T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/79
KARAR NO : 2024/719
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/11/2016
KARAR TARİHİ : 07/11/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... yılından beri özel konsepti ve ... numaralı ile tescilli "..." markası ile faaliyette bulunduklarını, müvekkilinin işletmesinin özel oluşturulmuş yiyecek içecek mönüleriyle faaliyet gösterdiğini, mimari tasarımının evraklarının özel konsept olduğunu, karşı tarafın, müvekkilinin işletmesinde kullanılan ... servislerinden yerdeki karolara kadar herşeyi bire bir taklit ederek aynı tasarımı kullandığını, reklamında da müvekkiline ait işletmenin ... şubesiymiş gibi markasını tanıtmakta ve mağazasını taklit ederek müvekkilinin tanınmışlığından faydalandığını, davaya delil teşkil etmesi bakımından Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosya ile tespit yaptırdığını ve alınan raporda tasarımların benzediğinin belirtildiğini, müvekkilinin iş yeri ile karşı tarafın iş yerinin karşılaştırılarak, karşı tarafın kullanımında olan mimari tasarımın, ... sayfasının, ... ..., markasının taklit olup olmadığının incelenmesini, karşı tarafın işletmesinin kime ait olduğunun hangi hizmeti verdiğinin tespitini, davalı tarafından restoran işletmesinde kullanılan tasarımların, müvekkilinin iş yerinde bulunan tasarımlarla ayrıt edilemeyecek düzeyde benzerliği nedeni ile davalının tasarıma tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile tecavüz teşkil eden tasarımların kaldırılmasını, davalının vaki tasarıma tecavüz fiili nedeniyle fazla hakları saklı kalmak kadı ile bilirkişi raporundan sonra ıslah edilmek üzere şimdilik ...TL maddi, ...TL manevi tazminadın davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini, ürünlerin 5846 sayılı yasa kapsamında aynı zamanda "eser" niteliği taşıması sebebiyle de maddi tazminatın 3 katı artırılması kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekesinde özetle; Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında karşı taraf olarak ... gösterilmiş olup, ... isimli bir ... kişisi olmadığından, bu dosyaya ilşikin hiç bir belge taraflarına tebliğ edilmediğinden itirazlarının dinlenmeksizin yapılan tespiti ve buna bağlı olarak hazırlanan raporun aleyhe olan kısımlarını kabul etmediklerini, davaya konu ... isimli iş yerinin ...-... ünvanlı ortaklığın işletmesi olup taraflarınca iş yerine dava açılmadan evvel ... tarihnide bahse konu ortaklığa devredildiğini, davacı yanca taraflarına herhangi bir rapor tebliğ edilmediğinden haricen yapılan inceleme ile öğrenilen tespit davasında bilirkişiler tarafından yapılan incelemede herhangi bir marka hakkı ihlalinin olmadığının tespit edildiğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafından taklit edildiği iddia edilen mobilyaların ve yapı malzemelerinin tamamı farklı markalarca üretilen ürünler olup, tüm kişilerce satın alınması ve kullanılması mümkün ürünler olduğunu, ... yaratmayacak nitelikte ve tecavüz oluşturmayacak benzerliklerin bu kapsamda haksız fiile neden olmayacağı beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (... ...) ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile dava dosyasında görevsizlik kararı verildiği, kararın taraflara tebliğ edildiği ve istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve mahkememiz esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (... ...) ... D.İş dosyasındaki bilirkişi raporunda, karşılaştırılmaları yapılan yapılan ürünlerin incelenmesinde, ürünler arasında farklılıklardan çok ortak özelliklerinin yer aldığı, karşı tarafın kullanımında bulunan tasarımların tespit isteyenin kullanımında olan tasarımlar ile benzer olduğu, mekanların mimari açıdan benzer olduğu, karşı taraf adresinde ...'nin faaliyette bulunduğu bildirilmiştir.
Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (... ...) ... Esas sayılı dosyasında bilirkişi raporunda tespite ilişkin fotoğrafların karşılaştırılmasın da, davalı tarafın işletmesinde kullanılan koltukların, masa sandalye ve masa ayaklarının, zeminde kullanılan karonun, ..., kapı ve pencerelerin bulunduğu mimari tasarımın, davacının işletmesindeki tasarıma benzer olarak kullanıldığı genel görünüş ve mimari açıdan benzer mekan oluşturduğu, davacının iş yerinde kullanılan mimari tasarımların ... maddesi kapsamında eser olarak değerlendirilmesi gerektiği, davalı iş yerinde davacının estetik nitelik ölçülerine uyan mimarın hususiyetini taşıyan, bir karaktere sahip olan eserini aynen taklit ederek davalı işletmenin mimari tasarımının benzerini kullanmak sebebiyle hak ihlalinin gerçekleştirdiğini, eser sahibinin manevi haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat, manevi haklarının ihlali ile maddi ve manevi tazminat konusunda Borçlar Kanunu' nun 41. Maddesi ve devamı hükümlerinin uygulama bulacağı belirtilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında aldırılan ... tarihli heyet raporda ; davacının iç mekan tasarımının ... kapsamında korunabileceği, davanın davacının kullanımında olan davaya konu iç mekan tasarımına ilişkin ... kapsamında doğan mali haklarından çoğaltma hakkını ihlal ettiği, davalı eylemlerinin TTK 55 ' de sayılan eylemlerin oluş şekli itibariyle TTK 54/2 ' de belirtilen ilkeye aykırılık oluşturacak eylemler olduğu bildirilmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, katılanın ... , sanığın ..., suçun konusunun 6102 sayılı TTK na muhalefet olduğu, yapılan yargılama sonunda sanığın sabit görülen haksız rekabet suçundan eylemine uyan 6102 sayılı yasanın 62/1-a maddesi uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce dosyanın ve defterlerin mali müşavir bilirkişiye incelenmesi için tevdi edildiği, mali müşavir bilirkişinin ... tarihli raporunda, bilirkişi ... ve ... tarafından ... tarihli düzenlenen raporda tespite ilişkin fotoğraflar karşılaştırıldığında davalı tarafın işletmesinde kullanılan koltukların masa sandalye ve masa ayaklarının zeminde kullanılan karonun ... kapı ve pencerelerin bulunduğu mimari tasarımın davacının işletmesindeki tasarıma benzer olarak kullandığı genel görünüş ve mimari açıdan benzer mekan oluşturduğunun anlaşıldığının tespit edildiği, davacı şirketin ... sorgulama ekranında yapılan incelemede ... yılında kurulmuş olduğu, davacının ibraz edilen 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, 2014 yılı ticari defterleri ibraz edilmemiş ise de 2015 yılı kurumlar beyannamesi ibraz edilmiş olup 2014 yılı gelir tablosunun bu beyannameden temin edildiği, davacının ... yılında kurulan bir firma olduğu, ilk iki yıl içerisinde işletmenin tanıtılma aşaması ve müşteri kazanma için yapılan giderlerin fazlalığından ötürü maliyetlerin yüksek olmasından ötürü faaliyetinden kar elde edemediği ancak ... yılında faaliyet karının ... seviyesinde gerçekleştiği, ... yılında ise davacının faaliyet karlılığının %6,24 civarına düştüğü tespit edilmiş olup davacının ... yılında ... TL faaliyet karı elde ettiği ... yılında ... TL faaliyet karı elde ettiği karlılığın ... yılında bir önceki yıla göre ... TL azaldığı oran olarak bakıldığında ise faaliyet karlılığının ... yılında %17,76 oranında azalış gösterdiği, davacının ... yılında ... yılına göre karlılığında meydana gelen azalışın dava konusu eylemlerden meydana gelip gelmeyeceğinin değerlendirmesi ise uzmanlık alanımız dışında olduğundan bu konuda tarafımızca bir değerlendirme yapılamayacağını bildirmiştir.
Mahkememizin ... tarihli celsesinde dosyanın üniversitede görevli bir bilirkişiye tevdi edilerek davacının zarar miktarı ile ilgili iddiası hususunda rapor düzenlenmesine karar verilmiş, nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişinin ... tarihli raporunda, davacı şirketin zararının hesaplanabilmesi için öncelikle; davalı şirketin Davacının markasına tecavüz ve haksız rekabetin olduğu beyan edilen Mükellefiyetsiz Şube İşyerinin açıldığı ... tarihinden dava tarihi olan ... tarihine kadar dönem zarfındaki brüt satışlarına ilişkin bilgi ve belgelerin davalı taraftan dosya kapsamına kazandırılması ayrıca davacı şirketin 2016 yılına ilişkin KDV beyanlarının Antalya Kurumlar Vergi Daresi Müdürlüğünden talep edilerek dosya kapsamına kazandırılması gerektiği, dosyanın mevcut haliyle denetime elverişli ... hüküm kurmaya yarar bir belirleme ve hesaplama yapılmasına imkan olmadığını bildirmiş, eksilikler giderilerek dosyanın yeniden bilirkişiye tevdine karar verilmiştir. Nitelikli hesap uzmanı bilirkişinin ... tarihli raporunda, davacının dosya kapsamında yer alan kurumlar vergisi beyanlarına göre 2015 yılında 2014 yılına göre % 323 oranında artan brüt hasılatın, 2016 yılı için 2015 yılına göre aynı oranda uygulanması halinde 2016 yılında hasılatın ... TL olması gerektiği halde, 2016 yılında brüt hasılatın ... TL seviyesinde kaldığı görüldüğü, mahkeme söz konusu bu kazanç kaybının davalının davacıya ait markaya tecavüzünden kaynaklandığı kanaatinde ise; bu durumda davacının 2016 yılına ilişkin brüt kazanç kaybının ... TL olabileceği, 2016 yılında davacının işletmesinden ... TL brüt kazanç kaybından doğan net kazanç kaybının ise ... TL olabileceği, davacı tarafça davalıdan eldeki davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi raporundan sonra ıslah edilmek üzere şimdilik ...TL maddi, ...TL manevi tazminat talep edildiğini bildirmiştir.
Mahkememizce bilirkişiden ek rapor aldırılmış, bilirkişi ... tarihli ek raporunda; davacının dosya kapsamında yer alan kurumlar vergisi beyanlarına göre 2015 yılında 2014 yılına göre % ... oranında artan brüt hasılatın, 2016 yılı için 2015 yılına göre aynı oranda uygulanması halinde 2016 yılında hasılatın ... TL olması gerektiği halde, 2016 yılında brüt hasılatın ... TL seviyesinde kaldığı görüldüğü, mahkeme söz konusu bu kazanç kaybının davalının davacıya ait markaya tecavüzünden kaynaklandığı kanaatinde ise; bu durumda davacının 2016 yılına ilişkin brüt kazanç kaybının ... TL olabileceği, 2016 yılında davacının işletmesinden ... TL brüt kazanç kaybından doğan net kazanç kaybının ise ... TL olabileceği, yapılan belirlemede davacının dosya kapsamına sunulan resmi beyanlarında birbirini takip eden iki 2014 ve 2015 yılı beyanları arasında müspet yani olumlu artışın hayatın olağan akışı, ticari teamüller ve işletmecilerin büyüme ve karlılık amacı doğrultusunda meydana gelmesi beklenen yada bu doğrultuda olması gereken kazanç ve kar beklentisi esas alındığı, kök raporda davacının olası zarar miktarı dosya kapsamına kazandırılan resmi belgelerden yola çıkılarak belirlenmiş olup, tespit edilen zarar hususunda merkez ve şube işyeri ayrımı yapılmasına imkan olmadığından, kazanç kaybının tamamının dava konusu işletmeden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, bu işletmeden kaynaklandı ise ne oranda veya ne kadar bir indirim yapılması gerektiği hususu ise mahkemenin takdir ve değerlendirmelerinde olduğu, kök Raporda dosya kapsamına göre yapılan tespitlerde tenkidi gerektirir veya tarafımca yeniden değerlendirilmesi gereken bu husus bulunmadığı, davacı tarafça davalıdan eldeki davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile bilirkişi raporundan sonra ıslah edilmek üzere şimdilik ...TL maddi, ...TL manevi tazminat talep edildiğini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı tarafça 2014 yılından beri özel konsepti ve ... numaralı ile tescilli "..." markası ile faaliyette bulundukları işletmesindeki tasarımlarının, davalı tarafın restoran işletmesinde kullanılan tasarımlarındaki benzerliğinden bahisle, davalının tasarıma tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti ile tecavüz teşkil eden tasarımların kaldırılması, maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, Antalya ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (... ...) ... D.İş dosyasında ve mahkememiz dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda, tespite ilişkin fotoğrafların karşılaştırılmasın da, davalı tarafın işletmesinde kullanılan koltukların, masa sandalye ve masa ayaklarının, zeminde kullanılan karonun, ..., kapı ve pencerelerin bulunduğu mimari tasarımın, davacının işletmesindeki tasarıma benzer olarak kullanıldığı genel görünüş ve mimari açıdan benzer mekan oluşturduğu, davacının iş yerinde kullanılan mimari tasarımların ... maddesi kapsamında eser olarak değerlendirilmesi gerektiği, davalı iş yerinde davacının estetik nitelik ölçülerine uyan mimarın hususiyetini taşıyan, bir karaktere sahip olan eserini aynen taklit ederek davalı işletmenin mimari tasarımının benzerini kullanmak sebebiyle hak ihlalinin gerçekleştirdiğinin bildirildiği, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında aldırılan ... tarihli heyet raporda, davanın davacının kullanımında olan davaya konu iç mekan tasarımına ilişkin ... kapsamında doğan mali haklarından çoğaltma hakkını ihlal ettiği, davalı eylemlerinin TTK 55 ' de sayılan eylemlerin oluş şekli itibariyle TTK 54/2 ' de belirtilen ilkeye aykırılık oluşturacak eylemler olduğu bildirilmiş, Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda davalı şirket temsilcisinin haksız rekabet suçundan eylemine uyan 6102 sayılı yasanın 62/1-a maddesi uyarınca adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmekle, davalı şirketin TTK 54/2'de belirtilen haksız rekabet hükümlerine aykırı davrandığı sonuç ve kanaatine varılmış, davacının zararının, haksız rekabet nedeniyle elde etmekten mahrum kaldığı kar kaybı olduğu, ... tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda taleple bağlı kalınarak ... TL maddi tazminat talebinin kabulüne, davacı taraf, davanın haksız rekabet nedeniyle manevi tazminat isteminde de bulunmuş ise de, her sözleşmeye aykırılık manevi tazminat gerektirmediği gibi, somut olayda davacının şahsiyet haklarının ihlalini gerektirecek bir durum da söz konusu olmadığından manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Maddi tazminat davası yönünden,
Davanın Kabulü ile, ... TL maddi tazminat dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan dava ilk masrafı ... TL, ... TL tebligat gideri, ... TL bilirkişi gideri,... TL taksi ücreti ve ... TL keşif gideri olmak üzere toplam ... TL ile peşin olarak alınan ... TL harç olmak üzere toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde davacıya iade edilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL nispi vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Manevi tazminat davası yönünden,
Davanın Reddine,
3-Alınması gerekli ... TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/11/2024
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır