T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/284 Esas
KARAR NO: 2021/676
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 27/05/2021
KARAR TARİHİ: 25/10/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı şirket vekili tarafından mahkememize verilen dilekçede özetle: Yetkilisi olduğu şirketin ... Bulvarı/ No:... adresinde ... tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle işyerinin hasar gördüğünü, bu yangın da işletmede bulunan dava konusu ticari defterlerin fatura ve sair belgelerin zayi olduğunu belirterek bu 2004-2020 yılları arasına ilişkin ticari defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davacı şirketin 2004-2020 yılları itibariyle SGK kurumuna borcu olup olmadığı hususu sorulmuş, anlaşıldığı kadarıyla 0,01.TL borcu olduğu değerlendirilmiştir.
Yine Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; bu konuda açılmış bir soruşturma varsa akıbetinin bildirilmesi istenmiş, mahkememize gönderilen soruşturma evrakında özetle: Emniyetin savcılığa yazdığı fezlekede, "bilinmeyen sebeple çıkan yangında işyerinin tamamen yanarak hasar gördüğü, 1.000.000 TL civarında maddi zarar meydana geldiği " Temsilci ...' ın ifadesinde, .... günü (Ramazan Bayramının ilk günü) saat 17:00 sıralarında kapalı olan işyerinde yangın olduğunun kendisine bildirilmesi üzerine gittiğinde itfaiye ve polisin orada olduğunu, iş yerinin tamamen yandığı ve kullanılamaz hale geldiğini, iş yerinde bulunan servis minibüsü ve klima montajı için getirilen bir başka şahsa ait araç, yedek parça, demirbaş ve 2004-2000 yılına ait ticari defter ve belgelerin yandığını anladığını ifade ettiği, yangın raporunda: Yangının çıkış sebebinin iş yerinin tamamen yanmış olmasından dolayı anlaşılamadığının belirtildiği, yine raporda iş yeri sahiplerinden ...' ın yangına müdahale sırasında vücudunda yanıkların görülerek sağlık ekiplerine teslim edildiği hususunun yazılı olduğu görülmüştür.
Davacı şirketin bağlı olduğu vergi dairesine müzekkere yazılıp; 2004-2020 yıllarına ait vergi borcu olup olmadığı, hakkında inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, verilen cevaptan vergi müfettişi ... tarafından ... tarihinde vergi inceleme raporu düzenlendiği, 2020 vergilendirme dönemine ait gecikme zammı da dahil davacı şirketin 1582,07 TL kurumlar vergisi borcu olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirmede: TTK nın 82/7 fıkrasında "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." burada önemli olan tacirin muhafazasından sorumlu olduğu ticari defterlerini kendisinden beklenen özeni göstererek muhafaza edip etmediği, bu şekilde muhafaza edilirken beklenmedik ve olağanüstü denecek bir vakaya bağlı olarak zayi olup olmadığıdır.
Yangın olayının meydana geliş tarihi ... dava tarihi ... olup davanın süresinde açıldığı açıktır. Somut olayda kanunun dediği gibi bir yangın meydana gelmiş, yangın davacının işyerinde oldukça ciddi bir miktarda zarara sebebiyet vermiştir. Hatta davacı şirket yetkilisinin şirketin diğer ortaklarından olduğu belirttiği ... da itfaiye raporuna göre yangına müdahale ederken kendisinde de yanıklar meydana gelmiştir. Bu da mahkememizce davacının samimiyetini göstermesi açısından önemli bulunmuş ve defterler yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, Ticaret Kanuna göre zayi belgesi verilebilecek olanlar ticari defterler olduğundan diğer evrak ve fatura koçanları bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacı şirketin ... tarihinde meydana gelen yangından dolayı ... ile ... ile ... ile ...ile ... ile .... ile ... ile ... ile ... ile .... ile ... ile ... ile ... ile ... ile ...ile ... ile ... ile ... dönemine ait yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebirin yangın sebebiyle zayi olduğunun TESPİTİNE,
Diğer evrak ve fatura koçanları yönünden davanın REDDİNE,
Alınması gerekli harç peşin olarak alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
Davanın niteliği gereği yapılan yargılama masrafının davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
Davacı tarafça yatırılan masraf avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
Dair davacı yetkilisinin karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı. 25/10/2021
Katip ...
(E-İmzalıdır)
Hakim ...
(E-İmzalıdır