T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/134 Esas
KARAR NO: 2022/407
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/03/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01.02.2020 - 01.12.2020 tarihlerini kapsamak üzere Serik ilçesi Belek bölgesinde bulunan ...Otel tesisi içinde yer alan taşınmaz için 55.000,00.-EURO kira sözleşmesi yapıldığını, pandemi sebebiyle otelin o an açılmadığını, bunun üzerine tarafların kira sözleşmesini oluşan koşullara göre kendi iradeleri ile uyarlama yapmak istediklerini, taraflarda oluşan uyarlama iradesi sonrası ...otelin açılış tarihi olan 07.08.2020 - 01.12.2020 arası kira bedelinin uyarlandığını, kira bedelinin 8.000,00.-EURO (KDV dahil) olarak kararlaştırıldığını, daha önce davalıya ödenen 34.000.-EURO'nun iade edilmesine karar verildiğini ve bu adi borcun ifası amacıyla ...Bankası A.Ş’nin ...Şubesi’nin ...Hesaba ait ...keşide tarihli ...seri nolu 34.000 Euro miktarlı çekin keşide edilerek davalıya verildiğini, çek bedelinin davalıya 28.07.2020 tarihinde ödendiğini, davalının dava konusu bedelsiz kalan çeki iade etmesi gerekirken çeki iade etmediğini ve muhatap bankaya ibraz ederek karşılıksızdır şerhini işlettiğini, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, müvekkili tarafından çekin iade edileceği ümidi ile beklenmeye devam edildiğini, mecurda yeni dönem başladığını, kira bedelinin ödenmesi için Antalya 11. Noterliği ...tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnamesinin davalı tarafa gönderildiğini, ancak davalı tarafın 2021 yılı kira dönemi için ne tahliye ne de kira bedeli ödemesi yaptığını, üzerine kira bedeli alacağının tahsili için Antalya Genel İcra Dairesi ...sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, hukuki süreç devam ederken davalı tarafın 28.07.2020 tarihinde ödemesi yapılmış olan çeki tahsile koyduğunu ve karşılıksız kaydını yazdırdığını belirterek davaya konu çek bedelinin daha önce ifa edilmiş olması nedeniyle herhangi bir teminat alınmaksızın takibe konulmamasına, keşidecisi davacılardan ...Gıda Pazarlama Turizm Emlak Sanayi ve Tic Ltd Şti, avaalisti ...olan ...Bankası A.Ş’nin ...Şubesi’nin ...Hesaba ait ...keşide tarihli ...seri nolu 34.000,00.-Euro miktarlı çekin daha önce ödenmiş olması nedeniyle borçlu bulunmadıklarının tespitine, söz konusu çekin iptaline, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin belekteki ...Otel içerisinde bulunan deri mağazasını 47.610,00.-EURO bedele kiraladığını, bu kira bedelini nakden ödediğini, pandemi nedeniyle otelin açılmaması üzerine kira bedelinin 8.000,00.-EURO'ya indirildiğini, müvekkilinin davalı ile yaptığı anlaşma ile bir başka otel olan ...Otel'in 77.390,00.-TL kira bedeli ile kiraladığını, kira bedelinin 13.000,00.-EURO olarak ek protokolle revize edildiğini, ancak iki otelin de 07/08/2020 tarihinde açılamadığını, otel yönetimi tarafından otellerin açılamayacağının hem davacıya hem de müvekkiline bildirildiğini, müvekkili ile davacı tarafın yapmış olduğu görüşme neticesinde müvekkilinin 52.000,00.-EURO alacağının 34.000,00.-EURO'sunu 01/03/2021 tarihinde çek bedeliyle gibi dekonta yazdırdığını ve müvekkilinin 01/03/2021 tarihinde çek ödenmeyince yapılan havaleye çek karşılığıymış gibi yazıldığını öğrendiğini, davacının 01/03/2021 tarihli çeki 7 ay önce yani 28/07/2020 tarihinde ödemesinin davacının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, müvekkili ile davalı arasında Bodrum'da bulunan ...Otel bünyesindeki deri mağazasının kiralanması ve işletilmesi hakkında bir başka sözleşme ilişkisinin de olduğunu, anlaşmanın konusunun davacı tarafın kirayı ödemesi ve müvekkilinin de deri mamulleri koyarak işletmesini yapması yönünde olduğunu, pandemi nedeniyle otel kirasının 70.000,00.-EURO'dan 25.000,00.-EURO'ya indirildiğini ve karşılıklı verilen çeklerin iade edildiğini, müvekkilinin 52.000,00.-EURO alacaklı olduğunu, davacının borcunun bir kısmı olan 34.000,00.-EURO'yu 28/07/2020 tarihinde havale ettiğini ve kötü niyetli olarak ileri tarihli bir çekin karşılığıymış gibi dekonta yazdırdığını, paranın ödendiği tarih ile ...Otele kira sözleşmesinin revize edildiği ek protokolün 28/07/2020 tarihli çek karşılığı yapılan havale ile aynı tarihte yapıldığını, müvekkilinin ...Oteldeki kira bedeline ilişkin olarak ... tarihli 25.000,00.-EURO karşılığı 217.242,50.-TL bedelli fatura düzenlendiğini, müvekkili ile davacının 28/07/2020 tarihinde bir araya gelerek ...Otel için daha önce yapılan kira sözleşmesine ek olarak ek protokol yatıklarını ve aynı gün davacının müvekkiline 34.000,00.-EURO'yu havale yaptığını, davacının iddia ettiği şekilde olsaydı çekini iade almış olması gerektiğini, taraflar arasında tek ticari ilişkinin ...Otel'in kiralanmasından ibaret olmadığını, müvekkilinin ticari defterlerine göre 52.000,00.-EURO alacaklı olduğunu, sadece çekle ilgili araştırma yapılarak karar verilemeyeceğini, çekin kendilerinde bulunmasının ödenmediğine karine oluşturduğunu, belirterek tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama harç masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından ek protokol, çek sureti, ihtarname, kira sözleşmesi, ödeme dekontu, davalı vekili tarafından ödeme dekontları, taraflar arasında imzalanan kira sözleşmeleri ve ek protokoller, e-fatura suretleri, çek sureti, muavin defteri dosyaya delil olarak sunulmuş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, dava konusu çekin ödendiği ve bedelsiz kaldığı iddialarına dayalı menfi tespit davasıdır.
Dava konusu çekin davacı ...Limited Şirketi tarafından keşide edilerek davalı lehtar adına düzenlenmiş ...tarihli 34.000,00.-EURO bedelli çek olduğu, davacı ...'nın çekin ön yüzünde avalist olarak imzasının bulunduğu görülmüştür.
Dava dilekçesine ekli 28/07/2020 tarihli dekontun incelenmesinde; davacı şirketin dava konusu çekin ayrıntısını yazarak çek bedelini karşı tarafa ödediği görülmektedir.
Davalı taraf bu ödemenin esasında taraflar arasındaki başka bir kira sözleşmesinden kaynaklı borca istinaden yapıldığını, dava konusu çekin ödenmediğini, ödemenin çekin keşide tarihinden yaklaşık 7 ay önce yapılmış olması sebebiyle dekonttaki açıklamaya dikkat etmediklerini, cari hesaptan kaynaklı olarak davacıdan halen alacaklı olduklarını savunmaktadır.
Mahkememizce dava konusu çeke ilişkin yapılan ödemenin defterlerde ne şekilde yer aldığı, defterlere göre ödenip ödenmediği hususunun incelenmesi için tarafların defterlerinin incelenmesine karar verilmiştir. Davalının defterlerinin incelenmesine yönelik mali müşavir ...tarafından sunulan 06/08/2021 tarihli raporda özetle; taraflar arasında 01/02/2020 - 01/12/2020 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde ...Oteldeki dükkanların kiralanmasıyla ilgili 55.000,00.-EURO bedelli kira sözleşmesinin imzalandığı, davalı defterlerine göre bu tutarın 47.610,00.-EURO'sunun davacı tarafa ödendiği, sonrasında düzenlenen ek protokol ile sözleşmenin revize edildiği, açılış tarihinin ertelendiği, kira bedelinin 8.000,00.-EURO olarak belirlendiği, 34.000,00.-EURO'nun alt kiracı olan davalıya iadesine karar verildiği, bunun için dava konusu 01/03/2021 tarihli çekin düzenlenerek davalıya verildiği, yine taraflar arasında 01/02/2020-01/12/2020 tarihleri arası geçerli olacak şekilde ...Hotel'deki dükkanların kiralanmasıyla ilgili 90.000,00.-EURO bedelli kira sözleşmesinin imzalandığı, davalı defterlerine göre bu tutarın 77.390,00.-EURO'sunun davacı tarafa ödendiği, sonrasında düzenlenen ek protokol ile sözleşmenin revize edildiği, açılış tarihinin ertelendiği, kira bedelinin 13.000,00.-EURO olarak belirlendiği, 60.000,00.-EURO'nun alt kiracı olan davalıya iadesine karar verildiği, bunun için ...tarihli 30.000,00.-EURO bedelli ve ... tarihli 30.000,00.-EURO bedelli çeklerin düzenlenerek davalıya verildiği, taraflar arasında ...Otel'in işletmesiyle ilgili 26/02/2020 tarihli sözleşme imzalandığı, bu sözleşmede davalının otel içerisinde bulunan deri mağazasında satılacak ürünlerin tedarik ve satışı ile ilgili gerekli olan personel gibi sorumlulukları üstlendiği, davacının da mağazanın kiralanmasıyla ilgili otelle yapılan kira sözleşmesindeki kira bedelini ödeme sorumluluğunu üstlendiği, davalı ile otel arasında yapılan kira sözleşmesi bedeline karşılık davalı tarafça toplam 55.000,00.-EURO'luk 2 adet ...Bankası çekleri verildiği, kira bedeli davacı tarafından ödeneceğinden bu çeklerin vadesine denk gelecek şekilde davacıdan 2 adet çek alınıp davalıya verildiği, ek protokolle otel ve davalı arasında yapılan sözleşmedeki 70.000,00.-EURO'luk kira bedelinin 25.000,00.-EURO'ya revize edildiği, 70.000,00.-EURO'luk kira bedelinin 15.000,00.-EURO'sunun nakit olarak elden teslim edilmiş olduğu, kalan 55.000,00.-EURO için tarafların birbirlerine verdikleri çeklerin karşılıklı iade edildiği, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davalının davacıya 140.000,00.-EURO ödeme yaptığı, davacının verdiği, 3 adet 89.000,00.-EURO'luk çekin iade kaydının girildiği, bu çekler arasında dava konusu çekin de yer aldığı, davalının davacıya 30.000,00.-EURO'luk fatura düzenlediği ve davacı aleyhine kur farkı kaydı girildiği, bunlar karşılığında davacı tarafından 183.000,00.-EURO ödeme yapıldığı, bu ödemeler içinde dava konusu çekin de yer aldığı, 31/03/2021 tarihi itibariyle davalının davacıdan 71.000,00.-EURO alacaklı olduğu, yani davalının defter kayıtlarına göre davacının 28/07/2020 tarihinde yapmış olduğu 34.000,00.-EURO'luk ödemeye rağmen dava konusu çekin ödenmemiş olması ve bu nedenle iade kaydı girilmesi ile diğer işlemler nedeniyle davalının davacıdan halen 71.000,00.-EURO alacaklı olduğu, ek protokollere göre davacının düzenlemesi gereken 8.000 ve 13..000,00.-EURO kira faturalarını düzenlememesi nedeniyle davalı alacağından bu tutarların düşülmesiyle davalının bakiye alacağının 50.000,00.-EURO olması gerektiği, dava konusu çek nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Davacının defterleri istinabe yoluyla incelenmiş olup, sunulan 05/10/2021 tarihli raporda, davacının defter kayıtlarına göre davalı şirket ile olan ticari ilişkinin sözleşme karşılığı davalı tarafa verilen çekler ile oluştuğu, dava konusu çek ödemesinin ...Bank Euro hesabından yapıldığına ilişkin kayıt olduğu, yine çekin ödendiği açıklamalı yevmiye kaydı olduğu, çekin ödendiğine ilişkin bankalar hesabından çıkış kaydı yapıldığı fakat verilen çek hesabından çek kaydının düşülmediği, kambiyo senedine dayalı işlem esas alınarak kambiyo işlemleri tek düzen muhasebe sistemleri konusunda uzman bilirkişi raporu alınmasının gerektiği hususunun mütala edildiği görülmüştür.
Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve her iki raporun çakıştırılması suretiyle ek rapor hazırlanması için dosya rapor sunan mali müşavir ...ya tevdi edilmiştir. ...tarafından sunulan 06/04/2022 tarihli raporda özetle; davacının ticari defterini inceleyen bilirkişi tarafından sadece dava konusu çekin ödenme durumunun incelendiği, ticari ilişkinin bütünün incelemeye tabi tutmadığını, rapor ekindeki evraklar incelendiğinde davacı tarafça dava konusu çekin 29/06/2020 tarihinde 103 Verilen Çekler hesabına kaydedildiği, 28/07/2020 tarihinde 102 Bankalar hesabından ayrıntıları yazılarak çek ödemesi açıklamalı ödeme ile çıktığı, karşılığının ise 340 Alınan avanslar hesabına kaydedildiği, Verilen Çekler hesabından ise çekin ödemesinin düşülmediği, mahkemenin taraflar arasındaki tüm ilişkinin değerlendirilmesi gerektiği kanaatinde ise davacının defterlerinin yeniden incelenmesinin gerektiği, davacının 28/07/2020 tarihinde dava konusu çeke ilişkin yaptığı ödemenin davalı kayıtlarında da ödeme olarak kaydedilmiş olması sebebiyle davacı defterlerinde 102 Bankalar hesabında çek ödemesi açıklaması ile ödenmiş olarak kayıtlı bulunması ve verilen avanslar hesabına kaydedilmiş olması birlikte değerlendirildiğinde davacının defterlerinin yeniden incelenmesine gerek olmadığı, dekonttaki açıklamaya göre çekin ödenmiş olacağı taraflar arasındaki cari hesaba göre davalının davacıdan olan alacağının başka bir dava konusu yapılabileceği mütala edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde davanın konusu ...tarihli 34.000,00.-EURO bedelli çekin ödenip ödenmediğine ilişkin olduğundan sadece bu hususun incelenmesinin gerektiği, somut olayda çekin ödendiğinin sunulan açıklamalı dekonttan anlaşıldığı, tarafların ticari defterlerinde de yapılan ödemenin ödeme olarak defterlerde yer aldığı, davacı defterlerinde bizzat çek ödemesi olarak kaydının yapıldığı, davalı defterlerinde ise ödemenin cari borç hesabından düşüldüğü, davalı taraf her ne kadar taraflar arasında başka ilişkilerin de bulunduğunu, ödemenin esasında başka bir borca ilişkin olduğunu ve mahsubun da buna göre yapıldığını, kendisinin cari hesaptan kaynaklı olarak davacıdan alacaklı olduğunu savunsa da, ödemenin dava konusu çekin ayrıntısı yazılarak yapılmış olması sebebiyle ödemenin dava konusu çeke ilişkin olduğunun kabul edilmesi gerektiği, davalının varsa cari hesaptan kaynaklı alacağını başka bir davada ileri sürebileceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın kabulü ile; ...Bankası A.Ş. ...Şubesine ait, ...seri nolu, ...keşide tarihli, 34.000,00.-EURO bedelli çekten dolayı davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine,
2-Alınması gerekli 20.766,24.-TL harçtan peşin alınan 5.191,56.-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.574,68.-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30.-TL ilk masraf, 95,00.-TL tebligat gideri, 17,30.-TL müzekkere gideri, 1.050,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 1.221,60.-TL yargılama gideri ile peşin alınan 5.191,56.-TL toplamı 6.413,16.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 29.730,00.-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.31/05/2022
Katip ...
(E-imzalıdır)
Hakim ...
(E-imzalıdır)