T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/652 Esas
KARAR NO: 2022/175
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/11/2021
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin kendisine temin ettiği tarımsal arazilere ürün ekerek çiftçilik yaptığını, söz konusu arazilere müvekkil tarafından son 3 yıldır -ihracat kalitesine sahip- ... cinsi olarak bilinen Beyaz Lahana ekildiğini ve belli aralıklarla bunun ihracaatı yapılmadığını, bu kapsamda; müvekkilinin 2020 yılı Ekim ayında, Aksu/ANTALYA adresinde faaliyet gösteren dava dışı ...Fide Tarım Ürünleri isimli "fide" tedarikçisi firmaya giderek,-ihracat kalitesine sahip- ... cinsi 100.000 adet Beyaz Lahana fidesi siparişi verdiğini, adı geçen firma da, işbu siparişi delil listesinde sunulacak olan e-arşiv faturasından anlaşılacağı üzere ...Tohumculuk firmasından temin ettiğini, müvekkilinin fide siparişinin iletildiği ...Tohumculuk firması da (... Lot numaralı) ... cinsi Beyaz Lahana'yı ana tedarikçi ve tohum üreticisi ... Tohumculuk firmasından sipariş ederek, ...Fide aracılığıyla müvekkile satışını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin satın alıp yetiştirdiği lahananın farklı bir ürün olduğunu fark etmesi akabinde, tedarik zinciri uyarınca dava dışı ... Fide, dava dışı ...Tohumculuk ve davalı ...Tohumculuk yetkilileri ile irtibata geçtiğini ve durumu aktardığını, kendisine olumlu dönüş yapılmadığını, keza tohum üreticisi davalı ... Tohumculuktan satın alınan ürünlerin farklılığından dolayı müvekkil gibi mağdur olan başka çiftçilerin de olduğunun öğrenildiğini, müvekkiliin bahsi geçen siparişini verdiği ...cinsi lahanayı daha önce de diktiğini, bu ihracatlık lahananın belirli bir alım pazarı ve müşterisi bulunduğunu, müvekkilinin uzun yıllardır çiftçilik işiyle uğraştığından, ticari iş çevresinde ürünlerinin kalitesi ve zamanında ürün teslimi ile tanındığından, yargılamaya konu lahanaların istenilen ürün olmaması sebebiyle mevcut müşterileri karşısında zor durumda kaldığı gibi ticari itibarı da bu sebeple zarar gördüğünü, lahana alıcısına karşı satış anlaşmasına konu ürünleri teslim edemediği gibi kazanç da elde edemediğinden, yanında çalıştırdığı işçilerine de gerekli ödemeleri yapamadığını ve işveren sıfatıyla da personeline karşı güç durumda kaldığını, işbu hususlar müvekkilinin ticari itibarını olumsuz etkilediğinden bu süreçte müvekkilinin manevi yıpranmasının karşılığı olarak manevi tazminat taleplerinin bulunmadığını belirterek davalı tohum üreticisinin siparişe konu 100.000 adet ... cinsi Beyaz Lahana yerine, piyasa değeri olmayan hatalı başka bir beyaz lahana göndermesinden dolayı, davacı müvekkil çiftçinin uğradığı üretim zararları/masrafları ile doğru ürün gönderilememesine bağlı yoksun kaldığı kazanç tazminatına esas olmak üzere, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, (bilirkişi raporu sonrasında HMK. madde 107 uyarınca artırılmak üzere) şimdilik 1.000 TL maddi zararın tazmini ile maddi tazminat talebimize arabuluculuk anlaşmama tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi, davacı müvekkilinin ticari iş çevresinde ürünlerinin kalitesi ve zamanında ürün teslimi ile tanındığından, yargılamaya konu lahanaların istenilen ürün olmaması sebebiyle mevcut müşterileri karşısında zor durumda kaldığından ve ticari itibarı sarsıldığından, yaşanılan manevi çöküntü, ızdırap ve ticari itibar kaydına karşılık, arabuluculuk anlaşmama tarihinden itibaren ticari faiz işletilmek kaydıyla 30.000 TL manevi tazminata hükmedilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, müvekkilinin ... CİNSİ BEYAZ LAHANA tohumu yerine piyasa değeri olmayan başka bir beyaz lahana tohumu göndermesi nedeni ile uğradığı zararın tazmini talebi ile dava açtığını, ancak iş bu davanın müvekkiline yöneltilmesi HMK gereğince hukuka aykırılık teşkil ettiğini, zira davacı ile müvekkili arasında her hangi bir sözleşme, sipariş formu vs yazılı ve/veya sözlü hiç bir anlaşma bulunmadığını, müvekkilinin bu çeşidin tohumlarını, Türkiye genelinde satışını yapan bir firma olup, davacı ile hiç bir zaman karşı karşıya gelmediğini, kendisini tanımadığını, müvekkil şirket ile davacı arasında hukuki bir ilişki bulunmadığını, iddia edilen tohumları başka firmalardan aldığını, müvekkilline doğrudan siparişte bulunmadığını, hal böyle iken davacı ile arasında her hangi sözleşme vs bulunmayan müvekkil şirkete, huzurdaki davanın yöneltilmesi HMK genel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğini, dolayısıyla davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini belirterek öncelikle husumet yönünden reddine, husumet itirazımız kabul görmediği takdirde davacının haksız, kötü niyetli ve mesnetsiz davasının reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklı ayıp sebebiyle uğranılan maddi zararın tazminine ilişkindir.
Davacının tacir olup olmadığına yönelik Antalya Gelir İdaresi Başkanlığı'na ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkereler yazılmış olup, gelen yazı cevaplarının incelenmesinde davacının potansiyel mükellef kaydı olup ticari kazancının olmadığı, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde ticari davalar belirlenmiş olup, 5. Maddede ticari davalara Ticaret Mahkemelerince bakılacağı düzenlenmiştir. Mahkemelerin görevlerini belirleyen usul hukuku kuralları kamu düzenine ilişkin olup, davaya bakan mahkeme görevli olup olmadığı hususunu kendiliğinden değerlendirmelidir.
Mutlak ticari davalar yanında nisbi ticari davalar da bulunup, TTK'nun 4 maddesi 1 bendine göre, bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
Nispi ticari dava yönünden yukarıdaki açıklamalara göre davacı gerçek kişinin durumu incelendiğinde, davacının potansiyel vergi numarası ile vergilendirildiği, ticaret odasına kayıtlı olmadığı, dolayısıyla tacir olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıdaki tespitlere göre, olayda TTK 4.maddesi anlamında nispi ticari davanın söz konusu olmadığı, her ticari işin de ticari dava olmayacağı, yine görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup yorum yolu ile genişletilemeyeceği, davacı tacir olmadığından mahkememizin görevli bulunmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla, göreve ilişkin dava şartının olayda bulunmaması ve tamamlanmasının da mümkün olmaması sebepleri ile görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Dava dilekçesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK'nın 20. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde ve süresinde (iş bu kararın kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde) başvurulması halinde dava dosyasının yetkili ve görevli Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nın 331/2 maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra:
a-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
b-Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse talep üzerine dosya üzerinden bu durumun tespitine ve davacının yargılama giderlerine mahkum edilmesine ilişkin karar verilmesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı, tarafların 6100 sayılı HMK'nun 345 maddesi uyarınca bu gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde kararın Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili hukuk dairesince incelenmesi için istinaf kanun yoluna başvurma haklarının bulunduğuna dair, verilen karar, açıkça okunup, anlatıldı. 08/03/2022
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)