T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/195 Esas
KARAR NO: 2022/620
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 14/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin 2003 yılından bu yana tarım sektöründe faaliyet gösterdiğini, 2018 yılında ülkede yaşanan ekonomik kriz nedeniyle borçlarını ödeyemediğini, konkordato kararı almak için Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesine başvurduğunu, mahkemenin ...tarih, ...esas, ...karar sayılı kararı ile konkordato projesinin tasdik olunduğunu, davalı şirketin eski ticaret unvanının ...Tic. Ltd. Şti olduğunu, 31/10/2019 tarihli alacaklılar toplantısında konkordato projesinin tasdik olması için kabul oyu kullandığını, konkordatonun tasdikinden sonra ödeme planına göre ödemelerin gerçekleştirilebilmesi için davalı firmada da dahil olmak üzere tüm alacaklılara mutabakat yapılarak ellerindeki çek ve senetlerin kendilerine bir tutanakla iade edilmesinin istendiğini, mutabakat çerçevesinde kendilerinde bulunan çek ve senetleri iade etmeleri halinde müvekkil firmanın ödemelere başlayacağının belirtildiğini, davalı şirketin Antalya ...Noterliğinin ...yevmiye numaralı ...tarihli ihtarnamesi ile projede tespit edilen daha fazla alacaklı olduklarını, ödeme yapıldığı takdirde ödeme tutarı kadar çekin yazılı tutanak ile iade edileceğinin bildirildiğini, müvekkil firma tarafından Konya ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı, ...tarihli ihtarnamesi ile projede tasdik olunan ödemelere başlanabilmesi için mutabakat yapılmasının zorunlu olduğu, davalı şirket uhdesinde bulunan kıymetli evrakın iade edilmesi gerektiğinin bildirildiği, müvekkil şirketin ekonomik olumsuzluklara rağmen iyi niyetli olarak davalı firmaya ...TL ödediğini, davalı şirketin ise mutabakat yükümlülüğünü yerine getirmeksizin Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile konkordatonun kısmen feshi davası açtığını, davalı şirket uhdesinde 19 adet çek bulunduğunu, müvekkil şirketin icra takibine veya mükerrer ödemeye muhatap olma tehlikesi bulunduğunu belirterek davanın kabulü ile, müvekkil şirketin ...TL borcu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya yanıt vermemiştir. Davalı vekilinin ibraz ettiği 06/07/2021 tarihli dilekçesinde özetle; davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı gibi, açılan davanın sadece davalı şirketin kısmi fesih davasında avantaj sağlamak için açıldığını, menfi tespit davasına konu edilen çeklerin tamamının kıymetli evrak niteliği bulunmadığını, bu nedenle iddia edildiği gibi icra takibine ya da mükerrer tahsilata konu edilmesinin hukuken imkansız olduğunu, davacı şirketin kıymetli evrak niteliği olmayan dava konusu çekleri teslim almamak için direndiğini, menfi tespit davası önce davacı tarafa söz konusu çekleri teslim almaları hususunda yazılı ve sözlü olarak bildirimde bulunulduğunu ancak sonuç alınamadığını, Antalya ...Noterliği'nin ...tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kıymetli evrak niteliği bulunmayan çeklerin müracaat halinde teslim edileceğinin açıkça belirtildiğini, ihtarnamenin tebliğ edilmeme ihtimaline karşı Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasına da ek bir dilekçe verildiğini, davacı tarafın hiç bir hukuki değeri olmayan çekleri almaktan kaçındığı için tevdi mahalli tayini talep edildiğini, tevdi mahalli tayin taleplerinin Konya ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...değişik iş sayılı dosyasında kayıtlı olduğunu, henüz karar verilmediğini, davalı müvekkilinin elinde davacı şirket tarafından verilmiş herhangi bir teminat senedinin bulunmadığını, öte yandan davacı vekili tarafından dosyaya sunulan teslim tutanağındaki senedin kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yerleşmiş içtihatlar doğrultusunda teminat senedi niteliği de bulunmadığını, teslim tutanağındaki imzayı da kabul etmediklerini, davacı taraf ile yapılan görüşmelerde böyle bir teminat senedi bulunmadığı, talep edilmesi halinde bu konuda yazılı belge verilebileceğinin belirtildiğini, ...esas sayılı dosyaya verilen beyanda da bu hususun belirtildiğini, davacı firma borçlu olmadığını iddia ediyorsa bu iddialarını konkordato süreci içerisinde yapması gerektiğini, kambiyo senedi vasfi olmayan icra takibine konu edilemeyecek bankaca arkasına karşılıksız ibaresi yazılmamış çekleri ve gerçekte davalıya hiç teslim edilmemiş olan, teslim edilmiş olsa dahi, teminat senedi vasfı bulunmayan, teminat senedi vasfı olduğu bir an için kabul edilse dahi, kesin bir borç ikrarını içermediği için menfi tespit davasına konu olmayan bir senedi bahane ederek konkordatodan doğan borçlarını yerine getirmemek için süreci uzatma amacıyla açmış olduğu bir dava olduğunu, davacı şirketi konkordato sürecinde davalı şirkete ve diğer alacaklılarına olan borçlarını yapılandırdığını, davacı şirket lehine mahkeme tarafından geçici mühlet kararı verilmesinden sonra hiç bir icra takibi yapılamayacağı gibi, mühlet kararı öncesi başlatılan takiplerinde iptal edileceğini, konkordato tasdik kararı ile birlikte mühlet öncesine ait tüm alacaklıları bağlayacağı için mühlet öncesine ilişkin takip yapılamayacağını, dava konusu çeklerin tamamının mühlet öncesine ait olduğu için konkordato tasdik kararı ile konkordato hükümlerine tabi olacağını, davacı tarafın iddia ettiği gibi bu çekler arkası yazılmış olsa dahi icra takibine konu edilemeyeceğini belirterek dava açmada hukuki yararının bulunmaması sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davacı vekili tarafından çek senet fotokopileri, ihtarname suretleri, ihtarnamenin tebliğine ilişkin tebliğ mazbataları sureti, firma çek kart listesi, Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında verilen kararın bir sureti delil olarak sunulmuş, mahkememizce Konya ...Asliye ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dava dosyası, Konya ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası, Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacı ...Ltd. Şti. tarafından konkordato talepli dava açıldığı, yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünün ...sicil numarasında kayıtlı ...Ltd. Şti'nin(Revize edilmiş son haliyle) konkordato projesinin tasdikine karar verildiği anlaşılmıştır.
Konya ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ...tarafından davacı ...aleyhine tevdi mahalli tayini talep edildiği, mahkemenin görevsizlik kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği, Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...değişik iş esas, ...karar sayılı kararı ile dosyanın Sulh Hukuk Mahkemesine geri gönderildiği, Konya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...tarih, ...değişik iş esas, ...karar sayılı kararı ile talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davalı tarafça davacı aleyhine açılan konkordatonun kısmen feshi davası olduğu, ...tarih, ... esas, ...karar sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya, dava konusu edilen çeklerin ve senedin konkordato dosyasında alacak talebi ile müracaat edilip edilmediği, projeye dahil olup olmadığı, itiraz uğrayıp uğramadığı, projede değerlendirilip değerlendirilmediği konusunda rapor alınması için bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 23/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; davada uyuşmazlık konusu olan davacı tarafından davalıya verilen toplam ...TL değerindeki 17 adet çekin Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasına sunulan Konkordato Ön Projesinde yer aldığı, ...TL tutarlı senetle ilgili olarak konkordato ön projesinde herhangi bir ibarenin bulunmadığı, davalı firmanın 31/10/2019 tarihli alacaklılar toplantısında anapara alacağı olarak ...TL için kabul oyu kullandığı, 1. seçenek ödeme planını seçtiği ve herhangi bir itirazda bulunmadığı, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas ... karar sayılı ilamının 1-c maddesinde “c) Konkordatodan etkilenen (adi) alacaklıların, adi alacaklarının anapara kısımları hariç, faiz ve diğer bütün ferilerinden feragat etmiş sayılmalarına,...”, şeklinde hüküm verildiği, dosya kapsamında 31/10/2019 tarihli alacaklılar toplantısı neticesinde oluşturulan konkordato tutanağına rastlanılamamışsa da, davalı firmanın Konkordatonun kısmen feshi talepli açmış olduğu Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında verilen ve temyiz yolu açık olmak üzere İstinaf incelemesinden de geçmiş olan ...karar sayılı ilamının gerekçesinde; “konkordato alacaklılar toplantısında, konkordato isteyen şirketin açıkça bir kısım alacaklıların ellerindeki çek ve senetleri kendisine iadesi şartıyla ödeme planlarında yazılı alacak tutarları ile mutabık olduğunu beyan etmesi, davacı tarafın da açıkça bu projeyi kabul etmesi karşısında,” ibaresinin yer aldığı ve ilgili davanın reddine karar verildiği, konkordato tasdik kararının mahkeme karar tarihi olan 09/12/2019 tarihinde bağlayıcı hale geldiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin tanık dinletme talebi, davalının muvafakat etmemesi de gözetilerek HMK'nun 200.maddesi gereğince reddedilmiştir.
Davalı ...nin 24/12/2021 tarihli müdürler kurulu kararı ile şirketin ...ile birleştirilmesine karar verildiği, kararın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin ...tarih, ...sayılı gazetesinde ilan edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından ibraz edilen Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ...tarih, ...esas, ...karar sayılı ilamının incelenmesinde; Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas, ...karar sayılı kararının bozulmasına karar verildiği, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...yeni esasına kaydedilerek yapılan yargılama sonunda ...tarihli karar ile, davacının konkordato projesinin revize edilmiş son hali ile tasdikine karar verildiği, kararda alacaklıların elinde bulunan davacı şirkete ait çek ve senetleri davacıya iadesi şartına bağlanmadığının tespitine karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili 14/06/2022 tarihli UYAP üzerinden gönderdiği beyan dilekçesinde, dava değerinin ...TL olduğunu, davanın davalı tarafça iade edilmeyen çekler nedeniyle konkordato projesine dahil olan çekler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti davası olduğunu, ...TL bedelli teminat senedinin dava konusu olmadığını belirtmiştir.
Dava, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı tarafça davalıya teslim edilen ve ödenmeyen toplam tutarları ...TL olan 19 adet çek nedeniyle konkordato projesinde de kabul edildiği gibi ...TL borçlu olmadığının tespiti davasıdır.
Mahkememizce toplanan deliller, konkordatonun tasdikine ilişkin Konya ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dava dosyası ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde dava konusu edilen çeklerin konkordato projesine dahil olduğu, her iki tarafça da ...TL ödeme konusunda anlaşma olduğu, mahkemece verilen ilk kararda ödeme planının çeklerin iadesi şartına bağlandığı, konkordatonun tasdikine dair kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesi tarafından bozulması üzerine yeniden yapılan yargılama sırasında ...esas sayılı dosyada konkordato projesinin revize edilmiş hali ile tasdikine ve çeklerin iadesi şartının kaldırılmasına karar verildiği, bu hali ile dava konusu olan çeklerin tamamının konkordato projesi ve tasdik kararına konu olduğu, davacının bu çekler nedeniyle ayrıca menfi tespit davası açmakta korunmaya değer hukuki bir menfaatinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
Davacının davada korunmaya değer hukuki menfaati bulunmadığından davanın REDDİNE,
Alınması gerekli 80,70.-TL harçtan, peşin olarak alınan 57.742,40.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 57.661,70.-TL harcın davacıya İADESİNE,
Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen 1.320,00.-TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davacıdan alınarak hazineye irat KAYDEDİLMESİNE,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada reddedilen miktar dikkate alınarak hesap edilen 252.435,91.-TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulünce anlatıldı.14/10/2022
Başkan ...
(E-İmzalı)
Üye ...
(E-İmzalı)
Üye...
(E-İmzalı)
Katip ...
(E-İmzalı)