T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/394
KARAR NO: 2023/45
DAVA: Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2017
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı ile müvekkili arasında müvekkiline ait işletmenin ... işinin davalı tarafından yapılmasına ilişkin anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma gereğince da-valı tarafa ...-TL si nakit ...-TL si çek olmak suretiyle ödeme yapıldığını da- valının montaj işini bitirmesi gereken ... tarihi itibari ile üzerine aldığı yükümlülüğü yerine getirmediği, ... tarihinde yeniden anlaşmaya varılarak işin ... iş günü içinde yapılmasının kararlaştırıldığını ancak yapılmadığı için müvekkilinin kalan işin büyük kısmını bir başkasına yaptırdığını ve Antalya ... Sulh hukuk mah.nin ... Diş sayılı dosyasında yaptırdığı tespitte "kapalı alan ... sistemlerinin çalışmadığı alüminyum profil montajlarının düzgün olmadığı, profil boylarının yer yer eksik bırakıldığı dış cephede profilin uç kısmının alüminyum malzeme ile kapatılmadığı, kötü işçilik nedeni ile sistemin düzgün çalışma- dığı " gerekçesi ile işin baştan itibaren yeniden yapılması gerektiği bunu malzeme işçilik ve KDV toplamının ...-TL olduğunun belirtildiğini ifade ederek,
Davalıya ödeme için verilen muhatabı ... bankası olan *... seri nolu ...-TL bedelli ... keşide tarihli, *... seri nolu ...-TL bedelli ... keşide tarihli, *... seri nolu ...-TL bedelli ... keşide tarihli ve *... seri nolu ...-TL bedelli ... keşide tarihli çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek bu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf herhangi bir cevap dilekçesi vermemiş ise de duruşmadaki beya- nında özetle: Davacının talep ettiği işi kendileri tarafından temin edilen malzeme ile montajı- nın yapıldığını, izolasyon için gereken işin ve yapılan malzemenin montajının cam ayarları- nın yapılmadığını yapılan işin aralarındaki sözleşmeye uygun olarak ... tarihi itibarı ile yapıldığını, davacının dayandığı ... tarihli sözleşmenin kendileri tarafından imza- landığını ... tarihli üzerinde çek fotokopileri olan belgedeki imzanın da kendileri tarafından imzalandığını, ... tarihli sözleşmedeki ve bunun eki niteliğindeki ... tarihli metin altındaki imzayı da kabul ettiklerini ilki ... ... Si ... keşide tarihli çeklerin bulunduğu fotokopi altındaki imzanın kendilerine ait oldu- ğunu ancak davacının iddiasının aksine kalan işlerin yapılması için harcanması gereken mas- rafın ...-TL etmeyeceğini en fazla ...-TL edeceğini, davacının verdiği ...-TL bedelli çeklerin ödenmediğini eksik imalatların talep edilmesi halinde ken- dileri tarafından giderilebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davacı tarafından yapılan eksik işler ile ilgili ... Sulh hukuk mahkemesinin ... Diş sayılı dosya getirtilmiş dosya arasına alınmıştır.
Taraflar arasındaki ... tarihli sözleşme incelendiğinde, davacıya ait işin ne şekilde yapılacağının ve karşılığında ...-TL si nakit ...-TL si ... ayrı çek ile olmak üzere ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı ekindeki satış sözleşmesinde de malzeme niteliklerinin ve bedelinin ...-TL olarak yazıldığı, ... tarihli sözleşmeye göre davacıdan ...-TL bedelli çek alındığının yazıldığı işin ... günlük sürede bitirilmemesi halinde çeklerin hükümsüz olacağının belirtildiği davalı tarafın ... keşide tarihli ...-TL bedelli, ... keşide tarihli ...-TL bedelli, ... keşide tarihli ...-TL bedelli ve ... keşide tarihli ...-TL bedelli (toplam ... adet çek ...-TL lik ) çekleri teslim aldığı anlaşılmıştır.
Davacının dayandığı tespit raporuna göre davacının yaptığı işin bedelinin ...-TL, yapılmayan iş bedelinin ...-TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Mahkememizce mahallinde keşif icra edilmiş keşif sırasında davalı taraf görünen tente işini camları gölgelikleri yaptıklarını davacının borcunu ödemesi için ... camlarının otomatiğinin limitlerini zincirlerini ayarlamadıklarını, güneybatıdaki tentenin açılış kapanış- larını ayarlayan hassas triger ayarlarını yapmadıklarını kalan tüm işi yaptıklarını verdikleri çeklerin ödenmemesi sebebi ile kalan işi yapmayacaklarını söyledikleri başlangıçta sabit ten- te ile yapılacak işin hareketliye çevrildiğini bunun için kendilerinden ücret farkı almadıklarını bu değişikliğin işi 1 hafta uzattığını ancak yinede ek ücret almadıklarını, talep ettikleri gibi yeşil tenteyi temin ettiklerini ancak kendilerinin krem rengi tente istemeleri sebebi ile krem rengi tente döşediklerini beyan etmiştir.
Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda ise ... doğramalar konusunda davalının hak etmiş olduğu bir bedelin olmadığını eğer davacının talebi ile yeşil olması gereken pergole kumaş renginin bej rengi ile yapılması söz konusu ise davalının hak ettiği iş bedelinin ...-TL olacağı sözleşmede yeşil renkte yapılacağı belirtilmesine rağmen aralarındaki anlaşmaya aykırı olarak bej renkli kumaş ile yapılmış olması halinde ise davalının ...-TL hak ettiğinin kabulü gerektiğini bildirmiştir.
Davacı, pergole kumaş renginin yeşil yerine bej olarak değiştirilmesi konusunda davalıdan herhangi bir taleplerinin olmadığını kaldı ki bütünlüğü açısından bej renkli bir pergole kumaşın tercih edilmeyeceğini bildirmiştir. Davalı ise sözleşmedeki pergole kumaşın davalının talebi ile bej renge dönüştüğünü davacının iş bittikten ... gün sonra bu iş yerini devrettiğini amacın kendilerini zarara uğratmak olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... tarih, ... esas, ... karar sayılı ilam ile; davanın kısmen kabulü ile, davacının yapılması gereken iş için davalı tarafa verdiği muhatabı ... Bankası olan ... Seri nolu, ...-TL bedelli, ... seri nolu ...-TL bedelli, ... Seri nolu ...-TL bedelli , ... seri nolu ...-TL bedelli çeklerden dolayı ...-TL borçlu olmadığının ...-TL borçlu olduğunun tespitine karar verilmiş, davalı vekili ve davacılar vekilinin kararı istinaf etmesi üzerine dosya istinafa gönderilmiş, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesi'nin ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile;" Taraflar arasında yapılan sözleşme götürü bedel usulüne göre yapılmış bir sözleşmedir. (TBK'nun 480. maddesi) Eser sözleşmesinde iş bedelinin götürü olarak belirlenmesi halinde, yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatın, eksik ve ayıplı imalatlar dışlanmak suretiyle işin tamamına göre fiziki gerçekleşme oranı tespit edilerek, bu oran götürü bedele uygulanmalı, böylece yapılan işin değeri sözleşmeye göre belirlenmeli, tespit edilecek bu miktardan davacı iş sahibi tarafından yapılan ödemeler de düşülerek davalı yüklenicinin hakediş bedeli veya varsa fazla ödeme miktarının belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken, bu yöntemle hazırlanmayan bilirkişi raporu dikkate alınarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır. O halde, yapılan keşif sonucu rapor düzenleyen inşaat mühendisi bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle, delil tespit tarihi itibariyle imalatın eksik ve ayıplı işler dışlanmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranının yüzde olarak belirlenmesi, bu belirleme yapılırken tarafların yapılan imalatlara ilişkin bağlayıcı beyanlarının göz önünde bulundurulması, böylece eksik ve ayıplı işler hariç fiziki gerçekleştirme oranı belirlendikten sonra, sözleşmede kararlaştırılan götürü bedel fiziki gerçekleşmeye oranlanmak suretiyle hak edişin belirlenmesi, bundan sonra ödendiği davacının kabulünde olan veya davalı tarafından ödendiği ispatlanan ödeme miktarlarının davalı yüklenicinin hak edişinden düşülmesi suretiyle davalının bakiye alacağının bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir." gerekçeleri ile kaldırılarak iade edilmiş ve mahkememiz yeni esasına kaydedilmiştir.
Kaldırma kararı doğrultusunda ek rapor düzenlenmek üzere dosya daha önce rapor hazırlayan bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişinin ... tarihli ek raporunda; Taraflar arasında düzenlenen sözleşme bedelinin gerekçeli kararda belirtildiği üzere ...TL olarak kabulü, BAM Kaldırma Kararı kapsamında yapılan hesaplamalar sonrasında; ... kumaş renginin davacı talebi ile değiştirildiği durumda davalı hak ediş bedelinin ... TL, ... kumaş renginin davacı talebi olmaksızın değiştirildiği durumda davalı hak ediş bedelinin ... TL olacağı, ... imalatına ilişkin davalının herhangi bir hak edişi olmayacağının tespit edildiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki sözleşmeye göre ... kumaş renginin yeşil olması gerekirken; fiilen bej renkte bir kumaş kullanıldığı anlaşılmaktadır. Davalı bu değişikliğin davacı talebi ile yapıldığını ispatlayamamıştır. Taraflar arasındaki sözleşmeler incelendiğinde bu işin ... TL bedel ile yapılmasının kararlaştırıldığı, ... TL bedelli iş için ... TL nakit ödeme yapıldığı ... TL lik de davacının menfi tespit talebine konu edilen çeklerin davalıya verildiği anlaşılmaktadır. Tespit raporuna göre davacının eksik veya ayıplı yaptığı ve yeniden yapılması gereken işin bedeli ... TL, yaptığı işin bedeli ise ... TL dir. Bu da toplamda işin ... TL ye tekamül ettiğini gösterir. Mahkememiz taraflar arasındaki anlaşma ile bunun ... TL üzerinden hesaplandığı kanaatine varmıştır. Kaldırma ilamı sonrasında aldırılan bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere, ... kumaş renginin davacı talebi olmaksızın değiştirildiği durumda davalı hak ediş bedelinin ... TL olacağı, ... TL sini peşin aldığı gözetilerek kalan ... TL yönünden davalının bakiye alacağının olduğu, böylelikle ... TL bedelli toplam ... adet çekin ... TL sinin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulü ile, davacının yapılması gereken iş için davalı tarafa verdiği muhatabı ... Bankası olan ... Seri nolu ... TL bedelli, ... seri nolu ... TL bedelli, ... Seri nolu ... TL bedelli çeklerin tamamı yönünden, ... seri nolu ... TL bedelli çek yönünden ... TL miktar yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davacının yapılması gereken iş için davalı tarafa verdiği muhatabı ... Bankası olan ... Seri nolu ... TL bedelli, ... seri nolu ... TL bedelli, ... Seri nolu ... TL bedelli çeklerin tamamı yönünden, ... seri nolu ... TL bedelli çek yönünden ... TL miktar yönünden borçlu olmadığının tespitine,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan alınan ... TL harcının mahsubu ile kalan ... TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafıça yapılan dava ilk masrafı ... TL, bilirkişi ücreti ... TL ve tebligat gideri ... TL olmak üzere toplam ... TL yargılama masraflarının davada kabul ve reddedilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL ve mahkememizde peşin olarak alınan harç gideri ... TL olmak üzere toplam ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iadesine,
5- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca red edilen miktar dikkate alınarak hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.26/01/2023
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza