tarihinde banka tarafından belirlenen asıl alacak tutarından az olması olduğu, bankanın 3 ayrı taksitli krediden doğan nakdi asıl alacağının önceki raporda da belirlendiği üzere 141.942,07.-TL olduğu, gayri nakdi çek kredisi yönünden yapılan hesaplamada takip tarihi itibariyle davacının 113.600,00.-TL gayri nakit riskinin bulunduğu, ancak bankanın takipte depo talebinin bulunmadığı, sözleşmede kefillerin depo sorumluluğuna ilişkin hüküm bulunmadığından depo talebinden kefillerin sorumlu tutulamayacağı, masraf adı altında talep edilen 5.075,09.-TL'lik tutarla ilgili tevsik edici bir belgenin sunulmadığı, kat ihtarnamesi hesap özetinde sigorta pirim borcu başlığında 4.692,43.-Tl tutar yer almakla birlikte bu tutarın masraf adı altında talep edilen tutarla ilişkili olup olmadığının belli olmadığı, ihtarname noter masrafı olarak ise böylesi bir tutarın yüksek olup makul olamayacağı, dayanağı gösterilmeyen bu masrafla ilgili davacının taleplerinin bulunamayacağı, neticeten takip tarihi itibariyle nakdi alacak tutarı yönünden talep sınırları dikkate alındığında bankanın 141.942,07.-TL asıl alacak, 2.374,23.-TL işlemiş faiz, 100,20.-TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 145.022,50.-TL alacağının bulunduğu, asıl alacak tutarının %18,98 oranında temerrüt faizi işletilebileceği, kefillerin bu tutardan sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Rapordan sonra davacı vekiline takipte istenilen 5.075,09.-TL'lik masrafa ilişkin delillerini sunmak üzere kesin süre verilmiş olup, davacı vekilinin 14/03/2022 tarihli rapora itiraz dilekçesi ekinde noterlik makbuzu ile sigorta poliçelerini sunduğu görülmüş, rapor sunan ...'den 05/04/2022 tarihli ek rapor alınmıştır. Sunulan ek raporda özetle; davacının noter makbuzu ile 382,66.-TL kat ihtarnamesi noter masrafını tevsik ettiği, 5.075,09.-TL'den 382,66.-TL'dan sonra bakiye 4.692,43.-TL yönünden sunulan poliçelerin incelenmesinde poliçe tutarları toplamının 7.008,55.-TL olup, bu tutarın 4.692,43.-TL' ile uyumlu olmadığı, ayrıca poliçe bedellerinin krediden karşılanmadığı dikkate alındığında, söz konusu poliçelerin davalı şirket adına ne kadarlık tutarının banka kaynağından karşılandığını gösterir bir hesap hareketinin sunulmaması sebebiyle davacı bankanın bu alacağını tevsik edemediği, 382,66.-TL masrafın eklenmesi halinde davacının alacağının toplam 145.405,16.-TL olacağı belirtilmiştir.
Davacı vekili ek rapora beyan dilekçesinde 4.692,43.-TL toplam bedelli poliçelerin daha önce sehven sunulmayan iki adet araca ilişkin poliçeler olduğunu, bu bedelin davalılara borç kaydedildiğine ilişkin hesap hareketlerini sunduklarını belirtmiştir. Mahkememizce yapılan incelemede hesap hareketi olarak belirtilen belgenin okunur olmaması, davacı vekilinin takipte istediği masraf kalemi ile ilgili takipte ve dava açarken herhangi bir belge sunmaması, ayrıca mahkememizce bu konuda verilen meşruhatlı süreye de uyulmaması sebebiyle davacı bankanın 4.692,43.-TL'lik masraf tutarını ispatlayamadığı değerlendirilmiştir.
Davacı vekilinin takip talebinde nakde dönüşmeyen çek sorumluluk bedellerindenı kaynaklı alacağını nakit alacaklar kısmında talep ettiği görülmüş olup, bu alacaklar nakde dönüşmediğinden nakit alacak olarak tahsilini talep etmek mümkün olmadığından davacının ancak bu alacağın depo edilmesini isteyebileceği değerlendirilmiş, takipte açıkça depo talebi olmamasına rağmen neticeten davacı bankanın bu gayri nakit alacak yönünden talebinin mevcut olması nitelemenin mahkemeye ait olması sebepleriyle davacının bu riskini gayri nakit alacak depo talebi olarak talep ettiğinin kabulü ile bu hususta belirlenen maktu harç davacı vekiline yatırtılmıştır.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde; davacı banka ile davalı asıl borçlu şirket arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine binaen davalıya iki ayrı taşıt kredisi, bir ithalat kredisi kullandırıldığı, ayrıca ticari mevduat hesabına bağlı çek karnesi verildiği, bu sözleşmenin diğer davalı kefiller tarafından müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığı, kefaletin geçerli olduğu, davalıların borcu ödemekte temerrüde düşmesi üzerine davacı bankanın alacağı kat ederek noter yoluyla davalılara sözleşmede yazılı adreslerine ihtarname gönderdiği, şirkete ve davalı ...'a çıkartılan ihtarnamelerin 29/11/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ...'e çıkartılan tebligatın aynı tarihte bila tebliğ iade edildiği, sözleşmenin 37. Maddesi doğrultusunda yapılan tebligatların geçerli olup, ihtarnamede verilen 24 saatlik ihtar süresi ve hafta tatili sonrasında davalıların 03/12/2018 tarihinde temerrüde düştükleri, ödeme yapılmaması üzerine davacı banka tarafından eldeki davaya konu takibin başlatıldığı, takip konusu alacakların iki adet taşıt kredisi ve ithalat kredisinden kaynaklı ticari kredi alacağı ve henüz nakde dönüşmeyen çek sorumluluk bedellerinden kaynaklandığı, sözleşmenin 6.2.2 maddesine göre gecikme kar payı oranlarının para cinsi ne olursa olsun, ödenmeyen kredi için uygulanan akdi kar payı oranının %50 fazlası olduğu, bankanın fiilen uyguladığı %15,60 ve %18 akdi faiz oranlarına karşılık %18,98 oranında temerrüt faizi talebinde bulunulduğu, bu talebi ile bağlı olduğu, yukarıda açıklandığı üzere davacının nakde dönüşmeyen çek sorumluluk bedellerinin ise ancak depo edilmesini talep edebileceği, takip tarihi itibari ile depo edilmesi istenebilecek olan çek sorumluluk tutarının 113.600,00.-TL olduğu, nakde dönüşmeyen çek bedellerinin kefillerden tahsil edilebileceği yönünde sözleşmede açık düzenleme bulunmadığından davacı bankanın bu talebini kefillere yöneltemeyeceği, dolayısıyla depo alacağından sadece davalı asıl borçlunun sorumlu olduğu, yine takipte masraf kalemi olarak istenen 5.075,09.-TL'lik alacağın sadece 382,66.-.-TL'lik kat ihtarnamesi noter masrafının ispatlanabildiği, bakiye 4.692,43.-TL yönünden davacının alacağını ispatlayamadığı, ihtiyati haciz masraf ve vekalet ücreti kalemleri olarak takipte istenen tutarların buna ilişkin sunulan mahkeme kararları ile ispatlandığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarının ticari kredi asıl alacağı işlemiş faizi, ihtiyati haciz vekalet ücreti ve masrafı ile gayri nakdi depo alacağı yönünden birbirlerini teyit ettiği, 5.075,09.-TL'lik masraf kalemine yönelik alınan son bilirkişi raporunun somut olaya uygun ve denetime elverişli olduğu, bu sebeple dikkate alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak bilirkişi raporu doğrultusunda takipte istenen tutarlar dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, davalıların itirazının kısmen iptaline, takibin;nakdi alacak yönünden takibin 141.942,07.-TL nakdi asıl alacak, 2.374,23.-TL işlemiş akdi ve temerrüt faizi, 100,20.-TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 382,66.-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 145.405,16.-TL nakdi alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren %18,98 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında gider vergisi işletilmek suretiyle devamına, , fazlaya ilişkin talebin reddine, Gayri nakit alacak depo talebi yönünden davalı kefiller ... ve ...'e açılan davanın reddine, diğer davalı asıl borçlu ... Dekorasyon Ürünleri Mimarlık Mühendislik Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi yönünden ise 113.600,00.-TL gayri nakdi alacağın depo edilmesi suretiyle takibin devamına karar vermek gerekmiş, nakdi alacak yönünden borçlu itirazında haksız olduğundan ve alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kısmen kabulü ile, Antalya Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında davalıların itirazlarının kısmen iptaline, nakdi alacak yönünden takibin 141.942,07.-TL nakdi asıl alacak, 2.374,23.-TL işlemiş akdi ve temerrüt faizi, 100,20.-TL ihtiyati haciz masrafı, 606,00.-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 382,66.-TL ihtar masrafı olmak üzere toplam 145.405,16.-TL nakdi alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren %18,98 oranında temerrüt faizi ve faizin %5'i oranında gider vergisi işletilmek suretiyle devamına,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Nakdi asıl alacak tutarı olan 141.942,07.-TL'nin takdiren %20'si oranında belirlenecek olan icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
3-Gayri nakdi alacağın depo edilmesi talebi yönünden davalı kefiller ... ve ...'e açılan davanın reddine, diğer davalı asıl borçlu ... Dekorasyon Ürünleri Mimarlık Mühendislik Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi yönünden ise 113.600,00.-TL gayri nakdi alacağın depo edilmesi suretiyle takibin devamına,
4-Nakdi alacak üzerinden alınması gerekli 9.932,62.-TL harçtan peşin alınan 3.240,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.692,02.-TL harcın davalılardan tahsiline,
5- Gayrinakit alacak için alınması gerekli 80,70.-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan 59,30.-TL ilk dava gideri, 1.050,00.-TL bilirkişi ücreti, 247,00.-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.351,40.-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.270,31.-TL'si ile peşin alınan 3.240,60.-TL toplamı 4.510,92.-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlasının davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davada kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.240,80-TL'sinin davalılardan, bakiyesi 79,20.-TL' sinin davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
8-Nakdi alacak yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.763,49.-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Nakdi alacak yönünden davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00.-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Gayrinakdi alacak yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.100,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Dekorasyon Ürünleri Mimarlık Mühendislik Sanayi İthalat İhracat Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,
11-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/06/2022
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)